# Bab Lblad (Nederlands) > Dirhamkoers, gebedstijden, consulaten, gidsen voor paspoort en identiteitskaart, douaneregels, geld sturen, vastgoed, Marokkaanse recepten en bestemmingen: alles wat Marokkanen in het buitenland nodig hebben, elke dag. Bab Lblad is een onafhankelijke gids voor Marokkanen die in het buitenland wonen en hun families. Het is geen overheidssite en heeft geen banden met welke overheidsdienst ook. Elke praktische gids is nagekeken bij de officiële bron die onderaan de pagina staat, en vermeldt de datum van de laatste controle. Regels veranderen: controleer de officiële pagina voordat je iets onderneemt. Gecontroleerd: oktober 2026. # Papieren Paspoort, identiteitskaart, burgerlijke stand, huwelijk en de moeilijke momenten. Elke gids zegt wat je meeneemt en waar het officiële formulier staat. ## Een biometrisch paspoort vernieuwen of aanvragen Je vraagt het persoonlijk aan op een consulaat, na een online vooraanvraag. Volwassenen krijgen vijf jaar. URL: https://bablblad.com/nl/guide_passport.html ### Kernpunten - 5 jaar geldig voor volwassenen. Het kan niet worden verlengd, alleen vernieuwd. - Wordt op elke leeftijd afgegeven. Onder de 12 jaar wordt het gemaakt op basis van de geboorteakte. Van 12 tot 18 jaar worden de vingerafdrukken van het kind op het consulaat genomen. - Sinds augustus 2026 wordt een nieuwe generatie paspoorten ingevoerd. Je huidige paspoort blijft geldig tot de datum die erop staat. - Een ouder kan het paspoort van een minderjarig kind aanvragen zonder voorafgaande toestemming van de vader, tenzij een rechter anders heeft beslist. ### Stappen 1. Controleer of je huidige adres in je consulaire inschrijving staat. 2. Vul de vooraanvraag in op passeport.ma en print die. 3. Maak een afspraak op rdv.consulat.ma. Sinds 2024 mag je elk Marokkaans consulaat kiezen. 4. Ga persoonlijk langs met je documenten. Een minderjarige komt met een ouder of wettelijke voogd. 5. Bewaar het ontvangstbewijs. Volg je dossier op passeport.ma en haal daarna het paspoort af met het ontvangstbewijs. Voor het afhalen heb je geen afspraak nodig. ### Wat meenemen - Afgedrukt vooraanvraagformulier van passeport.ma - CNIE, of het ontvangstbewijs van je CNIE-aanvraag, voor volwassenen - Je vorige paspoort - Voor een kind: geboorteakte en de CNIE van de ouder of voogd, origineel en kopie - Foto's en de zegelkosten: het exacte formaat en bedrag staan op passeport.ma en bij je consulaat ### Let op - De zomer is het drukke seizoen. Vernieuw in de herfst of de winter, ruim voor je tickets boekt. - Veel landen en luchtvaartmaatschappijen vragen een paspoort dat nog drie tot zes maanden na je reis geldig is. - Paspoort verloren of beschadigd: meld het op het consulaat wanneer je het nieuwe aanvraagt. ### Officiële bronnen - https://www.passeport.ma/ - https://rdv.consulat.ma/ - https://www.consulat.ma/en/delivery-biometric-passport ## Nationale identiteitskaart (CNIE) Verplicht vanaf 16 jaar, tien jaar geldig, persoonlijk aan te vragen op het consulaat of in Marokko. URL: https://bablblad.com/nl/guide_cnie.html ### Kernpunten - 10 jaar geldig. Verplicht vanaf 16 jaar. Een kind ouder dan 12 kan er een krijgen bij de aanvraag van een paspoort. - Je kunt de kaart ook in Marokko aanvragen op een politiebureau (DGSN), met dezelfde documenten, inclusief je bewijs van consulaire inschrijving. - Het ontvangstbewijs dat je krijgt, heb je nodig om de kaart af te halen. ### Stappen 1. Vraag je bewijs van consulaire inschrijving aan met je huidige adres. 2. Maak een afspraak op rdv.consulat.ma en ga persoonlijk langs. Bij een eerste kaart of een vervanging worden vingerafdrukken genomen. 3. Bewaar het gedateerde ontvangstbewijs en kom ermee terug om de kaart af te halen. ### Wat meenemen - Bewijs van consulaire inschrijving met je huidige adres - Eerste kaart: een kopie van jouw pagina in het familieboekje, of een volledig afschrift of uittreksel van je Marokkaanse geboorteakte van minder dan zes maanden oud, met de namen in Arabische en Latijnse letters - Eerste kaart: vier recente kleurenfoto's, 3,5 × 4,5 cm, witte achtergrond, gezicht onbedekt, geen donkere bril - Vernieuwing: twee foto's in hetzelfde formaat en je oude kaart, die je inlevert - Kaart verloren, gestolen of beschadigd: een aangifte bij het CNIE-loket, plus de documenten voor een vernieuwing - Wijziging van naam of geboortedatum: de administratieve of gerechtelijke documenten die dat bewijzen ### Let op - Ontvangstbewijs kwijt? Je kunt de kaart toch afhalen: meld het verlies op de dag zelf op het consulaat. Je betaalt een kleine vergoeding. - Verhuisd? De kaart moet worden aangepast met je nieuwe adres. - Kinderen die vóór 2 april 2007 zijn geboren uit een Marokkaanse moeder en een buitenlandse vader, hebben voor een eerste kaart hun nationaliteitsdocument nodig. ### Officiële bronnen - https://www.cnie.ma/ - https://rdv.consulat.ma/ - https://www.consulat.ma/en/renewal-id ## Consulaire inschrijving en afspraken De inschrijving opent de deur naar alle andere diensten. Je doet het één keer, persoonlijk. URL: https://bablblad.com/nl/guide_registration.html ### Kernpunten - Alleen ingeschreven Marokkanen kunnen bij een consulaat een CNIE, een paspoort en de meeste attesten krijgen. - Je krijgt een bewijs van consulaire inschrijving. De meeste dossiers vragen het als bewijs van waar je woont. - Afspraken maak je op rdv.consulat.ma, waar je ook vooraf je documenten kunt toevoegen. - Je hebt geen afspraak nodig om een CNIE, een paspoort, een adoulakte of een familieboekje af te halen, of om de overbrenging van een lichaam naar Marokko aan te vragen. ### Stappen 1. Maak op rdv.consulat.ma een afspraak voor de inschrijving. 2. Kom persoonlijk met de documenten hieronder. Kinderen komen met hun wettelijke vertegenwoordiger. 3. Vraag het bewijs met je huidige adres, en vraag het opnieuw telkens als je verhuist. ### Wat meenemen - Paspoort en CNIE, originelen en kopieën. Voor een kind zonder CNIE: het Marokkaanse familieboekje of een geboorteakte van minder dan een jaar oud - Bewijs van legaal verblijf: verblijfsvergunning, visum, of de identiteitskaart of het paspoort van je woonland - Adresbewijs als het niet op je vergunning staat: huurcontract, rekening van gas, water of elektriciteit, of bewijs van woonplaats - Twee kleurenfoto's, 4 × 3 cm ### Let op - Kom op tijd met je bevestiging: een gemiste afspraak vervalt. - Mobiele consulaten bezoeken steden die ver van een consulaat liggen. Elk consulaat kondigt zijn eigen data aan, dus volg zijn pagina of sociale media. ### Officiële bronnen - https://rdv.consulat.ma/ - https://www.consulat.ma/en/consular-registration ## Een geboorte in het buitenland aangeven Laat de lokale geboorteakte overschrijven op het consulaat, zodat je kind bestaat in de Marokkaanse registers. URL: https://bablblad.com/nl/guide_birth.html ### Kernpunten - De overschrijving gebeurt op het consulaat dat bevoegd is voor de geboorteplaats. - De overschrijving kan worden aangevraagd door de vader of de moeder, daarna door de voogd, een broer, een neef of iedereen die een volmacht heeft gekregen. - Een kind van een Marokkaanse moeder en een buitenlandse vader is Marokkaans. Is het na 2 april 2007 geboren, dan wordt de geboorte rechtstreeks overgeschreven. Is het daarvoor geboren, dan is eerst een bewijs van Marokkaanse nationaliteit nodig. - Het consulaat schrijft het kind daarna in je familieboekje in en kan Marokkaanse geboorteakten afgeven. ### Stappen 1. Vraag een volledig afschrift van de geboorteakte aan bij het lokale gemeentehuis of de burgerlijke stand. 2. Breng het naar het consulaat, samen met je familieboekje en je inschrijving. 3. Vraag om het kind in het familieboekje te laten bijschrijven en vraag meteen een paar geboorteakten aan voor latere dossiers. ### Wat meenemen - Consulaire inschrijving van de ouders - Marokkaans familieboekje - Volledig afschrift van de lokale geboorteakte van het kind - CNIE of paspoort van de ouders ### Let op - Doe het in de eerste maanden. Consulaten pasten lang een termijn toe voor geboorten in het buitenland, waarna een rechterlijk vonnis nodig was. De juridische gids van de Stichting Hassan II zegt nu dat de wet geen termijn stelt. Vraag je consulaat welke regel het toepast. - Marokkaanse geboorteakte nodig zonder te reizen? Bestel die op watiqa.ma. Gebruikers meldden storingen in 2026: het alternatief is het consulaat waar de geboorte is geregistreerd, of een familielid bij de gemeente in Marokko met jouw volmacht. - Geboorteakten voor een CNIE moeten minder dan zes maanden oud zijn. ### Officiële bronnen - https://www.watiqa.ma/ - https://www.consulat.ma/en/birth-transcript-register-civil-status-and-family-record-book ## Als een dierbare in het buitenland overlijdt Het consulaat geeft de toestemming af om het lichaam naar huis te brengen. Meestal betaalt de verzekering; de staat helpt families die dat niet kunnen. URL: https://bablblad.com/nl/guide_death.html ### Kernpunten - De toestemming om het lichaam over te brengen vraag je aan bij het consulaat dat bevoegd is voor de plaats van overlijden. Je hebt geen afspraak nodig. - De kosten worden betaald door de familie of door een repatriëringsverzekering, die vaak inbegrepen is bij een Marokkaanse bankrekening voor wie in het buitenland woont. - Voor iemand zonder verzekering van wie de familie niet kan betalen, kan het ministerie dat bevoegd is voor Marokkanen in het buitenland de repatriëring betalen. De aanvraag loopt via het consulaat. - Het lichaam moet aan de Marokkaanse grens worden opgewacht door de persoon die de verbintenis heeft ondertekend. ### Stappen 1. Bel het consulaat en een begrafenisondernemer. De begrafenisondernemer regelt de lokale formaliteiten. 2. Geef het consulaat de gegevens: identiteit, datum, plaats en oorzaak van overlijden, begraafplaats in Marokko, aankomstdatum en grenspost, en wie betaalt. 3. Haal de toestemming af met de documenten hieronder. Twee sets reizen mee met de kist. 4. Laat het overlijden daarna op het consulaat overschrijven in de Marokkaanse burgerlijke stand. ### Wat meenemen - Overlijdensakte - CNIE of Marokkaans paspoort van de overledene, of anders de CNIE of het paspoort van een naast familielid - Attest van de begrafenisondernemer dat de kist hermetisch gesloten is - Medisch attest dat er geen besmettelijke ziekte is - Lokale toestemming om het lichaam het land uit te brengen - Voor steun van de staat: bewijs dat de familie onvoldoende middelen heeft, bewijs dat de overledene langer dan zes maanden in het buitenland woonde, en een ondertekende verbintenis om de kist in ontvangst te nemen ### Let op - Controleer vandaag of jij en je ouders een repatriëringsverzekering hebben. Die kost weinig en bespaart de familie een inzameling op het ergste moment. - De noodlijnen van de consulaten staan in onze Adresgids. ### Officiële bronnen - https://www.consulat.ma/en/authorisation-transfer-body-remains-inhumation-morocco - https://www.consulat.ma/en/request-moroccan-authorities-pay-cost-repatriating-cases-families-need ## Volmacht Voor vastgoed wordt alleen een akte aanvaard die is opgesteld door een notaris, een adoul of een bevoegde advocaat. URL: https://bablblad.com/nl/guide_poa.html ### Kernpunten - Sinds 14 september 2017 weigert het kadaster elke vastgoedtransactie op basis van een onderhandse volmacht, ook als die op een gemeentehuis is gelegaliseerd. - Voor andere zaken, zoals een document afhalen of een dossier opvolgen, kun je je handtekening op het consulaat laten legaliseren. - Een volmacht voor een auto die niet op jouw naam staat, moet worden gelegaliseerd waar de eigenaar in het buitenland woont, of op het consulaat. ### Stappen 1. Schrijf precies op wat de persoon mag doen, voor welk goed of dossier, en tot wanneer. 2. Laat de volmacht voor vastgoed opstellen door adouls op het consulaat of door een notaris. 3. Stuur het origineel naar Marokko en bewaar een kopie. ### Wat meenemen - Je CNIE en consulaire inschrijving - Volledige identiteit van de persoon die je aanstelt, met het CNIE-nummer - Gegevens van het goed: nummer van de eigendomstitel (titre foncier) en adres ### Let op - Met een algemene volmacht kan iemand in jouw naam verkopen of een hypotheek nemen. Geef een specifieke volmacht, beperkt in de tijd. - Trek de volmacht schriftelijk in zodra de zaak is afgehandeld. ### Officiële bronnen - https://www.consulat.ma/en/power-attorney-real-estate-transactions - https://www.ancfcc.gov.ma/ ## Strafregister, apostille, levensbewijs, rijbewijs Vier documenten die steeds weer terugkomen, en de snelste weg naar elk ervan. URL: https://bablblad.com/nl/guide_otherdocs.html ### Kernpunten - Uittreksel uit het strafregister: vraag het online aan op casierjudiciaire.justice.gov.ma. Ben je in Marokko geboren, dan haal je het af bij de rechtbank van je geboorteplaats. Ben je in het buitenland geboren, dan komt het van het nationale centrum in Rabat. Een consulaat kan de aanvraag ook aannemen met een kopie van je CNIE en een zegel van 10 dirham. - Apostille: sinds augustus 2016 heeft een Marokkaans openbaar document alleen een apostille nodig om in de meeste landen te worden gebruikt, zonder keten van legalisaties. De lijst van landen staat op apostille.ma. - Levensbewijs: afgegeven op het consulaat op vertoon van je inschrijving, familieboekje en identiteitsbewijs. Het is gratis voor gepensioneerden. - Rijbewijs: als je je weer in Marokko vestigt, mag je één jaar met je buitenlandse rijbewijs rijden. Daarna wissel je het om, waar een akkoord bestaat, of leg je het Marokkaanse examen af. ### Let op - Met een volmacht die op het consulaat is gelegaliseerd, kan een familielid je strafregister in Marokko afhalen. - In je woonland rijden met een Marokkaans rijbewijs mag alleen bij een kort verblijf. Wie er langdurig woont, moet het omwisselen volgens de lokale regels. ### Officiële bronnen - https://casierjudiciaire.justice.gov.ma/ - https://www.apostille.ma/ - https://www.consulat.ma/en/driving-license # Reizen De weg naar huis: je auto, de douane, contant geld aan de grens, Operatie Marhaba en de definitieve terugkeer. ## Je auto meenemen op vakantie Tijdelijke invoer is gratis en vraagt geen papierwerk vooraf, maar de 180 dagen zijn strikt. URL: https://bablblad.com/nl/guide_car.html ### Kernpunten - 180 dagen per kalenderjaar, in één of meerdere verblijven. De termijn kan niet worden verlengd. - Je hoeft vooraf geen formulier in te vullen. Douaniers registreren de auto aan boord van de ferry of aan de grens en geven je een bewijs van tijdelijke invoer. - Heeft een auto zijn 180 dagen opgebruikt, dan mag hij dat jaar niet terugkomen, ook niet als iemand anders ermee rijdt met een volmacht. - Iedereen die in het buitenland woont mag ermee rijden, met het inschrijvingsbewijs (kentekenbewijs), het bewijs van tijdelijke invoer en een bewijs van verblijf in het buitenland. Iemand die in Marokko woont mag er alleen mee rijden als jij in de auto zit. - Sinds 2026 kan een auto met een voorlopige inschrijving worden toegelaten met een volmacht van de houder van het inschrijvingsbewijs. ### Stappen 1. Controleer voor je vertrekt of je verzekering Marokko dekt. Zo niet, koop dan een grensverzekering in de haven. 2. Toon aan de grens je verblijfsvergunning en het originele inschrijvingsbewijs (kentekenbewijs). 3. Bewaar het bewijs van tijdelijke invoer in de auto voor een controle langs de weg. 4. Breng de auto het land uit vóór de laatste dag. Je kunt je gegevens controleren op douane.gov.ma/at. ### Wat meenemen - Origineel inschrijvingsbewijs (kentekenbewijs) - Paspoort, en verblijfsvergunning of ander bewijs dat je in het buitenland woont - Verzekering die geldig is in Marokko - Auto op naam van iemand anders: volmacht gelegaliseerd in het buitenland of op het consulaat - Huurauto: in het contract moet staan dat de auto naar Marokko mag ### Let op - De auto uitlenen aan, verkopen aan of achterlaten bij een familielid dat in Marokko woont, is een douaneovertreding. - Dringend terug met het vliegtuig? Zolang de tijdelijke invoer nog geldig is, mag je de auto in een garage naar keuze laten staan, maar niemand mag hem gebruiken en je moet hem zelf het land uit brengen vóór de einddatum. - Je mag geen tweede auto meebrengen zolang de eerste niet is vertrokken of ingeklaard. - Seizoenarbeiders moeten een verblijf van minstens zes maanden in het buitenland aantonen. ### Officiële bronnen - https://www.douane.gov.ma/web/guest/mre - https://www.douane.gov.ma/at/ - https://www.consulat.ma/en/temporary-admission-cars-morocco ## Wat je mag meenemen door de douane Cadeaus voor de familie zijn vrij van invoerrechten tot 25.000 dirham per jaar, met een paar harde uitzonderingen. URL: https://bablblad.com/nl/guide_customs.html ### Kernpunten - Cadeaus voor de familie: vrij van invoerrechten tot 25.000 dirham in totaal, één keer per kalenderjaar. Het hele bedrag mag niet naar één soort artikel gaan. - De vrijstelling is voor cadeaus. Voor je eigen kleren en persoonlijke spullen heeft de douane aparte toleranties. - Niet gedekt door de vrijstelling: bromfietsen, fietsen voor volwassenen, meubels, meer dan één tapijt, huishoudelijke apparaten nieuw of gebruikt, televisies en soortgelijke toestellen. Hierop betaal je invoerrechten. - Verboden: wapens en munitie, drugs, namaakgoederen, materiaal dat in strijd is met de openbare orde, en sommige planten. - Formaliteiten nodig: drones, jachtwapens, huisdieren, en dierlijke of plantaardige producten. - Belastingteruggave bij vertrek: aankopen van 2.000 dirham of meer, op dezelfde dag gedaan in één erkende winkel. Toon de goederen, de factuur en het teruggaveformulier aan de douane voor je instapt. ### Stappen 1. Bewaar kassabonnen of een lijst met geschatte waarden van de cadeaus die je meeneemt. 2. Houd je verblijfsvergunning en een bewijs van je werk of status in het buitenland klaar: ze bewijzen je recht op de vrijstelling. 3. Geef alles aan wat buiten de vrijstelling valt en betaal de invoerrechten. Je krijgt een kwitantie. ### Wat meenemen - Verblijfsvergunning of ander bewijs van verblijf in het buitenland - Arbeidscontract, loonstrook, handelaarskaart of visum voor lang verblijf - Huisdieren: een gezondheidscertificaat van een officiële dierenarts, afgegeven binnen drie dagen voor het inschepen. Per dier betaal je 10 dirham inspectiekosten ### Let op - Kun je de invoerrechten niet ter plaatse betalen? Laat het artikel in bewaring bij de douane en haal het op of voer het weer uit binnen 45 dagen. Daarna wordt het als achtergelaten beschouwd. - Hoeveelheden die er commercieel uitzien, worden belast als handelswaar, ongeacht hun waarde. - Bewaar medicijnen in hun verpakking, met het doktersvoorschrift. ### Officiële bronnen - https://www.douane.gov.ma/web/guest/mre - https://www.consulat.ma/en/introduction-pets ## Contant geld aan de grens Neem zoveel vreemde valuta mee als je wilt, geef grote bedragen aan en laat je dirhams in Marokko. URL: https://bablblad.com/nl/guide_cash.html ### Kernpunten - Vreemde valuta mag vrij binnen, zonder limiet, als bankbiljetten, kaarten, cheques of overschrijvingen. - Geef bankbiljetten en waardepapieren aan toonder ter waarde van 100.000 dirham of meer aan bij aankomst. De douane geeft je het formulier. - Dirhams: niet meer dan 2.000 het land in of uit. Daarboven is het een deviezenovertreding. - Vertrekken met vreemde bankbiljetten: je kunt terugkopen wat je de afgelopen 12 maanden hebt binnengebracht en gewisseld, tot een tegenwaarde van 100.000 dirham per jaar. ### Stappen 1. Geef bij aankomst bedragen boven de drempel aan en bewaar de afgestempelde aangifte. 2. Wissel geld bij banken of erkende wisselkantoren en bewaar elk wisselbewijs op jouw naam. 3. Koop voor je vertrekt vreemde valuta terug bij de bank, met de aangifte en de wisselbewijzen. ### Let op - Geen aangifte bij binnenkomst betekent geen bewijs bij vertrek. Niet-aangegeven bankbiljetten kunnen in beslag worden genomen. - Geld op een rekening in converteerbare dirhams of een rekening in vreemde valuta valt niet onder de limiet van 100.000 dirham. - Je woonland heeft zijn eigen regel. In de Europese Unie moet je 10.000 euro of meer in contanten aangeven wanneer je binnenkomt of vertrekt. ### Officiële bronnen - https://www.douane.gov.ma/web/guest/mre - https://www.oc.gov.ma/ ## Operatie Marhaba en de zomeroversteek Van half juni tot half september staan er opvangpunten, medische teams en extra ferry's langs de weg naar huis. URL: https://bablblad.com/nl/guide_marhaba.html ### Kernpunten - De editie van 2026 liep van 10 juni tot 15 september en vervoerde meer dan 4 miljoen mensen, ongeveer de helft over zee. - De Stichting Mohammed V voor Solidariteit beheert 26 opvangpunten, 20 in Marokko en 6 in het buitenland, met ongeveer 1.400 maatschappelijk werkers, artsen en verpleegkundigen. - In 2026 waren tickets uitwisselbaar tussen de ferrymaatschappijen op de Straat van Gibraltar, wat helpt als een afvaart vol of te laat is. - Drukste dagen: eind juni tot begin juli op de heenweg, vanaf half augustus op de terugweg. ### Stappen 1. Boek een ticket met een vaste datum en tijd. Consulaten raden open tickets af in de piekweken. 2. Kies je route: de Straat van Gibraltar vanuit Algeciras of Tarifa, of een lange oversteek vanuit Sète, Marseille, Barcelona, Almería, Motril of Genua naar Tanger Med of Nador. 3. Stop op de snelweg in Spanje alleen op de officiële rustplaatsen. 4. Stop op de terugweg op de rustplaats voor Tanger Med: daar bevestig je je ticket en je afvaarttijd voor je naar de haven rijdt. ### Let op - De ticketprijzen zijn elk jaar de eerste klacht en kwamen in juni 2026 ter sprake in het parlement. Maanden vooraf boeken en midden in de week reizen zijn de enige betrouwbare besparingen. - Vergelijk een luchthaven in de buurt of een andere haven: het verschil kan de omweg betalen. - Koop tickets bij de maatschappij of een bekend reisbureau. Verkopers langs de weg bij de havens zijn niet terug te vinden als een afvaart wordt geannuleerd. ### Officiële bronnen - https://www.fm5.ma/ ## Definitieve terugkeer Eén verhuizing vrij van invoerrechten per gezin, een hogere vrijstelling sinds 2026, en een echte besparing op je auto als je in aanmerking komt. URL: https://bablblad.com/nl/guide_return.html ### Kernpunten - Je huisraad en persoonlijke spullen komen binnen vrij van invoerrechten, in één verhuizing per gezin. - Bovenop de verhuizing zijn spullen zonder commercieel karakter vrij van invoerrechten tot 40.000 dirham. Tot 2026 was het plafond 30.000. - De verhuizing mag in twee delen als alles op de eerste inventaris staat en beide delen binnen zes maanden via hetzelfde douanekantoor gaan. - Auto jonger dan drie jaar: bij de inklaring wordt hij behandeld alsof hij drie jaar ouder is. Dat is 25% korting op een nieuwe auto, 20% op een auto van één jaar, 10% op een auto van twee jaar. Slechts één keer. - 60 jaar of ouder en meer dan tien jaar in het buitenland: 90% korting op de waarde van één personenauto, één keer in je leven. De auto mag vijf jaar niet worden verkocht en je moet zelf aanwezig zijn bij de inklaring. - De twee autovoordelen kunnen niet worden gecombineerd. ### Stappen 1. Vraag de autoriteiten van je land om een attest van verandering van woonplaats. Waar dat niet bestaat, legaliseert het consulaat een verklaring op erewoord. 2. Maak een gedetailleerde inventaris, gedateerd en ondertekend, van alles wat je verhuist. 3. Vraag voor de korting van 90% op het consulaat het attest van tien jaar verblijf. 4. Klaar de verhuizing en de auto in bij het douanekantoor van binnenkomst. ### Wat meenemen - Attest van verandering van woonplaats, of verklaring op erewoord gelegaliseerd op het consulaat - Gedetailleerde inventaris, gedateerd en ondertekend - Lijst van beroepsgereedschap en -materiaal als je je vak meeneemt - Voor de korting van 90%: consulaire inschrijving, CNIE of paspoort, bewijs van tien jaar in het buitenland, en een geldige verblijfsvergunning ### Let op - De korting van 90% geldt alleen voor personenauto's: geen bestelwagens, pick-ups, campers, motoren of quads. - Wie al in Marokko woont, komt er niet voor in aanmerking. - Je buitenlandse rijbewijs is één jaar geldig nadat je je hebt gevestigd. Begin op tijd met het omwisselen. - Vraag voor je vertrekt schriftelijk aan je pensioeninstantie en je zorgverzekeraar of ziekenfonds wat je behoudt zodra je in Marokko woont. ### Officiële bronnen - https://www.douane.gov.ma/web/guest/mre - https://www.consulat.ma/en/final-return-morocco - https://www.consulat.ma/en/benefit-90-reduction-granted-clearance-motor-vehicle # Geld Stuur meer van je geld naar huis, kies de juiste rekening en voorkom verrassingen bij de belastingen. ## Goedkoper geld naar huis sturen De transferkosten zijn maar de helft van de prijs. De wisselkoers die je krijgt, is de andere helft. URL: https://bablblad.com/nl/guide_send.html ### Kernpunten - De echte kostprijs van een transfer is de transferkosten plus het verschil tussen de koers van de aanbieder en de middenkoers die op onze pagina Vandaag staat. - Drie soorten diensten: je bank of een buitenlands kantoor van een Marokkaanse bank, online transfer-apps, en cashnetwerken met afhaalloketten. - De ontvanger kan worden uitbetaald op een bankrekening, contant aan een loket zoals Wafacash, Cash Plus of Barid Cash, of op een mobiele portemonnee. ### Stappen 1. Bepaal het bedrag in jouw munt en stel elke dienst dan één vraag: hoeveel dirham komt er aan? 2. Vergelijk minstens drie diensten op dezelfde dag. De site Remittance Prices Worldwide van de Wereldbank geeft de kosten per land. 3. Controleer de leveringstermijn en of de ontvanger iets betaalt om het geld af te halen. 4. Bewaar het ontvangstbewijs tot het geld is aangekomen. ### Let op - Een transfer die met nul kosten wordt aangeprezen, verdient zijn geld meestal op de koers. - Koersen in het weekend en op feestdagen zijn vaak slechter. - Minder vaak een groter bedrag sturen kost minder dan veel kleine transfers. - Vermijd informele koeriers. Als het geld verdwijnt, heb je geen bewijs en geen verhaal. ### Officiële bronnen - https://remittanceprices.worldbank.org/ ## De juiste bankrekening in Marokko Er bestaan drie soorten rekeningen voor Marokkanen in het buitenland. De rekening waarmee je betaalt, bepaalt of je geld het land weer uit kan. URL: https://bablblad.com/nl/guide_accounts.html ### Kernpunten - Rekening in converteerbare dirhams: gevoed vanuit het buitenland in vreemde valuta, aangehouden in dirhams. Het saldo kan vrij terug naar het buitenland worden gestuurd. - Rekening in vreemde valuta: aangehouden in euro, dollar of een andere munt, ook vrij overdraagbaar. - Gewone dirhamrekening: voor het dagelijkse leven in Marokko. Geld op deze rekening kan niet vrij naar het buitenland worden gestuurd. - Een investering die via de bank in vreemde valuta is betaald, behoudt een garantie: de inkomsten, de verkoopprijs en eventuele winst mogen weer naar het buitenland worden overgemaakt. ### Stappen 1. Open een rekening in converteerbare dirhams of in vreemde valuta vóór elke grote aankoop. Veel Marokkaanse banken openen ze vanuit hun kantoren in Europa. 2. Betaal vastgoed, bouwwerken of aandelen vanaf die rekening, per overschrijving. 3. Vraag de bank om het document dat bewijst dat het geld uit het buitenland kwam, en bewaar het bij de akte. ### Let op - Koop je vanaf een gewone dirhamrekening, of contant, dan kan de verkoopopbrengst later in Marokko geblokkeerd blijven. - Bewaar elk overschrijvingsbewijs zolang je het goed bezit. ### Officiële bronnen - https://www.oc.gov.ma/ ## Belastingen op een woning in Marokko Vijf regels waar eigenaars in het buitenland over struikelen, uit de gids van de belastingdienst voor Marokkanen in het buitenland. URL: https://bablblad.com/nl/guide_tax.html ### Kernpunten - Verkopen: je betaalt belasting op de winst, met een minimum van 3% van de verkoopprijs, ook als je geen winst maakt. - Vrijstelling voor de hoofdwoning: geen belasting op de winst als de woning minstens vijf jaar voor de verkoop je hoofdverblijf was en nooit is verhuurd of voor een bedrijf gebruikt. - Voor een eigenaar die in het buitenland woont, telt een woning waarin je echtgenoot of echtgenote, kinderen of ouders gratis wonen als je hoofdverblijf. - De vrijstelling kan één keer per vijf jaar worden gebruikt. Nadat je bent verhuisd, heb je één jaar om te verkopen, zolang de woning leeg blijft. - De belasting op gemeentelijke diensten blijft verschuldigd als je bent vrijgesteld van de woonbelasting. ### Stappen 1. Dien na een verkoop binnen 30 dagen de aangifte van de vastgoedwinst in. 2. Geef het einde van bouwwerken of een leegstaande woning uiterlijk 31 januari aan. 3. Dien de jaarlijkse inkomstenaangifte, bijvoorbeeld voor ontvangen huur, uiterlijk 1 maart in. ### Let op - Geërfd vastgoed: elke erfgenaam dient een aparte aangifte in en betaalt op zijn eigen deel. Eén ontbrekende aangifte kan de verkoop voor iedereen blokkeren. - Te laat indienen levert boetes op. Een betrouwbare boekhouder of notaris in Marokko kost minder dan een navordering. - Huur uit Marokko moet je mogelijk ook aangeven in je woonland. Het belastingverdrag tussen de twee landen bepaalt wie wat belast. ### Officiële bronnen - https://www.tax.gov.ma/ ## Pensioen, uitkeringen en ziekteverzekering Wat je behoudt als je maanden in Marokko doorbrengt, of er met pensioen gaat, hangt af van het land dat betaalt. URL: https://bablblad.com/nl/guide_pension.html ### Kernpunten - Marokko heeft socialezekerheidsverdragen met de belangrijkste woonlanden. Ze regelen hoe pensioenen in Marokko worden uitbetaald en, in sommige gevallen, de gezondheidszorg. - Een pensioen dat je hebt opgebouwd, wordt normaal uitbetaald waar je ook woont. Uitkeringen die aan je woonplaats gebonden zijn, zoals sommige toeslagen en aanvullingen, kunnen stoppen als je vertrekt. - Pensioeninstanties vragen elk jaar een levensbewijs. Het consulaat geeft het gratis af aan gepensioneerden. ### Stappen 1. Schrijf vóór een lang verblijf naar je pensioeninstantie en je zorgverzekeraar of ziekenfonds. Vraag wat doorloopt, wat stopt en welk formulier je moet meenemen. 2. Vraag het verdragsformulier dat toegang geeft tot zorg in Marokko, waar het verdrag in zo'n formulier voorziet. 3. Stuur het levensbewijs elk jaar op tijd op. ### Let op - Ben je met ziekteverlof of krijg je een werkloosheidsuitkering? Een verblijf in Marokko zonder schriftelijke toestemming van de uitkeringsinstantie kan leiden tot een terugvordering, zelfs met het akkoord van je arts. - Sommige toeslagen die je in Marokko krijgt, stoppen of veranderen op de pensioenleeftijd. Bewaar elke brief van je uitkeringsinstantie. - Zonder verdragsformulier betaal je medische zorg in Marokko uit eigen zak. Neem voor elke reis een bijstandsverzekering. ### Officiële bronnen - https://www.consulat.ma/en/individual-or-collective-life-certificate-or-family-registration-form # Vastgoed Koop, bouw en behoud een woning in Marokko zonder er wakker van te liggen, ook van ver. ## Veilig een woning kopen De meeste slechte verhalen delen dezelfde drie fouten: de titel niet gecontroleerd, geld betaald buiten de bank om, en een voorschot afgegeven aan een verkoper. URL: https://bablblad.com/nl/guide_buy.html ### Kernpunten - Een geregistreerd goed heeft een nummer van eigendomstitel (titre foncier). Het kadaster, ANCFCC, geeft een attest af waarop de eigenaar, hypotheken en beslagen staan. - Niet-geregistreerd vastgoed, bekend als melkia, berust op adoulakten en is veel makkelijker te betwisten. - Verkoop op plan is geregeld door een specifieke wet: een schriftelijk contract, betalingen in schijven volgens de vordering van de werken, en garanties voor je geld. - Een deel van de prijs in het buitenland betalen, of zonder het aan te geven, is illegaal. Het Deviezenkantoor opende onderzoeken naar projectontwikkelaars die dat aan kopers in het buitenland vroegen. ### Stappen 1. Vraag het nummer van de eigendomstitel en haal het eigendomsattest zelf op bij ANCFCC. 2. Kies je eigen notaris, niet die van de verkoper. De notaris controleert de titel, de verschuldigde belastingen en de vergunningen. 3. Betaal elke dirham per overschrijving via de notaris, vanaf een rekening in converteerbare dirhams of in vreemde valuta. 4. Teken niets en betaal niets op een vastgoedbeurs. Bezoek eerst de bouwplaats en lees de bouwvergunning. 5. Controleer na het tekenen of de titel op jouw naam is ingeschreven. ### Wat meenemen - CNIE of paspoort - Bewijs dat het geld uit het buitenland kwam - Voor vastgoed dat je via iemand anders koopt: een volmacht opgesteld door een notaris, een adoul of een bevoegde advocaat ### Let op - Brochures die oplevering binnen drie of vier jaar beloven, zijn geen garantie. Vraag welke bank of verzekeraar de voltooiing garandeert. - Een prijs ver onder de markt, of druk om vandaag te betalen, is het oudste signaal dat er bestaat. - Laat de aankoop nooit voor het gemak op naam van een familielid zetten. Juridisch is de woning dan van dat familielid. ### Officiële bronnen - https://www.ancfcc.gov.ma/ - https://www.oc.gov.ma/ ## Woonsteun van de staat: Daam Sakane Een rechtstreekse subsidie voor een eerste woning in Marokko. Marokkanen in het buitenland komen in aanmerking en vormen ongeveer een kwart van de begunstigden. URL: https://bablblad.com/nl/guide_aid.html ### Kernpunten - 100.000 dirham voor een woning met een prijs van 300.000 dirham of minder, inclusief belasting. - 70.000 dirham voor een woning met een prijs tussen 300.000 en 700.000 dirham. - Het programma loopt van 2024 tot 2028. Eind november 2025 woonde 24% van de 75.760 begunstigden in het buitenland. - Het is voor een eerste woning die je hoofdverblijf wordt. De volledige voorwaarden staan op de website van het programma. ### Stappen 1. Controleer of je in aanmerking komt en dien je aanvraag in op het platform Daam Sakane. 2. Kies een woning met een eigendomstitel (titre foncier) en een bewoningsvergunning. 3. Teken de voorlopige koopovereenkomst bij een notaris, die de uitbetaling van de steun aanvraagt. 4. Teken de definitieve akte. De steun wordt via de notaris uitbetaald. ### Let op - Aan de steun hangt de verbintenis om de woning enkele jaren als hoofdverblijf te houden. Vroeg verkopen of verhuren kan betekenen dat je de steun moet terugbetalen. - De subsidie controleert de bouwer niet voor jou. Ga kijken, vergelijk en vraag naar de omgeving: het ministerie onderzoekt nu de kwaliteit van woningen die met de steun zijn gekocht. ### Officiële bronnen - https://www.daamsakane.ma/ ## Investeren of een bedrijf starten Het meeste geld dat naar huis wordt gestuurd, gaat naar familie en huisvesting. Hier begin je als je iets wilt opbouwen. URL: https://bablblad.com/nl/guide_invest.html ### Kernpunten - De Regionale Investeringscentra zijn het enige loket voor de oprichting van een bedrijf en voor vergunningen. - De douane heeft een dienst die Marokkanen in het buitenland adviseert over de invoer van materiaal voor een project. - MDM Invest is een cofinancieringsregeling van de staat voor projecten van Marokkanen in het buitenland. De voorwaarden zijn in de loop der jaren veranderd, dus vraag een bank naar de huidige. - Een investering die in vreemde valuta is gefinancierd, behoudt het recht om dividenden en de verkoopopbrengst naar het buitenland over te maken. ### Stappen 1. Test het idee tijdens een lang verblijf voor je geld verplaatst. 2. Ga langs bij het Regionale Investeringscentrum van de regio waar je op mikt. 3. Breng het kapitaal binnen via een rekening in converteerbare dirhams of in vreemde valuta. 4. Neem vanaf de eerste dag een lokale boekhouder. ### Let op - Wees voorzichtig met een samenwerking waarbij een familielid alles op zijn naam heeft. - Zet elke afspraak op papier, ook binnen de familie. ### Officiële bronnen - https://www.douane.gov.ma/web/guest/mre - https://marocainsdumonde.gov.ma/ ## Bescherm je bezit van ver Leegstaande woningen en onverdeelde erfenissen zijn de gebruikelijke doelwitten van fraude. Een paar gewoontes sluiten de deur. URL: https://bablblad.com/nl/guide_protect.html ### Kernpunten - Vastgoedfraude steunt op vervalste volmachten en vervalste akten. Daarom worden onderhandse volmachten niet meer aanvaard voor vastgoed. - ANCFCC heeft een waarschuwingsdienst, Mohafadati, die de eigenaar waarschuwt wanneer er iets wordt ingediend op een eigendomstitel. - Een erfenis die jarenlang onverdeeld blijft, blokkeert verkopen en voedt familieruzies. ### Stappen 1. Laat niet-geregistreerde grond registreren. Een eigendomstitel (titre foncier) is de sterkste bescherming die er bestaat. 2. Meld je voor elk van je titels aan bij de waarschuwingsdienst. 3. Betaal elk jaar de lokale belastingen en bewaar de kwitanties: ze zijn een bewijs van bezit. 4. Regel na een overlijden de erfenis snel met een notaris of adouls en laat het deel van elke erfgenaam inschrijven. ### Let op - Trek oude volmachten schriftelijk in. - Laat originele akten niet achter bij een huisbewaarder of een ver familielid. - Is er zonder jou iets ingediend op je titel, ga dan onmiddellijk naar een advocaat. De termijnen om het aan te vechten zijn kort. ### Officiële bronnen - https://www.ancfcc.gov.ma/ # Familie Huwelijk, echtscheiding, kinderen, nationaliteit en erfenis, tussen twee Marokkanen of met een buitenlander, in Marokko en waar je woont. Daarna de band met het land: taal, ziektekostendekking en je stem. ## Trouwen in het buitenland: op het gemeentehuis of voor adouls op het consulaat Een burgerlijk huwelijk in het buitenland is geldig voor Marokko als het voldoet aan de voorwaarden van het Familiewetboek. Daarna dien je een afschrift van de akte in bij het consulaat. URL: https://bablblad.com/nl/guide_marriage.html ### Kernpunten - Als Marokkaan in het buitenland mag je trouwen volgens de lokale procedure van je woonland, op het gemeentehuis of bij de burgerlijke stand (Familiewetboek, artikel 14). - Voor Marokko vereist dat huwelijk: de instemming van beiden, handelingsbekwaamheid, de huwelijksvoogd (wali) waar die vereist is, geen wettelijk beletsel, en geen afspraak om van de bruidsgave (sadaq) af te zien. Er moeten twee moslimgetuigen aanwezig zijn. - De lokale akte volstaat dan om het huwelijk volgens het Marokkaanse recht te bewijzen. Er is geen tweede akte nodig, niet in Marokko en niet op het consulaat. - Je moet binnen drie maanden na de bruiloft een afschrift van de akte indienen bij een Marokkaans consulaat. Sinds een wijziging van artikel 15 in 2021 kan dat het consulaat van je woonplaats zijn of dat van de plaats van het huwelijk. - De drie maanden gemist? Je kunt de akte nog altijd indienen, zelfs jaren later. De juridische gids van de Stichting Hassan II vermeldt dat de wet geen sanctie oplegt voor te laat indienen. - Als de akte de twee moslimgetuigen of de bruidsgave niet vermeldt, stelt de adouldienst van het consulaat er een aanvullende akte bij op, die Ishhad Moulhaq heet. - Het consulaat stuurt het afschrift door naar de burgerlijke stand van de geboorteplaats van elke echtgenoot in Marokko. Voor een echtgenoot die buiten Marokko is geboren, gaat het naar Rabat. - Een burgerlijk huwelijk dat aan deze regels voldoet, heeft dezelfde waarde als een huwelijk voor adouls, ook om je kinderen in de Marokkaanse burgerlijke stand in te schrijven. - De andere weg: trouwen voor adouls op een Marokkaans consulaat, volgens dezelfde regels als in Marokko. De familierechter moet eerst toestemming geven voor de akte. - De minimumleeftijd om te trouwen is 18 jaar voor allebei. Onder de 18 kan alleen de familierechter het huwelijk toestaan, met een gemotiveerde beslissing. - Het Familiewetboek geldt voor elke Marokkaan, ook voor wie een tweede nationaliteit heeft, en voor elk paar waarvan een van de twee Marokkaan is. ### Stappen 1. Zorg er vóór de bruiloft voor dat er twee moslimgetuigen bij de ceremonie aanwezig zijn en dat er geen afstand wordt gedaan van de bruidsgave. 2. Trouw voor de lokale overheid, volgens de procedure van je woonland. 3. Vraag het consulaat welke vorm van afschrift en welke vertaling het wil. Dien de akte daarna binnen drie maanden in, bij het consulaat van je woonplaats of van de plaats van het huwelijk. 4. Ontbreken de getuigen of de bruidsgave in de akte, vraag dan bij hetzelfde bezoek de aanvullende akte aan bij de adouldienst. 5. Vraag wanneer het huwelijk op jullie Marokkaanse geboorteakten komt te staan en hoe je het familieboekje krijgt. ### Wat meenemen - Een afschrift van de huwelijksakte, afgegeven door de lokale overheid. Het is het enige document dat de wet zelf noemt. - Consulaten vragen meestal ook: de consulaire inschrijving van de Marokkaanse echtgenoot, geboorteakten, CNIE en paspoorten, en een Arabische vertaling van de akte, gelegaliseerd of met een apostille. Vraag jouw consulaat naar zijn lijst en zijn tarief. - Voor de aanvullende akte over de getuigen: één echtgenoot kan die alleen aanvragen. Als de bruidsgave erin wordt vastgelegd, moeten beide echtgenoten komen. - Adoulhuwelijk op het consulaat: het aanvraagformulier voor de toestemming van de rechter, plus voor elk van jullie een uittreksel uit de geboorteakte, een administratief attest en een medisch attest. - Adoulhuwelijk met een buitenlander of met iemand die zich tot de islam heeft bekeerd: een bijzondere toestemming en, voor de buitenlandse verloofde, een verklaring van huwelijksbevoegdheid. - Huwelijk bij volmacht: een volmacht die de andere echtgenoot en de bruidsgave vermeldt, opgemaakt als authentieke akte of met je gelegaliseerde handtekening, en goedgekeurd door de familierechter. ### Let op - De beletselen van het Marokkaanse recht gelden ook voor een burgerlijk huwelijk in het buitenland. Artikel 39 verbiedt het huwelijk van een moslimvrouw met een niet-moslimman, en van een moslimman met een niet-moslimvrouw, tenzij zij christelijk of joods is. - Een huwelijk voor adouls op een consulaat is een Marokkaanse akte. Ga eerst na of je woonland een huwelijk aanvaardt dat op zijn grondgebied op een buitenlands consulaat is gesloten, vooral als een van jullie de nationaliteit van dat land heeft. - Een huwelijk bij volmacht is een uitzondering: de rechter staat het alleen toe als bijzondere omstandigheden je beletten persoonlijk te komen. Sommige landen erkennen het niet. - Een religieus huwelijk zonder akte (met de Fatiha) geldt in Marokko niet als bewijs van een huwelijk. - Voorstel, geen wet: volgens de hoofdlijnen van de hervorming van december 2024 zouden Marokkanen in het buitenland zonder twee moslimgetuigen kunnen trouwen als het onmogelijk is die erbij te hebben. Vandaag zijn de twee getuigen nog altijd verplicht. ### Een huwelijk dat nooit in Marokko is geregistreerd - Een burgerlijk huwelijk, nooit ingediend: Breng een afschrift van de akte naar het consulaat van je woonplaats of van de plaats van het huwelijk. De regel van 2021 geldt ook voor huwelijken die daarvoor zijn gesloten. - Een akte zonder getuigen of bruidsgave: De adouldienst van het consulaat maakt die akte volledig met de aanvullende akte (Ishhad Moulhaq). - Alleen een religieus huwelijk, zonder akte: De mogelijkheid om zo'n huwelijk via de rechtbank te laten erkennen, is op 5 februari 2019 afgesloten en niet opnieuw geopend. Het paar moet een nieuw huwelijk sluiten volgens de wettelijke regels. - Kinderen die zijn geboren voordat er een akte was: De vader kan het vaderschap erkennen met een akte voor adouls, zodat de kinderen in de burgerlijke stand worden ingeschreven. Een circulaire van 2016 vraagt de ambtenaren van de burgerlijke stand om die akte te aanvaarden. ### Officiële bronnen - https://www.consulat.ma/en/registration-civil-marriage-consular-services - https://www.consulat.ma/en/ishhad-moulhaq-annexation-witness - https://www.fh2mre.ma/guide-juridique/ - https://adala.justice.gov.ma/fr/resources/433 ## Trouwen in Marokko als je in het buitenland woont In Marokko trouw je voor twee adouls, nadat de familierechter toestemming heeft gegeven voor de akte. Maak de papieren klaar vóór je vakantie. URL: https://bablblad.com/nl/guide_marryma.html ### Kernpunten - Een huwelijk in Marokko wordt gesloten voor twee adouls. Zij horen het aanbod en de aanvaarding van jullie allebei en stellen de akte op. - De familierechter bij de rechtbank van eerste aanleg controleert eerst jullie dossier en geeft de adouls toestemming om de akte op te stellen. Zonder die toestemming komt er geen akte. - Een meerderjarige vrouw sluit haar huwelijk zelf. Ze mag daarvoor ook haar vader of een familielid aanwijzen: de huwelijksvoogdij (wilaya) is haar recht. - Van de bruidsgave (sadaq) kan geen afstand worden gedaan. Die staat in de akte, met het deel dat is betaald en het deel dat later wordt betaald, en is van de vrouw. - De minimumleeftijd is 18 jaar voor allebei. Onder de 18 kan alleen de familierechter het huwelijk toestaan. - De akte vermeldt de toestemming van de rechter, de bruidsgave, de voorwaarden die jullie hebben afgesproken en jullie handtekeningen. Daarna keurt de rechter de akte goed. - De vrouw krijgt de originele akte en de man een officieel afschrift. - Binnen 15 dagen gaat een uittreksel naar de burgerlijke stand van de geboorteplaats van elke echtgenoot. Voor een echtgenoot die buiten Marokko is geboren, gaat het naar de procureur des Konings in Rabat. - Het ministerie van Justitie heeft een portaal voor aanvragen van toestemming om te trouwen, eadoul.justice.gov.ma. Vraag je adoul of jouw rechtbank het gebruikt. - Twee Marokkanen van wie er één ook een andere nationaliteit heeft, zijn voor het Marokkaanse recht geen gemengd paar. De procedure voor buitenlanders geldt niet voor hen. - Een huwelijk dat volgens het Marokkaanse recht is gesloten, is in je woonland doorgaans geldig, maar de meeste landen willen dat het daar wordt geregistreerd voordat het telt voor papieren, een visum of gezinshereniging. ### Stappen 1. Vraag de afdeling familierecht van de rechtbank waar je gaat trouwen, en een adoul, naar de actuele lijst van papieren. Die verschilt van rechtbank tot rechtbank. 2. Verzamel vóór je vertrek de papieren die uit je woonland komen. Laat ze door een beëdigd vertaler naar het Arabisch vertalen als de rechtbank daarom vraagt. 3. Heb je de nationaliteit van je woonland, vraag dan aan het consulaat van dat land in Marokko wat het vóór de bruiloft eist. Frankrijk en Spanje willen eerst een verklaring van huwelijksbevoegdheid. 4. Haal in Marokko het medisch attest bij een arts daar en het administratief attest bij de lokale overheid. 5. Dien de aanvraag in. De rechter controleert het dossier en machtigt twee adouls. 6. Sluit het huwelijk voor de twee adouls. Zeg hun vooraf welke voorwaarden jullie in de akte willen laten opnemen. 7. Heeft de rechter de akte goedgekeurd, vraag dan gewaarmerkte kopieën en een beëdigde vertaling. Laat het huwelijk daarna registreren in je woonland. ### Wat meenemen - Het aanvraagformulier voor de toestemming om de huwelijksakte te laten opstellen - Voor elk van jullie een uittreksel uit de geboorteakte, afgegeven voor het huwelijk - Voor elk van jullie een administratief attest - Voor elk van jullie een medisch attest, van een arts in Marokko - Je CNIE. Vraag de rechtbank wat ze nog meer wil van een Marokkaan die in het buitenland woont. - Als een van jullie eerder getrouwd was: bewijs dat het vorige huwelijk is beëindigd, een echtscheidingsakte of echtscheidingsvonnis, of een overlijdensakte - Een bijzondere toestemming van de rechter voor een huwelijk onder de 18, polygamie, iemand die zich tot de islam heeft bekeerd of een buitenlander - Voor een huwelijk bij volmacht: de gelegaliseerde volmacht, die de andere echtgenoot en de bruidsgave vermeldt en door de rechter is goedgekeurd ### Let op - Papieren van ambassades en consulaten kosten tijd. De Franse consulaten in Marokko hebben minstens drie maanden nodig, vanaf een volledig dossier, om de verklaring van huwelijksbevoegdheid af te geven. - Een huwelijk bij volmacht kan in het buitenland worden geweigerd. Het Italiaanse consulaat in Casablanca zegt dat een huwelijk dat bij volmacht is gesloten, niet in Italië kan worden overgeschreven. - Voorwaarden die voor adouls zijn afgesproken, zijn voor een buitenlandse notaris geen huwelijkscontract. Frankrijk houdt alleen rekening met een contract dat vóór de bruiloft bij een notaris is opgemaakt. - We hebben geen officieel cijfer voor de kosten gevonden. De ambassade van de Verenigde Staten meldt 150 dirham voor het indienen van een huwelijksaanvraag bij een adoul. Vraag je adoul wat de akte kost. - Voorstel, geen wet: de hervorming zou 18 jaar als huwelijksleeftijd behouden, met een uitzondering vanaf 17 jaar alleen onder strikte voorwaarden, en zou het mogelijk maken een verloving te laten vastleggen. ### Als je ook de nationaliteit hebt van het land waar je woont - Dat land behandelt je als zijn eigen onderdaan. Zijn regels voor trouwen in het buitenland gelden voor jou, ook als je met een andere Marokkaan trouwt. - Frankrijk: Vóór de bruiloft vragen jullie allebei persoonlijk een verklaring van huwelijksbevoegdheid (CCAM) aan bij het Franse consulaat dat bevoegd is voor de plaats van de bruiloft. Na de bruiloft wordt het huwelijk per post overgeschreven bij de Service central d'état civil in Nantes. Tot dan heeft het geen gevolgen voor Franse instanties. - Spanje: Vraag vóór het adoulhuwelijk een verklaring van huwelijksbevoegdheid aan bij de burgerlijke stand van je woonplaats in Spanje. Zonder die verklaring kan het huwelijk niet worden ingeschreven in het consulaire register van de burgerlijke stand, en ook niet worden gebruikt voor een visum of gezinshereniging. - Italië: Het huwelijk moet worden overgeschreven bij je Italiaanse gemeente, die van je woonplaats of van je AIRE-inschrijving. De Marokkaanse akte moet van beide echtgenoten de naam, de geboortedatum en de geboorteplaats vermelden. - België: De Marokkaanse akte, gelegaliseerd of met een apostille en zo nodig vertaald, kan door de ambtenaar van de burgerlijke stand van je gemeente worden opgenomen in de Belgische databank van de burgerlijke stand. De akte wordt erkend als elk van jullie voldeed aan de voorwaarden van zijn eigen nationale recht. - Nederland: Als je in Nederland woont, moet je de huwelijksakte bij je gemeente laten registreren. Een huwelijk dat informeel is gesloten, zonder de Marokkaanse akte, kan niet worden geregistreerd. - Duitsland: Een huwelijk dat geldig is volgens het Marokkaanse recht, is geldig in Duitsland. De Marokkaanse akte moet worden gelegaliseerd om daar te kunnen worden gebruikt. - Verenigd Koninkrijk: Het huwelijk wordt erkend als je de Marokkaanse wettelijke procedure hebt gevolgd en het volgens het Britse recht toegestaan zou zijn. - Canada en de Verenigde Staten: De ambassade van de Verenigde Staten vermeldt dat een Marokkaans huwelijk wordt erkend en niet hoeft te worden geregistreerd. Voor Canada hebben we geen officiële pagina gevonden over het registreren van een huwelijk dat in het buitenland is gesloten: vraag het aan je provincie. ### Officiële bronnen - https://eadoul.justice.gov.ma/ - https://www.fh2mre.ma/guide-juridique/ - https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F36480/0 - https://ma.diplomatie.gouv.fr/fr/etat-civil/mariage-scec - https://www.exteriores.gob.es/Consulados/casablanca/es/Consulado/PublishingImages/Paginas/Registro-Civil/MATRIMONIOS.pdf - https://conscasablanca.esteri.it/it/servizi-consolari-e-visti/servizi-per-il-cittadino-italiano/stato-civile/matrimonio/ ## Trouwen met een buitenlander Een Marokkaan kan met een buitenlander trouwen, in Marokko of in het buitenland. Het Marokkaanse recht stelt een regel over godsdienst en eist, in Marokko, een toestemming van de rechtbank na een onderzoek. URL: https://bablblad.com/nl/guide_mixed.html ### Kernpunten - Het Familiewetboek regelt het huwelijk zodra een van de twee Marokkaan is, waar het ook wordt gesloten. - Regel over godsdienst (artikel 39): een moslimvrouw kan niet met een niet-moslimman trouwen. Een moslimman kan met een moslimvrouw, een christelijke of een joodse vrouw trouwen. Een huwelijk dat in strijd met deze regel is gesloten, is nietig. - In de praktijk: een buitenlandse man die geen moslim is, moet zich vóór het huwelijk tot de islam bekeren. Een christelijke of joodse buitenlandse vrouw hoeft zich niet te bekeren. - Er zijn drie wegen. In Marokko, voor adouls, met toestemming van de rechtbank. In het buitenland, op het gemeentehuis, volgens het lokale recht. Of voor adouls op een Marokkaans consulaat, maar alleen als het recht van dat land het toestaat. - In Marokko is voor het huwelijk van een buitenlander een bijzondere toestemming nodig. Je dient de aanvraag in bij de familierechter bij de rechtbank van eerste aanleg, meestal die van de woonplaats van de Marokkaanse partner. - De rechter stuurt het dossier naar de procureur des Konings voor een onderzoek naar de buitenlandse partner: geen beletsel, goed gedrag, geen gevaar voor de openbare orde, werk en inkomen. - Met de toestemming stellen twee adouls de akte op. Buitenlandse ambassades in Marokko voltrekken deze huwelijken niet. - Geen enkele officiële bron geeft een vaste duur. De ambassade van de Verenigde Staten zegt dat de controle van de documenten enkele dagen tot enkele maanden duurt, en dat de termijn bij de rechtbank verschilt. - In het buitenland, op het gemeentehuis: voor Marokko gelden dezelfde regels als voor twee Marokkanen, ook de twee moslimgetuigen en het indienen van de akte bij het consulaat binnen drie maanden. - Op een consulaat wendt een gemengd paar zich tot de familierechter die bij het Marokkaanse consulaat of de Marokkaanse ambassade is aangesteld. De consul voert een onderzoek en verklaart dat er geen beletsel is. Het woonland kan zo'n huwelijk verbieden als een van jullie zijn onderdaan is. - Een huwelijk verandert niemands nationaliteit en geeft de buitenlandse echtgenoot geen automatisch recht om in het land van de ander te wonen. - Een Marokkaan die ook de nationaliteit van het andere land heeft, blijft voor het Familiewetboek Marokkaan. Twee zulke echtgenoten zijn in Marokko geen gemengd paar. ### Stappen 1. Buitenlandse partner: haal vóór je vertrek de papieren uit je land van herkomst: geboorteakte, uittreksel uit het strafregister, en bewijs van echtscheiding of weduwschap als dat van toepassing is. 2. Buitenlandse partner: haal de verklaring van huwelijksbevoegdheid, of het document dat die vervangt, bij je ambassade of consulaat in Marokko of bij de overheid in je land van herkomst. Sommige ambassades voegen een nationaliteitsbewijs toe. 3. Laat de papieren van de ambassade legaliseren door het Marokkaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, en laat elk buitenlands document naar het Arabisch vertalen. 4. Als een bekering tot de islam nodig is, wordt die door adouls vastgelegd. Hun akte komt in het dossier. 5. Haal in Marokko de medische attesten bij een arts daar en het Marokkaanse uittreksel uit het strafregister. 6. Dien de aanvraag in bij de familierechter. Wacht op het onderzoek en de toestemming. 7. Sluit het huwelijk voor twee adouls. De rechter keurt de akte goed. 8. Laat het huwelijk registreren in het land van de buitenlandse echtgenoot: zie de informatie per land hieronder. ### Wat meenemen - Een schriftelijke aanvraag met je volledige identiteit en het doel van de aanvraag - Uittreksels uit de geboorteakten, en een gewaarmerkte kopie van de CNIE van de Marokkaanse partner - Buitenlandse partner: de verklaring van huwelijksbevoegdheid, of een gelijkwaardig document - Buitenlandse partner: een kopie van het paspoort. De ambassade van de Verenigde Staten preciseert: een gewaarmerkte kopie van de identiteitspagina en van de pagina met het stempel van binnenkomst in Marokko. - Buitenlandse partner: een nationaliteitsbewijs en, waar dat van toepassing is, een bewijs van woonplaats - Buitenlandse partner: het uittreksel uit het strafregister van het land van herkomst, en het Marokkaanse uittreksel uit het strafregister, afgegeven door het ministerie van Justitie in Rabat - Buitenlandse partner: bewijs van beroep en inkomen, bijvoorbeeld een werk- en loonattest - De akte van bekering tot de islam, waar dat van toepassing is. Voor een niet-moslimbruid noemt de Duitse ambassade een bewijs dat zij tot een godsdienst van het Boek behoort. - Voor elk van jullie een medisch attest en een administratief attest - Vier recente pasfoto's - Als een van jullie eerder getrouwd was: origineel of gewaarmerkt bewijs dat het vorige huwelijk is beëindigd ### Let op - De lijst verschilt van rechtbank tot rechtbank. Vraag het aan de afdeling familierecht waar je gaat trouwen, en aan de adoul, voordat je iets verzamelt. - De bronnen zijn het niet eens over het loket. De gids van de Stichting Hassan II noemt de familierechter bij de rechtbank van eerste aanleg. De ambassade van de Verenigde Staten noemt de afdeling familiezaken van het parket bij het hof van beroep. Vraag het ter plaatse. - Verklaringen van ambassades vervallen. De Britse moet binnen drie maanden worden gebruikt. - Buitenlandse papieren moeten gelegaliseerd zijn of een apostille dragen, en naar het Arabisch vertaald zijn. - Polygamie: op een tweede huwelijksakte kun je je niet beroepen in landen die polygamie verbieden, en een tweede vrouw kan zich daar niet via gezinshereniging bij haar man voegen. - Een ongehuwde partner heeft in Marokko geen status: samenwonen wordt niet erkend. ### Wat het land van de buitenlandse echtgenoot vraagt - Vóór de bruiloft vragen de meeste landen hun onderdaan om een verklaring. Erna willen de meeste dat het huwelijk in hun eigen registers wordt ingeschreven. - Frankrijk: Vooraf: een verklaring van huwelijksbevoegdheid (CCAM) van het Franse consulaat dat bevoegd is voor de plaats van de bruiloft. Jullie komen allebei persoonlijk, het huwelijk wordt 10 dagen afgekondigd, en reken op minstens drie maanden. Achteraf: overschrijving per post bij de Service central d'état civil in Nantes, nodig voor het visum van de echtgenoot. Getrouwd zonder de verklaring? Schrijf rechtstreeks naar Nantes; er kan een gesprek worden geëist. - Spanje: Vooraf: een verklaring van huwelijksbevoegdheid van de burgerlijke stand van de woonplaats van de Spaanse partner. Achteraf: inschrijving bij die burgerlijke stand. Zonder de verklaring wordt het huwelijk niet ingeschreven en telt het niet voor een visum of gezinshereniging. - Italië: Achteraf: overschrijving bij de Italiaanse gemeente van de laatste woonplaats of van de AIRE-inschrijving. Als in de Marokkaanse akte namen, geboortedata of geboorteplaatsen ontbreken, vraagt het consulaat een akte van verbetering. Een huwelijk bij volmacht kan niet worden overgeschreven. - België: Vooraf: als de Marokkaanse autoriteiten erom vragen, een attest van geen huwelijksbeletsel van het Belgische consulaat. Achteraf: de akte, gelegaliseerd of met een apostille en vertaald, kan door je gemeente worden opgenomen in de Belgische databank van de burgerlijke stand. - Nederland: Vooraf: een verklaring van huwelijksbevoegdheid, van je Nederlandse gemeente of, als je nooit in Nederland hebt gewoond, van de ambassade in Rabat (30 euro). Achteraf: registratie bij je gemeente is verplicht als je in Nederland woont. - Duitsland: Vooraf: de ambassade in Rabat geeft de verklaring van huwelijksbevoegdheid af, op basis van de verklaring van je Duitse burgerlijke stand, en een nationaliteitsbewijs, elk 36 euro. Achteraf: de Marokkaanse akte moet worden gelegaliseerd om in Duitsland te kunnen worden gebruikt. - Verenigd Koninkrijk: Vooraf: een verklaring van geen huwelijksbeletsel (certificate of no impediment) van je register office als je in het Verenigd Koninkrijk woont. Woon je elders: een plechtige verklaring over je burgerlijke staat (marital status affirmation, 50 pond) en een gewaarmerkte kopie van je paspoort (25 pond) bij de ambassade in Rabat. Die plechtige verklaring is drie maanden geldig. - Canada: Vooraf: de ambassade in Rabat geeft op afspraak dezelfde dag een verklaring van geen huwelijksbeletsel af, voor 50 Canadese dollar. Haar lijst voor de Marokkaanse autoriteiten vermeldt daarnaast een uittreksel uit het strafregister met apostille. - Verenigde Staten: De ambassade publiceert een gedetailleerde lijst van papieren. Ze benadrukt dat je het uittreksel uit het strafregister moet halen voordat je naar Marokko komt. Een Marokkaans huwelijk wordt in de Verenigde Staten erkend en wordt daar niet geregistreerd. ### Officiële bronnen - https://service-public.ma/node/9984 - https://www.fh2mre.ma/guide-juridique/ - https://ma.diplomatie.gouv.fr/fr/etat-civil/mariage-scec - https://www.exteriores.gob.es/Consulados/casablanca/es/Consulado/PublishingImages/Paginas/Registro-Civil/MATRIMONIOS.pdf - https://conscasablanca.esteri.it/it/servizi-consolari-e-visti/servizi-per-il-cittadino-italiano/stato-civile/matrimonio/ - https://diplomatie.belgium.be/en/belgians-abroad/registry/marriage - https://www.netherlandsworldwide.nl/marry/morocco.fr - https://rabat.diplo.de/resource/blob/2452162/3e1ff0b58b9edd0aa3793706579058a5/eheschliessung-in-marokko-data.pdf - https://www.gov.uk/guidance/confirm-youre-free-to-get-married-in-morocco - https://www.international.gc.ca/country-pays/morocco-maroc/rabat-info.aspx?lang=eng - https://ma.usembassy.gov/services/marriage-in-morocco/ ## De huwelijksakte: voorwaarden, bezittingen en polygamie Wat je op de trouwdag in de akte laat zetten, bepaalt later veel: de voorwaarden, de bruidsgave, en wat er gebeurt met bezittingen die tijdens het huwelijk zijn gekocht. URL: https://bablblad.com/nl/guide_contract.html ### Kernpunten - Voorwaarden die bij het huwelijk zijn vastgelegd, binden jullie allebei. Alleen voorwaarden die tegen het doel van het huwelijk of tegen dwingende regels ingaan, zijn nietig, en dan blijft het huwelijk zelf geldig. - De voorwaarden worden in de huwelijksakte zelf geschreven. - Monogamieclausule: als de vrouw de man heeft laten toezeggen dat hij geen andere vrouw neemt, is polygamie voor hem verboden. - Het recht om te scheiden: een man kan zijn vrouw het recht geven om zelf het huwelijk te beëindigen (tamlik), meestal in de akte. Zij wendt zich dan tot de rechtbank en hij kan haar niet tegenhouden. - De bruidsgave (sadaq) is eigendom van de vrouw zelf. Het wetboek noemt de waarde ervan moreel en symbolisch. De akte vermeldt wat is betaald en wat later wordt betaald. - Bezittingen: elke echtgenoot houdt een eigen, gescheiden vermogen. Een huwelijk volgens het Familiewetboek voegt jullie bezittingen niet samen. - Jullie kunnen afspreken hoe de bezittingen die tijdens het huwelijk zijn verworven, worden beheerd en verdeeld. Die overeenkomst is niet verplicht en staat in een document dat losstaat van de huwelijksakte (artikel 49). - De adouls moeten jullie allebei bij de bruiloft over deze regels voor bezittingen informeren. - Zonder overeenkomst wordt een geschil over bezittingen die tijdens het huwelijk zijn verworven, beoordeeld op basis van het bewijs, rekening houdend met het werk van elke echtgenoot en de lasten die elk heeft gedragen. - Voor polygamie is toestemming van de rechtbank nodig. De man moet een uitzonderlijke, objectieve reden aantonen en voldoende middelen voor twee gezinnen. De rechtbank roept de eerste vrouw op. - Als de eerste vrouw weigert en de man volhoudt, past de rechtbank op eigen initiatief de procedure van echtscheiding wegens onenigheid toe. - De nieuwe vrouw moet van de rechter te horen krijgen dat de man al getrouwd is, en haar instemming wordt vastgelegd. - Als latere gebeurtenissen het te zwaar maken om een voorwaarde na te komen, kan de echtgenoot die eraan gebonden is, de rechtbank vragen om die op te heffen of te wijzigen. ### Stappen 1. Beslis vóór de trouwdag samen welke voorwaarden jullie willen, bijvoorbeeld de monogamieclausule of het recht van de vrouw om te scheiden. 2. Zeg het tegen de adouls voordat ze gaan schrijven. Lees de akte, of laat die voorlezen, voordat je tekent. 3. Als jullie willen delen wat jullie tijdens het huwelijk verwerven, laat de overeenkomst over de bezittingen dan als apart document opstellen. 4. Als je volgens een buitenlands recht trouwt, ga dan na welk huwelijksvermogensstelsel daar standaard geldt: in sommige landen is dat gemeenschap van goederen. 5. Bewaar de originele akte en de overeenkomst op een veilige plaats, met kopieën in beide landen. ### Wat meenemen - De huwelijksakte, met de afgesproken voorwaarden en de bruidsgave - De aparte overeenkomst over bezittingen die tijdens het huwelijk zijn verworven, als jullie er een sluiten - Later, bij een geschil: elk bewijs van wat ieder van jullie heeft betaald of gedaan voor de bezittingen van het gezin ### Let op - Zonder overeenkomst is er geen automatisch recht op de helft. De rechtbank weegt de bijdrage van elke echtgenoot, wat niet betekent dat er gelijk wordt verdeeld. - De weigering van de eerste vrouw belet de rechtbank op zich niet om over een polygamieverzoek te beslissen. Alleen de monogamieclausule verbiedt polygamie zonder meer. - Voorwaarden die voor adouls zijn afgesproken, gelden in Frankrijk niet als huwelijkscontract. Wil je een contract dat Frankrijk zal vermelden, ga dan vóór de bruiloft naar een notaris. - Polygamie waarvoor in Marokko toestemming is gegeven, heeft geen gevolgen in landen die polygamie verbieden: de tweede akte wordt daar niet aanvaard, en een tweede vrouw krijgt geen gezinshereniging. - Voorstel, geen wet: de hervorming zou de adouls verplichten om de vrouw te vragen of zij eist dat de man afziet van polygamie, en om haar antwoord vast te leggen. Ze zou ook het werk van de vrouw in het huishouden meetellen als bijdrage aan de bezittingen. ### Officiële bronnen - https://adala.justice.gov.ma/fr/resources/433 - https://www.fh2mre.ma/guide-juridique/ ## Scheiden volgens het Marokkaanse recht In Marokko eindigt een huwelijk alleen via de rechtbank. Het Familiewetboek biedt verschillende wegen: in onderlinge overeenstemming, wegens onenigheid, op verzoek van de man of van de vrouw. URL: https://bablblad.com/nl/guide_divorcema.html ### Kernpunten - Buiten de rechtbank bestaat geen echtscheiding. Woorden die thuis zijn uitgesproken, een eed of een brief beëindigen het huwelijk niet. Alleen de toestemming of het vonnis van de rechtbank telt, waar nodig vastgelegd door twee adouls. - Het wetboek geldt voor elke Marokkaan, ook met een tweede nationaliteit, en voor elk paar waarvan één echtgenoot Marokkaan is. - Je dient het verzoek in bij de afdeling familierecht van de rechtbank van eerste aanleg: die van de echtelijke woning, of van de woonplaats of verblijfplaats van de vrouw, of van de plaats waar de huwelijksakte is opgemaakt, in die volgorde. - De rechtbank probeert jullie eerst te verzoenen. Zijn er kinderen, dan doet ze twee pogingen met minstens 30 dagen ertussen. - Over een echtscheiding wegens onenigheid (chiqaq) moet binnen zes maanden na het verzoek worden beslist. Dat geldt ook voor de echtscheidingen die de vrouw op wettelijke gronden vraagt, behalve in uitzonderlijke omstandigheden. - Als de man de echtscheiding vraagt (talaq), bepaalt de rechtbank wat de vrouw en de kinderen tegoed hebben. Hij moet het bedrag binnen 30 dagen bij de rechtbank storten. Doet hij dat niet, dan beschouwt de rechtbank dat als afzien van de echtscheiding. - Tegen de beslissing van de rechtbank die het huwelijk beëindigt, is geen beroep mogelijk wat de echtscheiding zelf betreft. Tegen de onderdelen over geld en kinderen wel. - De rechtbank stuurt een samenvatting naar de burgerlijke stand van de geboorteplaats van elke echtgenoot, die de echtscheiding op jullie geboorteakten vermeldt. Voor een echtgenoot die in het buitenland is geboren, gaat de samenvatting naar de procureur in Rabat. - Sinds 24 augustus 2026 geldt een nieuw Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (wet 58.25). Volgens persberichten kunnen verzoeken nu via elektronische platforms worden ingediend. - Op grond van dat wetboek kunnen Marokkaanse rechtbanken een echtscheiding behandelen tegen een echtgenoot die in het buitenland woont als de huwelijksakte in Marokko is opgemaakt, als de echtgenoot die het verzoek indient Marokkaan is, of als de echtgenoot tegen wie de zaak is gericht Marokkaan is, volgens de analyse van een specialist. ### Stappen 1. Kies de weg samen met een advocaat: in onderlinge overeenstemming, wegens onenigheid, of een van de andere hieronder. Die keuze bepaalt wat de rechtbank controleert en wat er verschuldigd is. 2. Dien het verzoek in met de huwelijksakte. Voeg voor een talaq bewijs van het inkomen van de man toe. Voeg voor een echtscheiding in onderlinge overeenstemming jullie schriftelijke overeenkomst toe. 3. Ga naar de verzoeningszitting. Vraag de rechtbank via je advocaat of je persoonlijk moet komen: het wetboek zegt niets over echtgenoten die in het buitenland wonen. 4. Bij een talaq stort de man het door de rechtbank bepaalde bedrag binnen 30 dagen. 5. Met de toestemming van de rechtbank wordt de echtscheiding vastgelegd door twee adouls uit het rechtsgebied van de rechtbank. Bij een gerechtelijke echtscheiding beëindigt het vonnis zelf het huwelijk. 6. Haal de echtscheidingsakte of het vonnis op, en een attest dat de beslissing definitief is. 7. Controleer of de echtscheiding op je Marokkaanse geboorteakte is vermeld door een nieuw afschrift te bestellen. Laat de echtscheiding daarna erkennen in je woonland. ### Wat meenemen - De huwelijksakte - De identiteit van beide echtgenoten, en gegevens over de kinderen - Voor een talaq: bewijs van het inkomen en de verplichtingen van de man - Voor een echtscheiding in onderlinge overeenstemming of een khol': jullie schriftelijke overeenkomst en de voorwaarden ervan - Vanuit het buitenland: een volmacht voor je advocaat, gelegaliseerd op het consulaat. Vraag de rechtbank wat ze aanvaardt. ### Let op - Als de man de echtscheiding heeft gevraagd, persoonlijk is opgeroepen en niet komt, beschouwt de rechtbank zijn verzoek als ingetrokken. - Als de vrouw persoonlijk is opgeroepen en niet komt en ook niet schriftelijk antwoordt, kan de zaak zonder haar worden beslist na een waarschuwing van de procureur. - Controleer welk soort echtscheiding op je akte staat. Verschillende Europese landen weigeren een talaq waartoe alleen de man heeft besloten, en aanvaarden een echtscheiding in onderlinge overeenstemming of wegens onenigheid. - Een echtscheidingszaak in Marokko houdt een zaak in het buitenland niet vanzelf tegen. Tussen Frankrijk en Marokko moet de rechtbank waar de zaak als tweede is aangebracht, wachten. - We hebben de pagina van de consulaten over echtscheiding in Marokko niet kunnen lezen. Vraag je consulaat wat er ter plaatse kan worden geregeld. - Voorstellen, geen wet: de hervorming zou van de echtscheiding in onderlinge overeenstemming een contract zonder rechtszaak maken, het aantal soorten echtscheiding verminderen, en elke echtscheidingszaak beperken tot zes maanden. ### De wegen naar een echtscheiding - In onderlinge overeenstemming (wederzijdse instemming): Jullie zijn het er allebei over eens dat het huwelijk eindigt, met of zonder voorwaarden. De voorwaarden mogen de kinderen niet schaden. Een van jullie of jullie allebei dienen het verzoek in; de rechtbank probeert te verzoenen en geeft daarna toestemming voor de echtscheiding. - Wegens onenigheid (chiqaq): Een van de echtgenoten, of allebei, vraagt de rechtbank een geschil te beslechten dat het huwelijk bedreigt. Mislukt de verzoening, dan spreekt de rechtbank de echtscheiding uit en bepaalt ze wat er verschuldigd is, waarbij ze ieders aandeel in de verantwoordelijkheid meeweegt. - Op verzoek van de man (talaq): Hij heeft de toestemming van de rechtbank nodig, stort wat de vrouw en de kinderen tegoed hebben, en laat de echtscheiding daarna vastleggen door twee adouls. - Door de vrouw, met een overgedragen recht (tamlik): Als haar man haar het recht om te scheiden heeft gegeven, meestal in de huwelijksakte, wendt ze zich zelf tot de rechtbank. Hij kan zich er niet tegen verzetten. - Tegen compensatie (khol'): De vrouw geeft iets in ruil voor de echtscheiding, in onderlinge overeenstemming. Zijn jullie het niet eens over het bedrag, dan stelt de rechtbank het vast. Wat zij geeft, mag niet uit het geld van de kinderen komen. - Op verzoek van de vrouw, op wettelijke gronden: Zes gronden: de man heeft een voorwaarde uit de akte geschonden, schade, het niet betalen van levensonderhoud, een afwezigheid van meer dan een jaar, een verborgen gebrek, of zijn eed van onthouding. Schade kan met alle middelen worden bewezen, ook met getuigen. - Voordat het huwelijk is geconsumeerd: De echtscheiding is meteen definitief. De vrouw heeft recht op de helft van de bruidsgave en neemt geen wachttijd in acht. ### Na de beslissing: herroepelijk of definitief, en de wachttijd - Definitieve echtscheidingen: Een echtscheiding die de rechtbank uitspreekt, is onherroepelijk, behalve bij een eed van onthouding of het niet betalen van levensonderhoud. Dat geldt ook voor een echtscheiding in onderlinge overeenstemming, een khol', een echtscheiding op grond van tamlik en een derde talaq. Om weer samen te leven hebben jullie een nieuwe huwelijksakte nodig. - Herroepelijke echtscheiding: Een eerste of tweede talaq door de man is herroepelijk tijdens de wachttijd. Hij kan zijn vrouw terugnemen voor twee adouls. De rechter roept de vrouw op, en als ze weigert, kan ze een echtscheiding wegens onenigheid vragen. - Wachttijd (idda): Die loopt vanaf de echtscheiding als het huwelijk is geconsumeerd: drie menstruatiecycli, of drie maanden voor een vrouw zonder cycli, of tot de geboorte voor een zwangere vrouw. Een weduwe neemt vier maanden en tien dagen in acht. - Na een derde echtscheiding: Jullie kunnen niet opnieuw met elkaar trouwen, tenzij de vrouw intussen een geconsumeerd huwelijk met een andere man heeft gehad dat is geëindigd. ### Officiële bronnen - https://www.consulat.ma/en/divorce-morocco - https://adala.justice.gov.ma/fr/resources/433 - https://www.fh2mre.ma/guide-juridique/ ## Echtscheiding tussen twee landen Een echtscheiding die je in het ene land hebt gekregen, past je akten in het andere land niet vanzelf aan. Laat de echtscheiding daar erkennen voor je opnieuw trouwt. URL: https://bablblad.com/nl/guide_divorce.html ### Kernpunten - Marokko aanvaardt een echtscheiding die door een buitenlandse rechtbank is uitgesproken, als die rechtbank bevoegd was en de gronden niet in strijd zijn met die van het Familiewetboek (artikel 128). - Sinds 24 augustus 2026 regelt een nieuw Wetboek van burgerlijke rechtsvordering (wet 58.25) de buitenlandse vonnissen, in de artikelen 451 tot 456. Een buitenlands vonnis wordt in Marokko pas uitgevoerd nadat een Marokkaanse rechtbank het uitvoerbaar heeft verklaard: het exequatur. - De Marokkaanse rechtbank gaat na of beide echtgenoten in het buitenland correct zijn opgeroepen en vertegenwoordigd, of het vonnis daar definitief is, of het niet botst met een Marokkaans vonnis en of het de Marokkaanse openbare orde respecteert. - Nieuw in 2026: de rechtbank kijkt ook of het land dat het vonnis heeft uitgesproken, Marokkaanse vonnissen op dezelfde manier behandelt (wederkerigheid). Met deze toets is er nog geen praktijkervaring. - Niet alleen rechterlijke vonnissen, maar ook akten die in het buitenland voor een bevoegde ambtenaar zijn opgemaakt, kunnen uitvoerbaar worden verklaard. - Alleen voor de burgerlijke stand: volgens Médias24 laat een circulaire van vier ministeries uit 2016 toe dat definitieve buitenlandse echtscheidingsbeslissingen zonder exequatur worden vermeld, tenzij ze financiële verbintenissen bevatten of tegen de openbare orde ingaan. Andere officiële bronnen zeggen dat er altijd een rechterlijke beslissing nodig is. De praktijk verschilt. - Franse echtscheiding met wederzijdse instemming zonder rechter: een circulaire van het ministerie van Binnenlandse Zaken uit 2019 spreekt zich uit voor vermelding in de Marokkaanse registers zonder exequatur, volgens een Frans juridisch tijdschrift. Dat steunt op een circulaire, niet op een wet. - Zolang de echtscheiding niet op je Marokkaanse geboorteakte is vermeld, ben je in de Marokkaanse registers nog getrouwd. Dat blokkeert een nieuw huwelijk in Marokko en zorgt voor verwarring bij een erfenis. - Je hoeft niet te reizen: een advocaat in Marokko kan optreden met een volmacht die op het consulaat is gelegaliseerd. - Omgekeerd moet een Marokkaanse echtscheiding in je woonland worden erkend of vermeld voor ze daar telt. Elk land heeft zijn eigen procedure: zie hieronder. ### Stappen 1. Vraag het volledige buitenlandse vonnis op, en het bewijs dat het definitief is in het land dat het heeft uitgesproken. 2. Vraag je consulaat, of het kantoor van de burgerlijke stand van je geboorteplaats, of de echtscheiding rechtstreeks kan worden vermeld of dat ze eerst een beslissing van een Marokkaanse rechtbank willen. 3. Is er een rechterlijke beslissing nodig, of moet je in Marokko beslissingen over geld of over het gezag over de kinderen laten uitvoeren, laat dan een advocaat de uitvoerbaarverklaring aanvragen volgens het nieuwe procedurewetboek. 4. Laat alle papieren naar het Arabisch vertalen door een beëdigd vertaler. 5. Is de echtscheiding aanvaard, laat die dan op je geboorteakte vermelden en controleer dat door een nieuw afschrift aan te vragen. ### Wat meenemen - Het buitenlandse echtscheidingsvonnis, origineel en kopie - Bewijs dat het definitief is en dat er geen beroep meer mogelijk is - Bewijs dat beide echtgenoten correct voor de procedure zijn opgeroepen, bijvoorbeeld het bewijs van betekening - De huwelijksakte of het huwelijkscertificaat - Je CNIE of paspoort, en je consulaire inschrijving - Beëdigde Arabische vertalingen - De precieze lijst staat nu in artikel 454 van het nieuwe wetboek, dat we niet hebben kunnen lezen. Laat je advocaat of de griffie van de rechtbank de lijst bevestigen. ### Let op - Trouw niet opnieuw op basis van een echtscheiding die het andere land nog niet heeft erkend. - Vóór 24 augustus 2026 besliste de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg binnen één week over buitenlandse echtscheidingen. We hebben niet kunnen bevestigen dat het nieuwe wetboek dit behoudt. Vraag je advocaat welke rechtbank en welke termijnen nu gelden. - Een buitenlandse beslissing over het gezag over de kinderen wordt in Marokko niet automatisch uitgevoerd. Ook daarvoor is het exequatur nodig. - Woon je in Europa? Een talaq die in Marokko door de man alleen is verkregen, kan daar worden geweigerd. Franse en Belgische bronnen behandelen een echtscheiding met wederzijds goedvinden of wegens onenigheid anders. - Als in beide landen een zaak is gestart: tussen Frankrijk en Marokko moet de rechtbank waar de zaak als tweede is aangebracht, wachten. Voor andere landen heeft het nieuwe Marokkaanse wetboek geen gedetailleerde regel, volgens de bespreking van een specialist. ### Een Marokkaanse echtscheiding in het land waar je woont - Frankrijk: Volgens het Frans-Marokkaanse verdrag van 1981 kan een definitieve Marokkaanse echtscheiding zonder exequatur in de Franse registers worden vermeld. Stuur een verzoek om controle (vérification d'opposabilité), met Franse vertalingen, naar de procureur van de Republiek van de plaats van het huwelijk, of naar die van Nantes als het huwelijk in het buitenland is gesloten. De procureur weigert een verstoting. De Cour de cassation heeft de Marokkaanse echtscheiding met wederzijds goedvinden in 2014 aanvaard. - België: Een buitenlands echtscheidingsvonnis wordt zonder bijzondere procedure erkend als het de wettelijke controles doorstaat. Een echtscheiding door de wil van de man alleen wordt geweigerd, tenzij aan strikte voorwaarden is voldaan, waaronder de vrije en duidelijke aanvaarding door de vrouw. - Nederland: Een echtscheiding die na een behoorlijke procedure voor een bevoegde autoriteit is verkregen, wordt erkend. Een echtscheiding door de verklaring van één echtgenoot wordt alleen erkend als de andere er duidelijk mee heeft ingestemd of zich erbij heeft neergelegd. - Duitsland: Je dient een formeel verzoek tot erkenning in (paragraaf 107 FamFG) bij de justitiële instantie van je Land, met de originelen en met vertalingen door een vertaler die in Duitsland is toegelaten. - Spanje: Een echtscheidingsvonnis van buiten de Europese Unie moet de exequaturprocedure van wet 29/2015 doorlopen voor de burgerlijke stand erop steunt. Marokkaanse documenten hebben een apostille en een beëdigde vertaling nodig. - Italië: De erkenning wordt gevraagd op grond van artikel 64 van wet 218/1995. De consulaire formulieren vragen het vonnis in het origineel en in het Italiaans, en de datum waarop het definitief is geworden. - Verenigd Koninkrijk: Een echtscheiding die in het buitenland via een procedure is verkregen, wordt erkend als ze rechtsgeldig is waar ze is verkregen en als één echtgenoot daar woonde, er zijn domicilie had of de nationaliteit van dat land had. - Canada: Een buitenlandse echtscheiding wordt erkend als een van de echtgenoten minstens één jaar in dat land woonde, vlak voor de procedure begon. ### Gemengde koppels: welke rechtbank, welk recht - Voor een Marokkaanse rechtbank: De rechtbank past het Familiewetboek toe zodra één echtgenoot Marokkaan is, ook met een tweede nationaliteit. - Frankrijk en Marokko: Hebben jullie allebei dezelfde nationaliteit, dan geldt het recht van dat land voor de echtscheiding. Zo niet, dan is het het recht van het land van jullie gezamenlijke woonplaats, of van jullie laatste gezamenlijke woonplaats. De rechtbanken van dat land kunnen beslissen. Hebben jullie allebei de nationaliteit van een van de twee landen, dan kunnen de rechtbanken van dat land dat ook. - Een echtgenoot in het buitenland die in Marokko wordt gedagvaard: Sinds augustus 2026 kunnen Marokkaanse rechtbanken de zaak behandelen als de huwelijksakte in Marokko is opgemaakt, als de echtgenoot die de zaak indient Marokkaan is, of als de echtgenoot die wordt gedagvaard de Marokkaanse nationaliteit heeft. ### Officiële bronnen - https://www.consulat.ma/en/divorce-pronounced-foreign-courts - https://adala.justice.gov.ma/fr/resources/433 - https://www.diplomatie.gouv.fr/IMG/pdf/Convention_Maroc.pdf - https://www.justice.fr/fiche/mettre-jour-actes-detat-civil-francais-suite-divorce-prononce-etranger - https://www.justiz.sachsen.de/olg/download/Scheidungsanerkennung/Marokko_S.pdf - https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1986/55/section/46 - https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/d-3.4/section-22.html ## Kinderen na een echtscheiding: zorgrecht, voogdij en reizen Het zorgrecht gaat meestal naar de moeder, terwijl de vader de wettelijke voogd blijft. Dat verschil telt voor school, papieren en reizen. URL: https://bablblad.com/nl/guide_custody.html ### Kernpunten - Zorgrecht (hadana) betekent dat je elke dag voor het kind zorgt. Na een echtscheiding gaat het eerst naar de moeder, dan naar de vader, dan naar de moeder van de moeder. Kan dat niet, dan kiest de rechtbank het meest geschikte familielid. - Het zorgrecht duurt tot 18 jaar, voor jongens en meisjes. Vanaf 15 jaar kan het kind kiezen of het bij de vader of bij de moeder woont. - De wettelijke voogdij (wilaya) staat daar los van. Volgens de wet is de vader de voogd van zijn kinderen, ook na een echtscheiding. Een moeder met het zorgrecht is alleen om die reden nog geen voogd. - De moeder wordt voogd als de vader overleden of afwezig is of handelingsonbekwaam is geworden. Als hij verhinderd is, kan zij de dringende zaken van de kinderen regelen. - Een moeder met het zorgrecht die opnieuw trouwt, behoudt het als het kind jonger is dan 7 jaar, als het kind schade zou lijden wanneer het van haar wordt gescheiden, als het kind een ziekte of handicap heeft waardoor haar zorg nodig is, of als haar nieuwe man een naast familielid van het kind is of de wettelijke vertegenwoordiger van het kind. Anders kan ze het verliezen. - De andere ouder heeft het recht het kind te bezoeken en het bij zich te ontvangen. Jullie kunnen de tijden afspreken; anders legt de rechtbank precieze tijden en plaatsen vast. - Als een ouder vals speelt met de bezoekregeling, kan de rechtbank die wijzigen en zelfs het zorgrecht intrekken. - Verhuizen naar een andere stad binnen Marokko beëindigt het zorgrecht niet. Voor een verhuizing naar het buitenland geeft het Wetboek die bescherming niet. - De rechtbank kan verbieden het kind zonder toestemming van de wettelijke vertegenwoordiger uit Marokko mee te nemen. Wordt de toestemming geweigerd, dan kan de ouder met het zorgrecht zich tot de rechter in kort geding wenden, die alleen instemt met een tijdelijke reis waarvan de terugkeer verzekerd is. - Paspoort: de officiële paspoortsite vermeldt dat een gescheiden moeder paspoorten kan laten maken voor haar minderjarige kinderen, tenzij een rechterlijke beslissing zich daartegen verzet. Het kind moet aanwezig zijn. - Het zorgrecht kan worden herzien telkens als het belang van het kind dat vraagt. - Als een van de ouders overlijdt, behouden de ouders van die ouder het recht om het kind te bezoeken. ### Stappen 1. Lees de beslissing over het zorgrecht: ze vermeldt wie het zorgrecht heeft, de bezoeken en een eventueel reisverbod. 2. Spreek bezoeken en vakanties schriftelijk af en laat de afspraak opnemen in de rechterlijke beslissing. 3. Vraag voor je met het kind reist de schriftelijke, gelegaliseerde toestemming van de andere ouder. Volgens officiële Britse informatie vraagt Marokko de toestemming van beide ouders om een kind het land te laten verlaten, tot de leeftijd van 18 jaar. 4. Wordt de toestemming geweigerd, wend je dan tot de rechter in kort geding en toon aan dat de reis tijdelijk is. 5. Ga voor het Marokkaanse paspoort van het kind samen met het kind naar je consulaat. Een ouder die niet kan komen, kan een volmacht geven. 6. Wordt je kind naar een ander land meegenomen of daar achtergehouden, neem dan meteen contact op met de centrale autoriteit van het land waar je woont. ### Wat meenemen - Een kopie van de echtscheidingsbeslissing: ze vermeldt de kinderen, wie het zorgrecht heeft en de bezoeken - De schriftelijke toestemming van de andere ouder voor de reis, gelegaliseerd - Voor het paspoort: het kind in persoon, en de papieren die je consulaat voor minderjarigen opsomt - Voor een beslissing over zorgrecht, bezoek of alimentatie die tussen Frankrijk en Marokko wordt gebruikt: de verklaring van de griffier dat ze uitvoerbaar is ### Let op - Wie aanspraak kan maken op het zorgrecht en één jaar zwijgt nadat hij of zij heeft vernomen dat degene die het zorgrecht heeft, is getrouwd, verliest het recht om het op te eisen. - Elk van beide ouders kan een Marokkaanse rechtbank om een reisverbod voor het kind vragen. Als er een verbod bestaat, kan een ouder op de luchthaven worden tegengehouden. - Een kind met een dubbele nationaliteit kan Marokko verlaten met het Marokkaanse paspoort. Een tweede paspoort beschermt er niet tegen dat een kind naar Marokko wordt meegenomen. - Een bevel tot terugkeer beslist niet wie het zorgrecht krijgt. - Voorstellen, geen wet: de hervorming zou een gescheiden moeder het zorgrecht laten behouden als ze opnieuw trouwt, de moeder met het zorgrecht ook de wettelijke voogdij geven en de voogdij gezamenlijk maken. ### Als een kind naar een ander land wordt meegenomen - Het Haags Verdrag van 1980: Marokko is sinds 2010 partij. Het verdrag geldt alleen met de landen die de toetreding van Marokko hebben aanvaard: kijk de statustabel na voor je erop rekent. Met het Verenigd Koninkrijk geldt het sinds 1 juli 2016. - De centrale autoriteit van Marokko: Het ministerie van Justitie in Rabat, directie Burgerlijke Zaken. Het ontvangt verzoeken tot terugkeer en werkt samen met de autoriteit van jouw land. - Frankrijk en Marokko: Het verdrag van 1981 is van toepassing. De twee ministeries van Justitie helpen gratis: ze sporen het kind op, proberen een vrijwillige terugkeer te bereiken en brengen de zaak voor de rechter. De rechter moet de onmiddellijke terugkeer bevelen, tenzij die het kind ernstig in gevaar zou brengen. - Het Haags Verdrag van 1996: Het gaat over beslissingen over zorgrecht en bescherming. Het is van kracht tussen Marokko en Frankrijk, Spanje, Duitsland, Nederland, het Verenigd Koninkrijk, België en Italië. Canada is geen partij. ### Officiële bronnen - https://www.passeport.ma/Home/Faq - https://adala.justice.gov.ma/fr/resources/433 - https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/status-table/?cid=24 - https://www.hcch.net/en/states/authorities/details3/?aid=850 - https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/status-table/?cid=70 - https://www.diplomatie.gouv.fr/IMG/pdf/Convention_Maroc.pdf - https://www.gov.uk/government/publications/morocco-child-abduction/morocco-child-abduction ## Geld na een echtscheiding De rechtbank bepaalt wat verschuldigd is: wat de vrouw bij de echtscheiding toekomt, daarna alimentatie en huisvesting voor de kinderen tot ze op eigen benen kunnen staan. URL: https://bablblad.com/nl/guide_dues.html ### Kernpunten - Als de man de echtscheiding vraagt, heeft de vrouw recht op: het nog niet betaalde deel van de bruidsgave, alimentatie voor de wachttijd en een troostgift (mut'a). - De rechtbank bepaalt de troostgift op basis van de duur van het huwelijk, de middelen van de man, de redenen voor de echtscheiding en de mate waarin hij zijn recht heeft misbruikt. Er is geen vaste schaal. - Tijdens de wachttijd blijft de vrouw in de echtelijke woning of in een andere geschikte woning. Kan dat niet, dan bepaalt de rechtbank een bedrag voor huisvesting. - Bij een echtscheiding wegens onenigheid bepaalt de rechtbank dezelfde verschuldigde bedragen en weegt ze het aandeel van elke echtgenoot in de verantwoordelijkheid. Wie schuld heeft, kan worden veroordeeld om de ander schadeloos te stellen. - Bruidsgave: ze is volledig verschuldigd zodra het huwelijk is geconsummeerd, voor de helft als de echtscheiding daarvoor komt. - De alimentatie voor de kinderen dekt voeding, kleding, medische zorg en onderwijs. Ze wordt bepaald op basis van het inkomen van wie betaalt, de levensstandaard van de kinderen vóór de echtscheiding en de kosten van levensonderhoud. - De huisvesting van de kinderen wordt apart vastgelegd. De vader moet hen huisvesten of een door de rechtbank bepaalde huur betalen, en ze mogen niet uit de woning worden gezet voor hij dat heeft gedaan. - Een vader is alimentatie verschuldigd tot 18 jaar, of tot 25 jaar voor een kind dat nog studeert. Voor een dochter loopt de alimentatie tot ze zelf haar brood verdient of trouwt. Voor een kind met een handicap dat niet zelf zijn brood kan verdienen, loopt ze door. - Als de vader niet kan betalen en de moeder welgesteld is, betaalt zij het deel dat hij niet kan betalen. - Alimentatie is verschuldigd vanaf de dag waarop de betalingen zijn gestopt, niet vanaf de dag van het vonnis. - De rechtbank kan bevelen dat de alimentatie wordt ingehouden op het loon van wie betaalt. Het Wetboek zegt dat alimentatiezaken binnen één maand moeten worden beslist. - Als de moeder met het zorgrecht opnieuw trouwt, is de vader de huisvesting van het kind en de vergoeding voor de zorg niet langer verschuldigd. Alimentatie blijft hij wel verschuldigd. - Bezittingen: ieder van jullie houdt wat van hem of haar is. Er is geen automatische verdeling bij echtscheiding, tenzij jullie een overeenkomst hebben getekend over de goederen die tijdens het huwelijk zijn verworven. ### Stappen 1. Vraag de rechtbank de alimentatie en de huisvesting van de kinderen vast te leggen. Breng bewijs mee van het inkomen en van de uitgaven voor de kinderen. 2. Vraag dat het vonnis vermeldt hoe er wordt betaald, bijvoorbeeld door inhouding op het loon. 3. Stoppen de betalingen langer dan een maand zonder geldige reden, dan gelden de regels over gezinsverwaarlozing. Vraag een advocaat of het parket hoe je een klacht indient. 4. Om in een ander land te innen: tussen Frankrijk en Marokko treden de twee ministeries van Justitie op als centrale autoriteiten voor alimentatie, en hun hulp is gratis. Vraag elders een advocaat hoe je het vonnis laat uitvoeren waar de betaler woont. ### Wat meenemen - Bewijs van het inkomen en de verplichtingen van wie betaalt: loonstroken, belastingpapieren, contracten - Bewijs van de uitgaven voor de kinderen: school, gezondheid, huisvesting - De schriftelijke overeenkomst over de goederen, als jullie er een hebben getekend; zo niet, bewijs van wat je hebt bijgedragen - Het vonnis, met de verklaring van de griffier dat het uitvoerbaar is, om het in een ander land te gebruiken ### Let op - Je kunt niet vragen de alimentatie te verhogen of te verlagen voor er één jaar voorbij is, behalve in uitzonderlijke omstandigheden. - Een alimentatievonnis blijft gelden tot een andere beslissing het vervangt. - Als wie betaalt niet iedereen kan betalen, is de volgorde: de vrouw, dan de jonge kinderen, dan dochters, zonen, de moeder en de vader. - Door de rechter opgelegde alimentatie niet betalen is ook een strafzaak: gezinsverwaarlozing. We hebben de tekst van het Strafwetboek niet gelezen: vraag een advocaat naar de straffen. - Voorstellen, geen wet: de hervorming zou referentiecriteria voor alimentatie vastleggen, de troostgift toekennen aan een vrouw die zelf de echtscheiding vraagt, en werk in het huishouden meetellen als bijdrage aan het vermogen. ### Officiële bronnen - https://adala.justice.gov.ma/fr/resources/433 - https://www.diplomatie.gouv.fr/IMG/pdf/Convention_Maroc.pdf ## Marokkaanse nationaliteit: wie die heeft, hoe je die bewijst Je bent Marokkaan als je vader of je moeder dat is. Een andere nationaliteit aannemen maakt daar geen einde aan. URL: https://bablblad.com/nl/guide_nationality.html ### Kernpunten - Je bent Marokkaan vanaf je geboorte als je vader of je moeder Marokkaan is, waar je ook geboren bent en wat de nationaliteit van de andere ouder ook is (Nationaliteitswetboek, artikel 6). - De lijn via de moeder is in 2007 toegevoegd. Ze geldt ook voor wie vóór die datum is geboren uit een Marokkaanse moeder en een buitenlandse vader. - Marokko aanvaardt de dubbele nationaliteit. Je verliest de Marokkaanse nationaliteit niet door een andere aan te nemen. - Binnen Marokko wordt iemand met een dubbele nationaliteit alleen als Marokkaan behandeld. Het consulaat van het andere land kan daar weinig voor je doen. - Een huwelijk verandert niemands nationaliteit. Een Marokkaan die met een buitenlander trouwt, blijft Marokkaan. Ook een echtscheiding verandert niets. - Je bewijst je nationaliteit met een nationaliteitsbewijs. Je vraagt het aan bij de procureur des Konings bij de rechtbank van eerste aanleg. Vanuit het buitenland stuurt het consulaat de aanvraag door. - Voor Marokkanen die in het buitenland zijn geboren, noemt de gids van de Stichting Hassan II de procureur bij de rechtbank van eerste aanleg van Rabat. - In januari 2024 is een onlinedienst voor aanvragen van een nationaliteitsbewijs gestart, en het ministerie van Justitie heeft in februari 2026 een vereenvoudigde procedure gepubliceerd. We hebben geen van beide kunnen openen: vraag de rechtbank of het consulaat naar het huidige adres. - Een Marokkaan van geboorte kan het ook met alle middelen bewijzen, onder meer met het feit dat hij of zij altijd als Marokkaan is behandeld. - Een kind dat in Marokko uit onbekende ouders is geboren, is Marokkaan. In Marokko geboren worden uit buitenlandse ouders geeft op zich geen nationaliteit. - Kafala verandert de nationaliteit van een kind niet. Na vijf jaar kan een Marokkaanse voogd een verklaring indienen zodat een kind dat in het buitenland uit onbekende ouders is geboren, Marokkaan wordt. ### Stappen 1. Voor een nationaliteitsbewijs: verzamel een volledig afschrift van je geboorteakte en het bewijs dat je ouder Marokkaan is. 2. Dien de aanvraag in bij je consulaat, of bij het parket van de rechtbank van eerste aanleg in Marokko. 3. Via je moeder en in het buitenland geboren: de aanvraag gaat naar de procureur in Rabat. Laat daarna je geboorte inschrijven in de Marokkaanse burgerlijke stand. 4. Om afstand te doen van de Marokkaanse nationaliteit: stuur via het consulaat een verzoek naar de minister van Justitie. Je blijft Marokkaan tot er een decreet is gepubliceerd. ### Wat meenemen - Bewijs van je identiteit als je volwassen bent: paspoort of verblijfskaart - Een volledig afschrift van je geboorteakte - Via je moeder: een volledig afschrift van haar geboorteakte en een kopie van haar CNIE - Via je vader: we hebben geen officiële lijst gevonden. Reken op je geboorteakte en het bewijs dat hij Marokkaan is, en vraag het na bij het parket of het consulaat. ### Let op - Reis Marokko in en uit met je Marokkaanse paspoort of CNIE als je die hebt. Op Marokkaanse luchthavens wordt mensen met een dubbele nationaliteit geregeld naar de CNIE gevraagd. - Burger worden van een ander land, of een Marokkaans paspoort inleveren, maakt geen einde aan de Marokkaanse nationaliteit. Dat doet alleen een gepubliceerd decreet. - Als je afstand doet van de Marokkaanse nationaliteit, verliezen ook je ongehuwde minderjarige kinderen die bij je wonen die nationaliteit. - Geboren vóór 2 april 2007 uit een Marokkaanse moeder: je kon je familienaam en voornaam behouden, op grond van een gezamenlijke circulaire die de gids van de Stichting aanhaalt. ### Hoe je de Marokkaanse nationaliteit verliest - Bij decreet, op jouw verzoek: Een volwassene die in het buitenland een buitenlandse nationaliteit heeft verworven, of iemand die er sinds de geboorte een heeft, kan bij decreet de toelating krijgen om afstand te doen van de Marokkaanse nationaliteit. Zonder het decreet gebeurt er niets. - De keuze tussen 18 en 20 jaar: Een kind uit een gemengd huwelijk dat via de moeder Marokkaan is, kan tussen 18 en 20 jaar verklaren dat het alleen de nationaliteit van één ouder behoudt. - Ontneming: Ze kan alleen iemand treffen die de Marokkaanse nationaliteit heeft verworven, nooit een Marokkaan van geboorte, voor ernstige misdrijven die binnen tien jaar na de verwerving zijn gepleegd. - De nationaliteit terugkrijgen: Wie Marokkaan van geboorte was en die nationaliteit heeft verloren, kan vragen die terug te krijgen. De herkrijging wordt bij decreet toegekend. ### Officiële bronnen - https://www.consulat.ma/en/nationality-certificate - https://www.consulat.ma/index.php/en/moroccan-nationality-certificate-children-born-moroccan-mother-and-foreign-father - https://www.fh2mre.ma/guide-juridique/ - https://justice.gov.ma/ ## Kinderen van een Marokkaan en een buitenlander Je kind is vanaf de geboorte Marokkaan via de Marokkaanse ouder. De andere nationaliteit hangt af van het recht van het andere land, soms met een korte termijn. URL: https://bablblad.com/nl/guide_kids.html ### Kernpunten - Een kind met één Marokkaanse ouder is Marokkaan vanaf de geboorte, of die ouder nu de vader of de moeder is, en waar het kind ook wordt geboren. - De regel over afstamming stelt geen voorwaarde van godsdienst. - Of het kind ook de nationaliteit van de andere ouder heeft, bepaalt het recht van dat land. Zie de toelichting per land hieronder. - In Marokko wordt het kind als Marokkaan behandeld en geldt het Familiewetboek voor het kind, wat de tweede nationaliteit ook is. - Om in de Marokkaanse registers te bestaan, moet de geboorte worden ingeschreven in de Marokkaanse burgerlijke stand: op je consulaat, of rechtstreeks bij het kantoor van de burgerlijke stand in Marokko. - Is de moeder de Marokkaanse ouder en vraagt het consulaat een bewijs van de nationaliteit van het kind, vraag dan via het consulaat een nationaliteitsbewijs aan bij de procureur des Konings. - De keuze tussen 18 en 20 jaar: een kind uit een gemengd huwelijk dat via de moeder Marokkaan is, kan aan de minister van Justitie verklaren dat het alleen de nationaliteit van één ouder behoudt. Vóór 18 jaar kan de moeder die verklaring voor het kind afleggen; het kind kan die tussen 18 en 20 jaar ongedaan maken. - Voor een kind dat via de vader Marokkaan is, bestaat zo'n verklaring niet. Afstand doen van de Marokkaanse nationaliteit vereist dan een decreet. - Voornaam in de Marokkaanse registers: hij mag niet ingaan tegen de goede zeden of de openbare orde, en mag geen familienaam zijn, niet uit meer dan twee voornamen bestaan en niet de naam van een stad, dorp of stam zijn, zegt de gids van de Stichting. - Onder de plichten van ouders noemt het Familiewetboek de godsdienstige begeleiding van het kind. ### Stappen 1. Geef de geboorte aan bij de lokale overheid van het geboorteland en vraag een volledig afschrift van de geboorteakte. 2. Marokkaanse ouder: laat de geboorte via je consulaat inschrijven in de Marokkaanse burgerlijke stand en laat het kind bijschrijven in het familieboekje. 3. Buitenlandse ouder: kijk nog dezelfde maand de regel van je eigen land na. Sommige termijnen zijn kort. 4. Vraag de papieren van het kind aan beide kanten aan: het Marokkaanse paspoort en, later, de CNIE. 5. Op 18 jaar heeft een kind dat via de moeder Marokkaan is en maar één nationaliteit wil, twee jaar om de verklaring in te dienen. ### Wat meenemen - Consulaire inschrijving van de ouders en het Marokkaanse familieboekje - Een volledig afschrift van de lokale geboorteakte van het kind - De huwelijksakte van de ouders - Het uittreksel uit de geboorteakte van de Marokkaanse ouder en een kopie van het identiteitsbewijs van de andere ouder - Het identiteitsbewijs van de persoon die de geboorte aangeeft - Voor een nationaliteitsbewijs via de moeder: de volledige geboorteakte van het kind, haar volledige geboorteakte en een kopie van haar CNIE ### Let op - Als je de termijn van het andere land mist, kan dat het kind die nationaliteit kosten. - Ouders kunnen verhinderen dat hun kinderen Marokko verlaten, merkt het officiële reisadvies van Canada op. Reis met de schriftelijke toestemming van de andere ouder. - In Marokko kan het consulaat van het tweede land minder doen voor een kind dat ook Marokkaan is. - Laat de geboorte vroeg in de Marokkaanse registers inschrijven. De bronnen zijn het er niet over eens of er nog een termijn geldt: vraag het je consulaat. ### Krijgt het kind de andere nationaliteit? - Regels gelezen op de officiële site van elk land in oktober 2026. Ze hangen vaak af van waar de buitenlandse ouder is geboren of heeft gewoond. - Frankrijk: Het kind is Frans als minstens één ouder Frans is, waar het kind ook wordt geboren, zodra de band met die ouder wettelijk is vastgesteld. - België: Is de Belgische ouder in België geboren, dan is het kind Belg. Is die ouder in het buitenland geboren, dan moet er binnen vijf jaar na de geboorte een verklaring worden afgelegd. - Spanje: Een kind van een Spaanse vader of moeder is Spanjaard van oorsprong. - Italië: De regels zijn in 2025 veranderd. Een kind dat in het buitenland met een andere nationaliteit wordt geboren, is alleen automatisch Italiaan als een ouder of grootouder uitsluitend het Italiaanse staatsburgerschap heeft, of als de Italiaanse ouder vóór de geboorte twee jaar na elkaar in Italië heeft gewoond. Anders kan een ouder die Italiaan van geboorte is, binnen drie jaar na de geboorte een verklaring indienen. - Nederland: Het kind is Nederlander als een ouder bij de geboorte Nederlander is, of als een Nederlandse man het kind erkent. - Duitsland: Is de Duitse ouder na 31 december 1999 in het buitenland geboren en wordt het kind in het buitenland met een andere nationaliteit geboren, dan is het kind alleen Duits als de geboorte binnen één jaar wordt geregistreerd bij de Duitse burgerlijke stand. - Zwitserland: Een kind dat in het buitenland is geboren en een andere nationaliteit heeft, verliest de Zwitserse nationaliteit op 25 jaar, tenzij het bij een Zwitserse autoriteit is aangemeld of schriftelijk heeft verklaard dat het die wil behouden. - Verenigd Koninkrijk: Een kind dat buiten het Verenigd Koninkrijk uit een Britse ouder wordt geboren, kan Brits zijn, afhankelijk van de data en de situatie van de ouders. Gebruik de officiële check op GOV.UK. - Canada: Regels van kracht sinds 15 december 2025: het kind van een Canadees die in Canada is geboren, is Canadees. Is de Canadese ouder ook in het buitenland geboren, dan moet die ouder vóór de geboorte minstens 1.095 dagen in Canada hebben doorgebracht. - Verenigde Staten: Met één Amerikaanse ouder die met de andere ouder is getrouwd: de Amerikaanse ouder moet vóór de geboorte vijf jaar in de Verenigde Staten hebben gewoond, waarvan twee na de leeftijd van 14 jaar. ### Officiële bronnen - https://www.consulat.ma/en/birth-transcript-register-civil-status-and-family-record-book - https://www.fh2mre.ma/guide-juridique/ - https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F3068 - https://diplomatie.belgium.be/en/belgians-abroad/nationality/being-granted-belgian-nationality-age-18 - https://www.mjusticia.gob.es/es/ciudadania/nacionalidad/que-es-nacionalidad/como-adquiere-nacionalidad/espanoles-origen - https://www.esteri.it/en/servizi-opportunita/italiani-all-estero/cittadinanza/ - https://www.government.nl/topics/dutch-citizenship/becoming-a-dutch-citizen - https://www.auswaertiges-amt.de/cu-de/2538312-2538312 - https://www.sem.admin.ch/sem/en/home/integration-einbuergerung/schweizer-werden/verlust.html - https://www.gov.uk/check-british-citizenship/born-outside-the-uk-or-stateless - https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/canadian-citizenship/act-changes/rules-2025.html - https://travel.state.gov/content/travel/en/legal-considerations/us-citizenship-laws-policies/citizenship-child-born-abroad.html ## Je buitenlandse man of vrouw in Marokko: nationaliteit, verblijf, werk Het huwelijk geeft je buitenlandse echtgenoot of echtgenote op zich geen Marokkaanse nationaliteit. Het opent wel de weg naar een verblijfskaart in Marokko en, voor een echtgenote, naar een verklaring na vijf jaar. URL: https://bablblad.com/nl/guide_spouse.html ### Kernpunten - Trouwen met een Marokkaan maakt niemand automatisch Marokkaan. - Buitenlandse vrouw van een Marokkaanse man: ze kan de nationaliteit verwerven door een verklaring aan de minister van Justitie, als het echtpaar minstens vijf jaar gewoonlijk en wettig in Marokko heeft gewoond en het huwelijk nog bestaat wanneer ze tekent (Nationaliteitswetboek, artikel 10). - Het gaat om vijf jaar in Marokko. Zoals het artikel is geschreven, tellen jaren in het buitenland niet mee, dus een echtpaar dat in het buitenland woont, voldoet niet aan de voorwaarde. - De minister heeft één jaar om te antwoorden. Een jaar stilte geldt als een weigering. Als hij aanvaardt, is ze Marokkaanse vanaf de datum waarop ze de verklaring heeft ingediend. - Een echtscheiding, of het overlijden van de man, na de indiening maakt de verklaring niet ongeldig. - Buitenlandse man van een Marokkaanse vrouw: de wet geeft hem zo'n verklaring niet. Zijn enige weg is de gewone naturalisatie, waarbij het huwelijk geen voorwaarde is en geen kortere weg biedt. - Naturalisatie vereist vijf jaar wettig verblijf in Marokko vóór de aanvraag, meerderjarigheid, een goede gezondheid, goed gedrag zonder zware veroordeling, kennis van het Arabisch of het Amazigh, en voldoende middelen. Het is een beslissing, geen recht, en ze wordt bij decreet toegekend. - Verblijf: de vreemdelingenwet geeft de verblijfskaart aan de buitenlandse echtgenoot van een Marokkaan, man of vrouw, als de binnenkomst en het verblijf wettig waren. De wet stelt geen minimumduur voor het huwelijk. - Een buitenlander die minstens één jaar met een Marokkaan is getrouwd, kan niet worden uitgezet, behalve in gevallen die de staatsveiligheid raken. - Werk: persartikelen en gidsen van ngo's noemen de echtgenoten van Marokkanen bij de buitenlanders die zijn vrijgesteld van het ANAPEC-attest. Om een arbeidscontract te tekenen is in elk geval een verblijfsdocument nodig. - Jullie gezamenlijke kinderen zijn Marokkaan via jou, wat de status van je echtgenoot ook is. ### Stappen 1. Kom Marokko wettig binnen en bewaar het bewijs: paspoortstempel of visum. 2. Vraag de kaart aan voor er 90 dagen voorbij zijn, bij de dienst vreemdelingen van de politieprefectuur van je stad, of bij de Koninklijke Gendarmerie op het platteland. 3. Lever het formulier en de papieren in twee gewaarmerkte exemplaren in en bewaar het ontvangstbewijs: het geldt als tijdelijk verblijfsdocument. 4. Vernieuw de kaart voor ze verloopt en meld elke adreswijziging. 5. Echtgenote, na vijf jaar in Marokko: stuur de verklaring naar de minister van Justitie met het bewijs van het huwelijk, van de nationaliteit van je man en van de vijf jaar. Bewaar het bewijs van de datum van indiening. ### Wat meenemen - Voor de kaart geeft de politie de precieze lijst. De gebruikelijke basis: het formulier, een gewaarmerkte kopie van het paspoort, foto's, een bewijs van adres, een uittreksel uit het strafregister, een medisch attest, een fiscale zegel en de huwelijksakte. - Om te gaan werken: een gelegaliseerde kopie van de huwelijksakte en een recente kopie van de CNIE van de Marokkaanse echtgenoot, volgens de pers. Vraag het na bij de werkgever. - Voor de verklaring van de echtgenote: het Wetboek geeft geen lijst. Reken erop dat je het huwelijk, de Marokkaanse nationaliteit van je man en vijf jaar wettig verblijf van het echtpaar in Marokko moet bewijzen. ### Let op - Voorstel, geen wet: wetsvoorstel 019.13, aangekondigd in 2023, zou de verklaring openstellen voor de buitenlandse mannen van Marokkaanse vrouwen. Tot oktober 2026 hebben we geen spoor gevonden van de goedkeuring ervan. Websites die het aankondigen, beschrijven het wetsvoorstel. - In Marokko wonen zonder kaart is een strafbaar feit: een boete van 5.000 tot 30.000 dirham en één maand tot één jaar gevangenis, of een van beide. - Een verblijfskaart vervalt na meer dan twee jaar buiten Marokko. Dat is belangrijk voor koppels die weer naar het buitenland verhuizen. - De wet zegt niets over de kaart als het huwelijk eindigt, door echtscheiding of overlijden. Vraag het ruim voor de volgende vernieuwing aan de dienst vreemdelingen. - De praktijk kan afwijken van de tekst: de Franse consulaten zeggen dat de kaart elk jaar wordt vernieuwd tot je een kaart van tien jaar krijgt. - Onze bronnen zijn het er niet over eens of de echtgenoot van een Marokkaan nog de goedkeuring van het arbeidscontract door het ministerie van Arbeid nodig heeft. Vraag het aan het ministerie voor je tekent. - Een ongehuwde partner kan zich niet op de relatie beroepen: samenwonen wordt in Marokko niet erkend. - De andere richting wordt bepaald door je woonland. Trouwen met een Duitser bijvoorbeeld geeft op zich geen verblijfsrecht in Duitsland. ### Officiële bronnen - https://justice.gov.ma/ - https://www.fh2mre.ma/guide-juridique/ - https://www.travail.gov.ma/mtip-espace-emploi/migrations-pour-des-fins-de-travail/recruter-un-salarie-etranger/?lang=fr - https://ma.diplomatie.gouv.fr/fr/vivre-venir/permis-de-sejour ## Erfenis bij een gemengd koppel Het Marokkaanse recht volgt een Marokkaan overal, en het sluit erven tussen een moslim en een niet-moslim uit. Met een testament en een rechtskeuze kun je vooraf regelen wat de wet niet geeft. URL: https://bablblad.com/nl/guide_inherit.html ### Kernpunten - Voor Marokko valt de nalatenschap van een Marokkaan onder het Familiewetboek, ook met een tweede nationaliteit en een leven in het buitenland. - Volgens het Familiewetboek bestaat er geen wettelijk erfrecht tussen een moslim en een niet-moslim (artikel 332). Dat geldt wie van de twee ook overlijdt, en ook tussen ouders en kinderen. - Een niet-moslim echtgenote erft dus niet als wettelijk erfgenaam van haar moslimechtgenoot, en hij erft niet van haar. - De uitsluiting gaat over het wettelijk erfrecht, niet over testamenten. De niet-moslim echtgenoot kan worden genoemd in een testament dat het Wetboek respecteert, legt een notaris uit in de Marokkaanse pers. - Een testament (wasiya) kan over hoogstens een derde van de nalatenschap gaan. Boven een derde geldt het alleen als de erfgenamen na het overlijden instemmen. - Een testament kan iemand die al wettelijk erfgenaam is niet bevoordelen, tenzij de andere erfgenamen instemmen. - Is de buitenlandse echtgenoot moslim, dan geldt de uitsluiting niet: hij of zij erft als wettelijk erfgenaam, zoals elke echtgenoot. - Elke echtgenoot is afzonderlijk eigenaar van zijn of haar bezittingen. Wat van de langstlevende echtgenoot is, hoort niet bij de nalatenschap. - De nalatenschap in Marokko van een buitenlander die geen moslim is, valt onder het nationale recht van die persoon, zegt dezelfde notaris. - Als je in de Europese Unie woont: voor de rechtbanken daar geldt voor je hele nalatenschap het recht van het land waar je je gewone verblijfplaats had, tenzij je in een testament het recht van je nationaliteit hebt gekozen (Verordening 650/2012). De regel geldt niet in Denemarken en Ierland. - De twee stelsels vertrekken dus van een ander punt: de verblijfplaats voor de Europese rechter, de nationaliteit voor Marokko. Bezittingen in Europa en bezittingen in Marokko kunnen volgens verschillende regels worden verdeeld. - In Marokko bewijzen erfgenamen hun hoedanigheid met een akte van erfopvolging (iratha), die adouls opstellen op basis van de verklaringen van twaalf getuigen. - Kleinkinderen van wie de ouder vóór de grootouder is overleden, krijgen het deel van die ouder, binnen de grens van een derde van de nalatenschap (verplicht legaat). ### Stappen 1. Maak een lijst van wat ieder van jullie bezit, en in welk land. 2. Kan een van jullie niet van de ander erven, ga dan naar adouls of een notaris in Marokko voor een testament, tot hoogstens een derde. 3. Woon je in de Europese Unie, beslis dan met een notaris of je een rechtskeuze in je testament zet. Zonder rechtskeuze geldt daar het recht van je woonland. 4. Onthoud dat wat op jouw naam staat van jou is en buiten de nalatenschap van je echtgenoot blijft. De schriftelijke overeenkomst over de goederen die tijdens het huwelijk zijn verworven, legt vast wie wat bezit. 5. Ga naar een notaris in elk land waar je bezittingen hebt. ### Wat meenemen - Voor een akte van erfopvolging in Marokko: twaalf getuigen die de overledene hebben gekend. Vraag de adouls welke identiteits- en familiepapieren ze willen. - Je huwelijksakte, en de overeenkomst over de goederen als jullie er een hebben gemaakt - Eigendomsakten en rekeningafschriften, voor elk land ### Let op - Een testament kan niet alles aan de echtgenoot geven. Alles boven een derde hangt af van de instemming van de erfgenamen na het overlijden. - Een testament kan op elk moment door de opsteller worden gewijzigd of herroepen. - De gids van de Stichting benadrukt dat zijn voorbeelden gelden voor bezittingen die in Marokko liggen. Voor bezittingen in het buitenland gelden andere regels. - Voorstel, geen wet: het advies van de Raad van Oelema's over de hervorming zou echtgenoten met een verschillende godsdienst vrij aan elkaar laten nalaten of schenken. Het is niet aangenomen. - We hebben de artikelen over testamenten niet in een officieel exemplaar van het Wetboek kunnen lezen. De regels hierboven komen uit de Marokkaanse pers, die een notaris aanhaalt. Controleer de formulering bij een notaris voor je iets doet. - Dit zijn de regels van het Familiewetboek. Marokkanen van joods geloof volgen de regels van het Marokkaans-Hebreeuwse personeel statuut. ### Officiële bronnen - https://www.fh2mre.ma/guide-juridique/ - https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:02012R0650-20120705 - https://europa.eu/youreurope/citizens/family/inheritances/planning-inheritance/index_en.htm ## Arabisch, Amazigh en Marokko voor je kinderen De tweede en derde generatie houden de band levend via taal, bezoeken en verhalen. Er bestaat hulp. URL: https://bablblad.com/nl/guide_roots.html ### Kernpunten - Marokko stuurt via de Stichting Hassan II voor Marokkanen in het buitenland leerkrachten Arabisch en Marokkaanse cultuur naar verschillende Europese landen. - De Stichting organiseert elk jaar een cultureel zomerverblijf in Marokko voor kinderen van Marokkanen in het buitenland, de laatste keer in juli 2026. - De Nationale Dag van de Marokkanen in het buitenland is op 10 augustus. ### Stappen 1. Vraag je consulaat of de Stichting waar er lessen bij jou in de buurt zijn. 2. Spreek thuis Darija of Tamazight, al is het elke dag maar een beetje. Onze Darija van de dag is een kleine start. 3. Geef kinderen hun eigen reden om te gaan: een neef of nicht, een sport, een recept, een verhaal uit het dorp. ### Let op - Een kind dat nooit bij het consulaat is ingeschreven, heeft later geen Marokkaanse papieren. Geef eerst de geboorte aan. ### Officiële bronnen - https://www.fh2mre.ma/ ## Gezondheid en noodgevallen tijdens een verblijf Je dekking in het buitenland volgt je zelden naar Marokko. Regel het voor je vertrekt. URL: https://bablblad.com/nl/guide_health.html ### Kernpunten - Zonder verdragsformulier van je zorgverzekeraar of ziekenfonds betaal je de zorg in Marokko zelf en vraag je later terugbetaling, als je dekking dat toelaat. - Privéklinieken kunnen een voorschot vragen vóór de opname. - Een bijstandsverzekering dekt medische repatriëring en vaak ook de terugkeer van het gezin en de auto. ### Stappen 1. Vraag je zorgverzekeraar of ziekenfonds om het formulier voor tijdelijk verblijf in Marokko, waar dat bestaat. 2. Neem reisbijstand voor elke reis, of kijk na wat je bankkaart dekt. 3. Sla de noodnummers van onze pagina Marokko op in je telefoon. ### Let op - Bejaarde ouders die je in het buitenland bezoeken, hebben een reisverzekering nodig voor hun visum, en die is ook de moeite waard als ze niet verplicht is. ### Officiële bronnen - https://www.consulat.ma/en/sanitary-repatriation-insured-persons ## Klachten en je stem laten horen Als een dienst niet antwoordt, zijn er kanalen die een spoor nalaten. URL: https://bablblad.com/nl/guide_voice.html ### Kernpunten - Chikaya.ma is het nationale portaal voor klachten over elke Marokkaanse overheidsdienst. In 2024 behandelde het meer dan 1.300 verzoeken en klachten van Marokkanen in het buitenland. - Elk consulaat heeft een e-mailadres en, in verschillende landen, een callcenter voor consulaire diensten. Ze staan in onze Adresgids. - De Raad van de Marokkaanse Gemeenschap in het Buitenland, CCME, is het adviesorgaan dat namens de diaspora spreekt. - Politieke vertegenwoordiging van Marokkanen in het buitenland is een oude eis waarover in 2026 nog steeds werd gedebatteerd. ### Stappen 1. Schrijf eerst naar de betrokken dienst en bewaar een kopie. 2. Krijg je geen antwoord, dien dan een klacht in op Chikaya.ma met data, namen en documenten. 3. Gebruik voor een geschil met de douane de klachtenpagina van de douanewebsite. ### Officiële bronnen - https://www.chikaya.ma/ - https://www.ccme.org.ma/ ## Diensten Banken, telefoonaanbieders, transferdiensten, luchtvaartmaatschappijen, ferry's en officiële websites, bij naam, met prijzen en de datum waarop elk gegeven is geraadpleegd. - [Diensten](https://bablblad.com/nl/services.html) - [Banken](https://bablblad.com/nl/svc_banks.html): Elke bank in Marokko, haar aanbod voor Marokkanen in het buitenland, het nummer om vanuit het buitenland te bellen en waar ze in jouw land aanwezig is. - [Geld sturen](https://bablblad.com/nl/svc_transfers.html): Elke transferdienst bij naam, waar het geld in Marokko wordt afgehaald, en wat het sturen van 140 euro echt kostte vanuit zes landen. - [Telefoon en internet in Marokko](https://bablblad.com/nl/svc_phone.html): Een simkaart of eSIM voor de zomer, de opwaardeercodes, databundels, opwaarderen vanuit het buitenland en internet voor het familiehuis. - [Bellen naar Marokko](https://bablblad.com/nl/call.html): De abonnementen en opties waarin Marokko zit, de prijs per minuut en wat het kost om je telefoon daar te gebruiken, land per land. - [Vluchten en luchthavens](https://bablblad.com/nl/svc_flights.html): Welke maatschappijen vanuit jouw land naar welke Marokkaanse luchthavens vliegen, en wat je moet weten over bagage. - [Ferry's](https://bablblad.com/nl/svc_ferries.html): Elke lijn vanuit Spanje, Frankrijk en Italië, wie er vaart sinds de overnames van 2026, hoelang het duurt en de laagste getoonde prijs. - [Vervoer in Marokko](https://bablblad.com/nl/svc_transport.html): Al Boraq en de andere treinen, de bussen van CTM en Supratours, de Jawaz-badge, boetes en autoverzekering aan de grens. - [Gezondheid en bijstand](https://bablblad.com/nl/svc_health.html): De bijstands- en repatriëringscontracten die elke bank verkoopt, de belangrijkste ziekenhuizen en wat je ziekteverzekering dekt tijdens een verblijf. - [Officiële onlinediensten](https://bablblad.com/nl/svc_online.html): Vijftig overheidswebsites en telefoonlijnen: wat elke dienst doet, wat je nodig hebt om in te loggen en of het vanuit het buitenland werkt. - [Tv, radio en nieuws](https://bablblad.com/nl/svc_media.html): Waar je Marokkaanse zenders live kunt bekijken, de satellietfrequenties voor Europa, de Golf en Noord-Amerika, radiozenders en nieuwssites. - [Regio's en steden](https://bablblad.com/nl/svc_regions.html): Een fiche voor elk van de 12 regio's, de 20 grootste steden bij de volkstelling van 2024 en de cijfers die je over het land moet kennen. - [Studeren en jongerenprogramma's](https://bablblad.com/nl/svc_study.html): Met een buitenlands diploma naar een Marokkaanse universiteit, Arabische les in het buitenland, zomerverblijven en culturele centra. - [Werken en investeren](https://bablblad.com/nl/svc_work.html): Een bedrijf oprichten, de premie MDM Invest, de 12 regionale investeringscentra en belasting op een buitenlands pensioen. - [Pakketten en verhuizen](https://bablblad.com/nl/svc_shipping.html): Wat de douane vrij van invoerrechten doorlaat per post en als je het zelf meebrengt, en de officiële stappen van een definitieve terugkeer. - [Bellen naar Marokko vanuit Frankrijk](https://bablblad.com/nl/call_fr.html) - [Bellen naar Marokko vanuit Spanje](https://bablblad.com/nl/call_es.html) - [Bellen naar Marokko vanuit Italië](https://bablblad.com/nl/call_it.html) - [Bellen naar Marokko vanuit België](https://bablblad.com/nl/call_be.html) - [Bellen naar Marokko vanuit Nederland](https://bablblad.com/nl/call_nl.html) - [Bellen naar Marokko vanuit Duitsland](https://bablblad.com/nl/call_de.html) - [Bellen naar Marokko vanuit Verenigd Koninkrijk](https://bablblad.com/nl/call_gb.html) - [Bellen naar Marokko vanuit Canada](https://bablblad.com/nl/call_ca.html) - [Bellen naar Marokko vanuit Verenigde Staten](https://bablblad.com/nl/call_us.html) - [Bellen naar Marokko vanuit Verenigde Arabische Emiraten](https://bablblad.com/nl/call_ae.html) - [Bellen naar Marokko vanuit Saoedi-Arabië](https://bablblad.com/nl/call_sa.html) - [Bellen naar Marokko vanuit Qatar](https://bablblad.com/nl/call_qa.html) - [Bellen naar Marokko vanuit Zwitserland](https://bablblad.com/nl/call_ch.html) # Banken URL: https://bablblad.com/nl/svc_banks.html ### In het kort - Acht banken zeggen dat je de rekening vanuit het buitenland kunt openen, online of in hun app: Attijariwafa bank, Banque Populaire, BANK OF AFRICA, CIH Bank, Crédit Agricole du Maroc, BMCI, Saham Bank en Bank Al Yousr. - Bel vanuit het buitenland het nummer dat voor klanten in het buitenland is opgegeven. Korte nummers zoals 2121, 2828, 3232 of 4242 werken alleen binnen Marokko. - Drie banken hebben eigen kantoren in Europa: Attijariwafa bank Europe, Chaabi Bank (Banque Populaire) en BANK OF AFRICA. - Verschillende pakketten zijn alleen in het begin gratis: 12 maanden bij BMCI, het eerste jaar bij Crédit du Maroc. Vraag wat ze daarna kosten. - Met een rekening in converteerbare dirhams kun je je geld weer uit Marokko halen. Een gewone dirhamrekening is voor je uitgaven in Marokko. ### Banken - Attijariwafa bank (Pack Elan), Vanuit het buitenland: +212 5 22 58 88 59, Binnen Marokko: +212 5 22 58 88 88. Een dirhamrekening voor Marokkanen in het buitenland met een Visa-kaart en online bankieren. Er zijn vier niveaus; het goedkoopste, voor 18- tot 25-jarigen, begint bij 5 dirham per maand. https://www.attijariwafabank.com/fr - Banque Populaire (Pack BLADI), Vanuit het buitenland: +212 5 22 58 50 66, Binnen Marokko: 2121. Een pakket met rekening, kaarten en bankieren op afstand voor Marokkanen in het buitenland, verkrijgbaar in zes versies. https://www.groupebcp.com/fr/ - BANK OF AFRICA (Pack BLUE / Pack FIRST), Vanuit het buitenland: +212 5 22 42 15 42, Binnen Marokko: 080 100 8100. Een rekening in dirhams of in converteerbare dirhams met een Visa-kaart en online bankieren. Je opent de rekening online vanuit het buitenland in vier stappen. https://www.bankofafrica.ma/fr - CIH Bank (CODE 212), Vanuit het buitenland: +212 5 20 912 212. Een rekening die je volledig online opent vanuit het buitenland. Bij de lancering in juli 2024 kondigde de bank aan dat de rekeningkosten en een kaart levenslang gratis zijn. https://www.cihbank.ma/ - Crédit Agricole du Maroc (Pack L'BLED). Een pakket met dagelijkse bankdiensten voor Marokkanen in het buitenland. Je kunt de rekening openen vanaf je mobiel, waar je ook bent. https://www.creditagricole.ma/ - Crédit du Maroc (Confiance Jaliya), Vanuit het buitenland: +212 5 22 477 477, Binnen Marokko: 3232. Omvat een rekening in converteerbare dirhams en gratis overschrijvingen binnen Crédit du Maroc. Het eerste jaar gratis, volgens de brochure van de bank uit 2025. https://www.creditdumaroc.ma/ - BMCI (Pack Horizons), Vanuit het buitenland: +212 5 29 044 044, Binnen Marokko: 2828. Een rekening in converteerbare dirhams met een kaart Visa Gold International. De eerste 12 maanden gratis. Je opent de rekening online in zes stappen. https://www.bmci.ma/ - Saham Bank (Forfait Start / Dynamic / Signature), Vanuit het buitenland: +212 5 22 42 42 44, Binnen Marokko: 4242. Drie pakketten met onbeperkt gewone en directe overschrijvingen. Dynamic voegt twee gratis opnames per maand toe aan geldautomaten van andere banken. Je opent de rekening op afstand. https://www.sahambank.com/ - Al Barid Bank (Hssab Rawabit), Binnen Marokko: 080 200 32 32. De rekening van de bank van de post voor Marokkanen in het buitenland, met Visa-kaarten en een bijstandscontract. Je opent de rekening in een kantoor in Marokko. https://www.albaridbank.ma/ - CFG Bank, Vanuit het buitenland: +212 5 22 776 800. Geen pakket voor Marokkanen in het buitenland, maar zij kunnen wel een rekening hebben in dirhams, in converteerbare dirhams of in vreemde valuta. https://www.cfgbank.com/ - Arab Bank https://www.arabbank.ma/ - Umnia Bank https://www.umniabank.ma/fr - Bank Assafa, Binnen Marokko: 05 29 04 04 44 https://www.bankassafa.com/fr - Bank Al Yousr, Vanuit het buitenland: +212 5 22 58 50 50, Binnen Marokko: 05 22 58 50 50 https://www.alyousr.ma/ - Bank Al Karam, Binnen Marokko: 0801 05 04 04 https://www.bankalkaram.ma/ - Al Akhdar Bank # Geld sturen URL: https://bablblad.com/nl/svc_transfers.html ### In het kort - Deze prijzen zijn cijfers van de Wereldbank voor het sturen van 140 euro in het derde kwartaal van 2025. Prijzen veranderen vaak, dus controleer voor je stuurt hoeveel je ontvanger krijgt. - Vanuit Frankrijk kostte Remitly online naar een bankrekening 1,46 procent. Contant betalen aan een loket kostte 3,99 procent bij Banque Chaabi de Maroc, 4,71 procent bij Ria en 7,56 procent bij Western Union. - Een gewone bankoverschrijving is duur voor een klein bedrag. Op 140 euro waren alleen al de kosten 63 euro bij Caisse D'Epargne Ile de France, 37 euro bij La Caixa in Spanje en 35 euro bij ABN AMRO Bank in Nederland. - Kosten van 0 euro betekenen niet dat de transfer gratis is. Zonder kosten hield MoneyGram vanuit België toch 1,18 procent in via de wisselkoers, en Boursorama vanuit Frankrijk 2,58 procent. - Bij Remitly kostte contant afhalen meer dan een storting op een bankrekening: 2,17 tegenover 1,46 procent vanuit Frankrijk, 3,58 tegenover 1,79 procent vanuit Spanje. - De gemiddelde kosten waren 3,86 procent vanuit België, 4,11 vanuit Duitsland, 5,57 vanuit Nederland, 6,29 vanuit Spanje, 7,21 vanuit Italië en 7,39 vanuit Frankrijk. Het wereldgemiddelde is 6,36 procent. ### De diensten, één voor één - Wise: Wise betaalt alleen uit op een bankrekening in Marokko, in dirhams. Je hebt het rekeningnummer van 24 cijfers (RIB) van de ontvanger nodig. Contant afhalen kan niet. https://wise.com/ - Remitly: Remitly betaalt uit op een bankrekening, contant of op een Orange Money-portemonnee. Vanuit Frankrijk adverteert Remitly met stortingen op een bankrekening zonder kosten. https://www.remitly.com/ - WorldRemit: WorldRemit betaalt uit per bankoverschrijving, contant of via mobiel geld. WorldRemit beperkt contant afhalen tot 80.000 dirham per transfer. https://www.worldremit.com/ - Sendwave: Sendwave werkt alleen via zijn mobiele app. Naar Marokko betaalt Sendwave alleen contant uit. Een deel van de kosten zit in de wisselkoers. https://www.sendwave.com/ - Taptap Send: Taptap Send rekent geen kosten voor een bankrekening of een Orange Money-portemonnee. Contant afhalen kost 2,99 euro vanuit Frankrijk en 2,50 euro vanuit Spanje, Italië, België, Nederland of Duitsland. In de koers zit een marge. https://www.taptapsend.com/ - Western Union: Met Western Union kun je online, in de app of bij een agent geld sturen. Western Union betaalt uit op een bankrekening, contant bij een agent of op een Orange Money-portemonnee. https://www.westernunion.com/ - MoneyGram: Met MoneyGram kun je online of bij een agent geld sturen. De kosten van MoneyGram hangen af van het bedrag, hoe je betaalt, hoe het geld wordt ontvangen en waar het wordt afgehaald. https://www.moneygram.com/ - Ria Money Transfer: Met Ria Money Transfer kun je online of bij een agent geld sturen. Contant geld wordt uitbetaald op meer dan 14.000 partnerpunten in Marokko. Ria Money Transfer betaalt ook uit op een bankrekening of een Orange Money-portemonnee. https://www.riamoneytransfer.com/ - Revolut: Revolut stuurt dirhams naar een bankrekening. Een bankoverschrijving van Revolut vanuit Nederland komt meestal binnen 3 tot 5 werkdagen aan. https://www.revolut.com/ - Paysend: Paysend betaalt uit op een bankkaart, een bankrekening of een digitale portemonnee in Marokko. Vanuit Frankrijk beginnen de kosten van Paysend bij 0 euro. https://paysend.com/ - Xoom: Xoom betaalt uit via een storting bij de grootste Marokkaanse banken, of je haalt het geld contant af. https://www.xoom.com/ - Moneytrans: Bij Moneytrans ligt contant geld klaar in ongeveer 1 uur, afhankelijk van de partner. Een storting op een bankrekening duurt 48 tot 72 uur. Moneytrans heeft 6.500 uitbetaalpunten in Marokko. https://www.moneytrans.eu/ - TransferGo: TransferGo betaalt uit op een bankkaart, op een bankrekening of contant. Een transfer naar een kaart duurt meestal een paar minuten. De kosten van TransferGo hangen af van hoe je betaalt en hoe het geld wordt ontvangen. https://www.transfergo.com/ - Xe: Xe betaalt uit via een storting op een bankrekening, of contant op meer dan 9.000 punten in Marokko. Vanuit de Verenigde Staten duurt een transfer met Xe van een paar minuten tot 3 werkdagen. https://www.xe.com/ - Attijariwafa bank Europe: Op de site van Attijariwafa bank Europe voor Frankrijk staat dat online transfers naar Marokko gratis zijn en binnen 2 uur beschikbaar. https://www.attijariwafa.net/ - Chaabi Bank: Voor een transfer van Chaabi Bank naar een rekening moet de rekening van de ontvanger bij Banque Populaire in Marokko zijn. Het geld staat er binnen 24 uur op als je vóór 16:00 bevestigt, anders binnen hooguit 48 uur. https://www.chaabibank.fr/ - Bank of Africa - BMCE EuroServices (DabaTransfer): Met DabaTransfer, de mobiele app van BMCE EuroServices, kun je geld naar Marokko sturen zonder naar een kantoor te gaan. https://www.bankofafrica.ma/en/marocains-du-monde/transfert-dargent-en-ligne/france ### Frankrijk (Q3 2025, 140 EUR (200 USD), Gemiddelde vanuit dit land 7.39 %) - Remitly (Creditcard → Bankrekening): Transferkosten 0 EUR, Totale kosten 1.46 % - Remitly (Creditcard → Mobiele portemonnee): Transferkosten 0 EUR, Totale kosten 1.46 % - Remitly (Debetkaart → Bankrekening): Transferkosten 0 EUR, Totale kosten 1.46 % - Remitly (Debetkaart → Mobiele portemonnee): Transferkosten 0 EUR, Totale kosten 1.46 % - Attijariwafa Bank (Bankoverschrijving → Bankrekening): Transferkosten 1.5 EUR, Totale kosten 1.49 % - TransferGo (Bankoverschrijving → Bankrekening): Transferkosten 0 EUR, Totale kosten 1.82 % - Remitly (Creditcard → Contant): Transferkosten 0.99 EUR, Totale kosten 2.17 % - Remitly (Debetkaart → Contant): Transferkosten 0.99 EUR, Totale kosten 2.17 % ### Spanje (Q3 2025, 140 EUR (200 USD), Gemiddelde vanuit dit land 6.29 %) - Remitly (Creditcard → Bankrekening): Transferkosten 0.49 EUR, Totale kosten 1.79 % - Remitly (Debetkaart → Bankrekening): Transferkosten 0.49 EUR, Totale kosten 1.79 % - MoneyGram (Creditcard → Contant): Transferkosten 1.99 EUR, Totale kosten 2.63 % - MoneyGram (Debetkaart → Contant): Transferkosten 1.99 EUR, Totale kosten 2.65 % - Money Exchange (Contant → Contant): Transferkosten 3 EUR, Totale kosten 2.66 % - MoneyGram (Creditcard → Bankrekening): Transferkosten 2.99 EUR, Totale kosten 2.93 % - MoneyGram (Debetkaart → Bankrekening): Transferkosten 2.99 EUR, Totale kosten 2.94 % - Remitly (Creditcard → Contant): Transferkosten 2.99 EUR, Totale kosten 3.58 % ### Italië (Q3 2025, 140 EUR (200 USD), Gemiddelde vanuit dit land 7.21 %) - Poste Italiane via Western Union (Debetkaart → Contant): Transferkosten 0.99 EUR, Totale kosten -1.12 % - Poste Italiane via MoneyGram (Contant → Contant): Transferkosten 3 EUR, Totale kosten -0.45 % - Remitly (Creditcard → Bankrekening): Transferkosten 0.49 EUR, Totale kosten 1.14 % - Remitly (Debetkaart → Bankrekening): Transferkosten 0.49 EUR, Totale kosten 1.14 % - MoneyGram (Debetkaart → Bankrekening): Transferkosten 0.99 EUR, Totale kosten 1.55 % - MoneyGram (Creditcard → Bankrekening): Transferkosten 0.99 EUR, Totale kosten 1.9 % - Ria (Creditcard → Contant): Transferkosten 2.5 EUR, Totale kosten 1.94 % - Ria (Debetkaart → Contant): Transferkosten 2.5 EUR, Totale kosten 1.94 % ### België (Q3 2025, 140 EUR (200 USD), Gemiddelde vanuit dit land 3.86 %) - MoneyGram (Debetkaart → Bankrekening): Transferkosten 0 EUR, Totale kosten 1.18 % - MoneyGram (Creditcard → Bankrekening): Transferkosten 0 EUR, Totale kosten 1.51 % - MoneyGram (Creditcard → Contant): Transferkosten 2.5 EUR, Totale kosten 2.15 % - Ria (Contant → Contant): Transferkosten 2.5 EUR, Totale kosten 2.74 % - MoneyGram (Debetkaart → Contant): Transferkosten 2.99 EUR, Totale kosten 2.92 % - Atena Money Transfert (Contant → Contant): Transferkosten 4 EUR, Totale kosten 3.34 % - Remitly (Creditcard → Contant): Transferkosten 1.99 EUR, Totale kosten 3.53 % - Remitly (Debetkaart → Contant): Transferkosten 1.99 EUR, Totale kosten 3.53 % ### Nederland (Q3 2025, 140 EUR (200 USD), Gemiddelde vanuit dit land 5.57 %) - Western Union (Debetkaart → Contant): Transferkosten 4.5 EUR, Totale kosten 0.98 % - Western Union (Creditcard → Contant): Transferkosten 4.5 EUR, Totale kosten 0.99 % - Paysend (Bankoverschrijving → Bankrekening): Transferkosten 1.5 EUR, Totale kosten 2.1 % - Paysend (Debetkaart → Bankrekening): Transferkosten 1.5 EUR, Totale kosten 2.1 % - Remitly (Bankoverschrijving → Bankrekening): Transferkosten 0.49 EUR, Totale kosten 2.87 % - Remitly (Creditcard → Bankrekening): Transferkosten 0.49 EUR, Totale kosten 2.87 % - Remitly (Debetkaart → Bankrekening): Transferkosten 0.49 EUR, Totale kosten 2.87 % - Western Union (Bankoverschrijving → Bankrekening): Transferkosten 1.99 EUR, Totale kosten 3.63 % ### Duitsland (Q3 2025, 140 EUR (200 USD), Gemiddelde vanuit dit land 4.11 %) - Ria (Bankoverschrijving → Bankrekening): Transferkosten 0.8 EUR, Totale kosten 2.24 % - MoneyGram (Debetkaart → Contant): Transferkosten 2.5 EUR, Totale kosten 2.43 % - Remitly (Bankoverschrijving → Bankrekening): Transferkosten 0.49 EUR, Totale kosten 2.5 % - Remitly (Bankoverschrijving → Mobiele portemonnee): Transferkosten 0.49 EUR, Totale kosten 2.5 % - Remitly (Creditcard → Bankrekening): Transferkosten 0.49 EUR, Totale kosten 2.5 % - Remitly (Creditcard → Mobiele portemonnee): Transferkosten 0.49 EUR, Totale kosten 2.5 % - Remitly (Debetkaart → Bankrekening): Transferkosten 0.49 EUR, Totale kosten 2.5 % - Remitly (Debetkaart → Mobiele portemonnee): Transferkosten 0.49 EUR, Totale kosten 2.5 % # Telefoon en internet in Marokko URL: https://bablblad.com/nl/svc_phone.html ### In het kort - Alle drie de aanbieders verkopen eSIM's, in hun agentschappen of online. Maroc Telecom en Orange sturen de QR-code per e-mail na een online bestelling. - Een fysieke prepaid simkaart kost weinig: Orange vermeldt een prijs van 20 dirham, met 20 dirham tegoed inbegrepen. Neem een geldig paspoort of een geldige identiteitskaart mee, want elk nummer moet op naam geregistreerd worden. - Voor internet voeg je bij elk van de drie aanbieders de code *3 toe aan je opwaardering. Ter indicatie: voor 100 dirham krijg je 10 GB voor één maand. - Voor een kort verblijf met veel verbruik verkopen inwi (300 dirham) en Maroc Telecom (320 dirham) pakketten met onbeperkt data voor 14 dagen. - Wil je je nummer houden voor volgend jaar, waardeer dan op voordat de geldigheid afloopt. Maroc Telecom houdt de simkaart 12 maanden actief na elke opwaardering. Bij inwi kun je nog 6 maanden gebeld worden en heb je daarna 2 maanden om op te waarderen. - Vanuit het buitenland kun je een nummer van elk van de drie aanbieders opwaarderen op Max it, de internationale opwaardeersite van Orange, en betalen met Visa of Mastercard. ### Maroc Telecom - Klantenservice: 888 / 0801 000 888 - Code voor je tegoed: #580# - eSIM-pakketten voor bezoekers beginnen bij 70 dirham. Bestel in de online winkel en kies het kaarttype eSIM, of vraag ernaar in een agentschap. De QR-code en de pincode komen per e-mail. Bel een eerste keer in Marokko om te activeren. - Vanuit elk land kun je het nummer opwaarderen op de site waarnaar we hier linken en betalen met Visa of Mastercard. De aanbieder verkoopt op zijn eigen site ook online opwaarderingen die je met een bankkaart betaalt. - De simkaart is 12 maanden geldig vanaf de activering, en met elke opwaardering beginnen de 12 maanden opnieuw. Waardeer je in die tijd niet op, dan wordt de simkaart gedeactiveerd en ben je het nummer kwijt. - Pass *3 Internet: 5 MAD, 0.5 GB, 1 dagen - Pass *3 Internet: 10 MAD, 1 GB, 3 dagen - Pass *3 Internet: 20 MAD, 2 GB, 7 dagen - Pass *30 Internet: 20 MAD, 5 GB, 3 dagen - Pass *2 Appels nationaux et internet: 25 MAD, 1 GB, 14 dagen - Pass *3 Internet: 30 MAD, 3 GB, 14 dagen - Pass *3 Internet: 50 MAD, 5 GB - Pass *3 Internet: 100 MAD, 10 GB - Pass *3 Internet: 200 MAD, 20 GB - Pass *3 Internet: 300 MAD, 30 GB - Pass *2 Appels nationaux et internet: 300 MAD, 14 dagen - Pass *3 Internet: 500 MAD, 50 GB ### Orange Maroc - Klantenservice: 121 - Code voor je tegoed: #554# / 5554 - Nieuw nummer: koop het als eSIM in de online winkel en scan de QR-code die je per e-mail krijgt, of vraag ernaar in een winkel. Bestaand nummer: een agentschap ruilt je simkaart voor 20 dirham om voor een eSIM. - Vul op de internationale opwaardeersite van de aanbieder het Marokkaanse nummer in, kies tegoed, een internetbundel of een pakket, en betaal met Visa of Mastercard. Het werkt vanuit elk land. - Orange Internet 30 MAD: 30 MAD, 3 GB, 14 dagen - Orange Internet 50 MAD: 50 MAD, 5 GB, 30 dagen - Orange Internet 100 MAD: 100 MAD, 10 GB, 30 dagen - Recharge Marhaba (*66): 100 MAD, 30 dagen - Orange Morocco Bundle 100 MAD: 100 MAD, 6 GB, 30 dagen ### inwi - Klantenservice: 220 / 0529 000 220 - Code voor je tegoed: *120# - Vraag de eSIM aan in een agentschap of bestel die op de website van de aanbieder, en scan daarna de QR-code terwijl je op wifi zit. Bij het eSIM-pakket met opwaardering krijg je 20 dirham tegoed dat 90 dagen geldig is. - Vanuit elk land kun je het nummer opwaarderen op de site waarnaar we hier linken en betalen met Visa of Mastercard. De aanbieder verkoopt op zijn eigen site ook opwaarderingen vanaf 5 dirham die je met een bankkaart betaalt. - Elke opwaardering verlengt de geldigheid van het nummer. Loopt die af, dan kun je 6 maanden lang alleen nog gebeld worden. Daarna worden ook de inkomende oproepen afgesloten en heb je nog 2 maanden om op te waarderen voor het nummer wordt opgeheven. - Recharge Internet *3: 5 MAD, 0.5 GB, 1 dagen - Recharge Internet *3: 10 MAD, 1 GB, 3 dagen - Recharge Réseaux Sociaux *6: 10 MAD, 3 dagen - Recharge Internet *3: 20 MAD, 2 GB, 7 dagen - Recharge Réseaux Sociaux *6: 20 MAD, 15 dagen - Recharge Internet *3: 50 MAD, 5 GB, 30 dagen - Recharge Internet *3: 100 MAD, 10 GB, 30 dagen - Vacay Wifi: 100 MAD, 7 dagen # Bellen naar Marokko vanuit Frankrijk URL: https://bablblad.com/nl/call_fr.html - Freebox, Livebox van Orange en Bbox van Bouygues Telecom bevatten onbeperkt bellen naar Marokkaanse vaste nummers, maar niet naar mobiele nummers: een minuut naar een Marokkaans mobiel nummer kost 0,37 euro vanaf een Livebox en 0,63 euro vanaf een Bbox. - Marokkaanse vaste nummers met beperkte mobiliteit (die beginnen met 212 526, 212 527, 212 533, 212 534, 212 540 en nog enkele andere) zijn niet inbegrepen bij Freebox of Bbox en worden per minuut afgerekend. - Geen enkel mobiel abonnement hier bevat bellen naar Marokkaanse mobiele nummers: zonder extra optie kost een minuut van 0,49 euro bij 200 Go 5G van Lebara tot 0,81 euro bij Forfaits SFR en Forfaits Bouygues Telecom. - De goedkoopste extra optie die gevonden is: Option Maroc 5h van Orange en Sosh, met 5 uur per maand naar Marokkaanse mobiele en vaste nummers voor 5 euro. - RED by SFR rekent 9 euro voor 30 minuten (30MIN VERS LE MAGHREB) en 29 euro voor 2 uur (2H VERS LE MAGHREB). - Voor reizen heeft Forfait Free Max van Free Mobile, voor 29,99 euro per maand, onbeperkt mobiel internet in Marokko; bellen ter plaatse wordt nog steeds per minuut afgerekend. - Reispassen voor Marokko: Pass Maroc 35Go van Orange geeft 35 GB voor 10 dagen voor 14,99 euro, en Pass Maghreb van Bouygues Telecom geeft 8 GB voor 30 dagen voor 35 euro. ### Abonnementen, opties en tarieven - Orange Option Maroc 5h: 5 EUR / month. De 5 uur van Option Maroc 5h van Orange worden gedeeld tussen Marokkaanse mobiele en vaste nummers, voor bellen vanuit Frankrijk. Ongebruikte tijd vervalt aan het einde van de maand. - Orange Option Maroc 10h + 10h: 10 EUR / month. Option Maroc 10h + 10h van Orange geeft 10 uur, gedeeld tussen Marokkaanse mobiele en vaste nummers. De extra 10 uur werken alleen naar Marokkaanse nummers die met bepaalde cijfers beginnen. - Sosh Option Maroc 5h: 5 EUR / month. De 5 uur van Option Maroc 5h van Sosh worden gedeeld tussen Marokkaanse mobiele en vaste nummers. Speciale nummers zijn uitgesloten. - Sosh Option Maroc 10h: 10 EUR / month. De 10 uur van Option Maroc 10h van Sosh worden gedeeld tussen Marokkaanse mobiele en vaste nummers. Speciale nummers zijn uitgesloten. - RED by SFR 30MIN VERS LE MAGHREB: 9 EUR / month. De 30 minuten van 30MIN VERS LE MAGHREB van RED by SFR worden gedeeld tussen vaste en mobiele nummers in Marokko, Algerije en Tunesië. - RED by SFR 1H VERS LE MAGHREB: 17 EUR / month. De 60 minuten van 1H VERS LE MAGHREB van RED by SFR worden gedeeld tussen vaste en mobiele nummers in Marokko, Algerije en Tunesië. - RED by SFR 2H VERS LE MAGHREB: 29 EUR / month. De 120 minuten van 2H VERS LE MAGHREB van RED by SFR worden gedeeld tussen vaste en mobiele nummers in Marokko, Algerije en Tunesië. Ongebruikte minuten vervallen aan het einde van de maand. - La Poste Mobile OPTION 1H MAGHREB: 9 EUR / month. OPTION 1H MAGHREB van La Poste Mobile is voor de vaste telefoon van een internetbox: 1 uur per maand naar Marokko, Algerije en Tunesië. Marokkaanse vaste nummers zitten al in de box en gaan er niet van af. - Syma Mobile 100 Go 5G: 9.99 EUR / month. 100 Go 5G van Syma Mobile heeft onbeperkt bellen, maar alleen naar Marokkaanse vaste nummers; bellen naar mobiele nummers wordt per minuut afgerekend. De simkaart kost 10 euro. - Bouygues Telecom Forfait B&YOU 50Go, Forfaits Bouygues Telecom 150Go et plus. Forfait B&YOU 50Go en Forfaits Bouygues Telecom 150Go et plus gelden alleen voor vaste nummers. Marokkaanse vaste nummers die beginnen met 212 526, 527, 533, 534, 540, 546, 547, 550 of 553 kosten 0,81 euro per minuut. - Free Freebox (Pop, Ultra, Ultra Essentiel, Révolution Light). Freebox geldt alleen voor vaste nummers. Marokkaanse vaste nummers met beperkte mobiliteit, die beginnen met 212 526, 527, 533, 534, 540, 546, 547, 550 of 553, zijn niet inbegrepen. - Orange Livebox. Livebox van Orange geldt alleen voor vaste nummers. Bellen naar Marokkaanse mobiele nummers wordt per minuut afgerekend, plus een starttarief van 0,13 euro per gesprek. - Bouygues Telecom Bbox. Bbox van Bouygues Telecom geldt alleen voor vaste nummers. Marokkaanse vaste nummers die beginnen met 212 526, 527, 533, 534, 540, 546, 547, 550 of 553 zijn niet inbegrepen en kosten 0,60 euro per minuut. - Free Mobile Forfait Free Max: 29.99 EUR / month. Met Forfait Free Max van Free Mobile is mobiel internet onbeperkt in Frankrijk en in Marokko. Bellen van Frankrijk naar Marokko, en bellen en sms'en in Marokko, worden per eenheid afgerekend. - Free Mobile Forfait Free 5G+: 19.99 EUR / month. Marokko hoort niet bij de landen waar Forfait Free 5G+ van Free Mobile in het buitenland werkt: data, bellen en sms'en in Marokko worden per eenheid afgerekend. - Free Mobile Forfait 2€: 2 EUR / month. Je telefoon in Marokko gebruiken is niet inbegrepen in Forfait 2€ van Free Mobile. - Lebara 200 Go 5G: 9.99 EUR / 30 days. Bellen naar Marokko is niet inbegrepen in 200 Go 5G van Lebara en wordt per minuut afgerekend. - Bouygues Telecom Forfaits Bouygues Telecom, Forfaits B&You. Minuuttarief vanuit Frankrijk bij Forfaits Bouygues Telecom en Forfaits B&You die geen bellen naar Marokkaanse vaste nummers bevatten. - SFR Forfaits SFR. Minuuttarief vanuit Frankrijk bij Forfaits SFR. Bij het abonnement van 2 uur met limiet van SFR is het tarief 0,99 euro per minuut. - Orange Pass Maroc 35Go: 14.99 EUR / 10 days. Pass Maroc 35Go van Orange is alleen mobiel internet, geen bellen of sms'en. 10 dagen op rij geldig vanaf de activering. Niet beschikbaar met prepaidkaarten. - Orange Pass Voyage 1: 29.99 EUR / 10 days. Pass Voyage 1 van Orange geeft onbeperkt internet, 30 belminuten en 50 sms'jes voor 10 dagen, geldig in 69 bestemmingen, waaronder Marokko. - Bouygues Telecom Pass Maghreb: 35 EUR / 30 days. Pass Maghreb van Bouygues Telecom is alleen mobiel internet, in Marokko, Algerije en Tunesië. Bellen en sms'en zijn niet inbegrepen. Werkt met alle mobiele abonnementen van Bouygues Telecom. # Bellen naar Marokko vanuit Spanje URL: https://bablblad.com/nl/call_es.html - In Spanje zitten minuten naar Marokko in prepaidbundels van 28 dagen: Vodafone, Lebara en Llamaya geven een vast aantal minuten naar Marokkaanse mobiele nummers vanaf hun bundels van 10 euro. - Voor 10 euro per 28 dagen geven Vodafone Prepago S, 100 GB (Todo Incluido 10) van Lebara en Bono 100 GB van Llamaya elk 100 minuten naar Marokkaanse mobiele nummers. - Voor 20 euro geven 300 GB (Todo Incluido 20) van Lebara en Bono 200 GB van Llamaya 300 minuten naar Marokkaanse mobiele nummers, en Vodafone Prepago L geeft er 200. - De goedkoopste bundels, Bono 25 GB van Llamaya voor 5 euro en 7 GB (Todo Incluido 7) van Lebara voor 7 euro, gelden alleen voor Marokkaanse vaste nummers. Geen enkele bundel hier heeft onbeperkt bellen naar Marokko. - Buiten een bundel kost bellen naar een Marokkaans mobiel nummer bij Lebara en Llamaya 0,24 tot 0,56 euro per minuut, plus een starttarief van 0,90 euro. - Een extra optie van 5 euro heb je er snel uit: Bono Maroc van Lebara heeft 60 minuten naar Marokkaanse mobiele nummers en Bono Marruecos van Orange heeft 50 minuten. - Geen enkele bundel hier bevat mobiele data in Marokko. De standaardprijzen zijn erg hoog, tot 12,10 euro per megabyte bij Movistar; Orange verkoopt een extra prepaidoptie met 1 GB per dag voor 10 euro. ### Abonnementen, opties en tarieven - Vodafone Vodafone Prepago S: 10 EUR / 28 days. Bij Vodafone Prepago S worden de 100 minuten naar mobiele nummers gedeeld tussen Marokko en Venezuela; de 200 minuten naar vaste nummers worden gedeeld met andere landen. - Vodafone Vodafone Prepago M: 15 EUR / 28 days. Bij Vodafone Prepago M worden de 150 minuten naar mobiele nummers gedeeld tussen Marokko en Venezuela; de 300 minuten naar vaste nummers worden gedeeld met andere landen. - Vodafone Vodafone Prepago L: 20 EUR / 28 days. Bij Vodafone Prepago L worden de 200 minuten naar mobiele nummers gedeeld tussen Marokko en Venezuela; de 400 minuten naar vaste nummers worden gedeeld met andere landen. - Vodafone Vodafone Prepago XL: 30 EUR / 28 days. Bij Vodafone Prepago XL worden de 300 minuten naar mobiele nummers gedeeld tussen Marokko en Venezuela; de 450 minuten naar vaste nummers worden gedeeld met andere landen. - Vodafone Vodafone Prepago XXL: 40 EUR / 28 days. Bij Vodafone Prepago XXL worden de 400 minuten naar mobiele nummers gedeeld tussen Marokko en Venezuela; de 500 minuten naar vaste nummers worden gedeeld met andere landen. - Orange Bono Marruecos: 5 EUR / 28 days. Bono Marruecos van Orange geeft in totaal 50 minuten voor Marokkaanse vaste en mobiele nummers, naar hoogstens 5 verschillende nummers. Alleen voor bellen vanuit Spanje. - Lebara Bono Maroc: 5 EUR / 28 days. Bono Maroc van Lebara is voor bellen naar Marokkaanse mobiele nummers. Je hebt een actieve bundel Lebara Todo Incluido 10, 15, 20 of 30 nodig om het toe te voegen. - Lebara 100 GB (Todo Incluido 10): 10 EUR / 28 days. Bij 100 GB (Todo Incluido 10) van Lebara tellen gesprekken naar Marokkaanse vaste nummers mee in de 500 internationale minuten van de bundel, gedeeld over 81 bestemmingen. - Lebara 250 GB (Todo Incluido 15): 15 EUR / 28 days. Bij 250 GB (Todo Incluido 15) van Lebara tellen gesprekken naar Marokkaanse vaste nummers mee in de 1000 internationale minuten van de bundel, gedeeld over 81 bestemmingen. - Lebara 300 GB (Todo Incluido 20): 20 EUR / 28 days. Bij 300 GB (Todo Incluido 20) van Lebara tellen gesprekken naar Marokkaanse vaste nummers mee in de 2000 internationale minuten van de bundel, gedeeld over 81 bestemmingen. - Llamaya Bono 100 GB: 10 EUR / 28 days - Llamaya Bono 150 GB: 15 EUR / 28 days - Llamaya Bono 200 GB: 20 EUR / 28 days. De 300 minuten naar Marokkaanse mobiele nummers in Bono 200 GB van Llamaya maken deel uit van de 1000 internationale minuten van de bundel. - Llamaya Bono 25 GB: 5 EUR / 28 days. Bono 25 GB van Llamaya geldt alleen voor Marokkaanse vaste nummers; mobiele nummers zijn niet inbegrepen. De 100 minuten worden gedeeld met bellen binnen Spanje en naar 72 andere landen. - Lebara 7 GB (Todo Incluido 7): 7 EUR / 28 days. 7 GB (Todo Incluido 7) van Lebara geldt alleen voor Marokkaanse vaste nummers; mobiele nummers zijn niet inbegrepen. De 100 minuten worden gedeeld over 81 bestemmingen. - Lebara Tarifas internacionales. Lebara rekent bij elk gesprek een starttarief van 0,90 euro. Afhankelijk van het Marokkaanse netwerk dat je belt, kosten mobiele nummers 0,24 of 0,56 euro per minuut en vaste nummers 0,19, 0,24 of 0,60 euro. - Llamaya Tarifas internacionales. Llamaya rekent bij elk gesprek een starttarief van 0,90 euro. Afhankelijk van het Marokkaanse netwerk dat je belt, kosten mobiele nummers 0,24 of 0,56 euro per minuut en vaste nummers 0,19, 0,24 of 0,60 euro. # Bellen naar Marokko vanuit Italië URL: https://bablblad.com/nl/call_it.html - Abonnementen die in Italië worden verkocht om naar het buitenland te bellen, gelden meestal alleen voor Marokkaanse vaste nummers. - TIM International Special Rete 5G, TIM International Rete 5G en TIM International New Rete 5G (7,99 tot 10,99 euro per maand) tellen Marokko mee binnen 300 gedeelde minuten, mobiele nummers niet inbegrepen. - Alleen Call Your Country Special 5G Marocco van WindTre bevat minuten naar Marokkaanse mobiele nummers: 30 minuten per maand, vaste en mobiele nummers samen, voor 10,99 euro met 200 GB. - Zonder bundel kost bellen van Italië naar Marokko 0,70 euro per minuut bij iliad, en 2,04 euro per minuut plus een starttarief van 0,19 euro bij de Tariffa base van TIM. - Voor reizen bevat iliadclub MONDO van iliad, voor 12,99 euro per maand, 30 GB die je in Marokko kunt gebruiken. - TIM verkoopt reispassen van 19,99 euro (TIM in Viaggio Pass MONDO Small: 5 GB, 7 dagen) tot 34,99 euro (TIM in Viaggio Pass MONDO Large: 50 GB, 30 dagen). - Zonder zo'n abonnement of pas wordt gebruik in Marokko per eenheid afgerekend: iliad rekent 0,23 euro per megabyte en 1,99 euro per minuut. Laat mobiele data dus uit staan. ### Abonnementen, opties en tarieven - WindTre Call Your Country Special 5G Marocco: 10.99 EUR / month. Call Your Country Special 5G Marocco van WindTre geeft in totaal 30 minuten voor Marokkaanse vaste en mobiele nummers. Voor nieuwe klanten die in Marokko zijn geboren. - TIM TIM International Special Rete 5G: 7.99 EUR / month. TIM International Special Rete 5G geldt alleen voor Marokkaanse vaste nummers, binnen 300 minuten die met andere landen worden gedeeld. Je hebt een buitenlandse fiscale code nodig. De eerste maand is gratis. - TIM TIM International Rete 5G: 8.99 EUR / month. TIM International Rete 5G geldt alleen voor Marokkaanse vaste nummers, binnen 300 minuten die met andere landen worden gedeeld. Voor nieuwe klanten met een buitenlandse fiscale code; 200 GB met automatisch opwaarderen. - TIM TIM International New Rete 5G: 10.99 EUR / month. TIM International New Rete 5G geldt alleen voor Marokkaanse vaste nummers, binnen 300 minuten die met andere landen worden gedeeld. Voor nieuwe klanten met een buitenlandse fiscale code; 250 GB met automatisch opwaarderen. - WindTre Call Your Country Plus 5G: 9.99 EUR / month. Call Your Country Plus 5G van WindTre geldt alleen voor Marokkaanse vaste nummers; de 100 minuten worden gedeeld over 53 landen. - WindTre Call Your Country Special World 5G: 10.99 EUR / month. Call Your Country Special World 5G van WindTre geldt alleen voor Marokkaanse vaste nummers; de 300 minuten worden gedeeld over 53 landen. - WindTre Call Your Country Unlimited Full 5G: 19.99 EUR / month. Call Your Country Unlimited Full 5G van WindTre geldt alleen voor Marokkaanse vaste nummers; de 300 minuten worden gedeeld over 53 landen. Data in Italië is onbeperkt. - iliad iliadclub MONDO: 12.99 EUR / month. De 30 GB van iliadclub MONDO in Marokko zijn alleen data; bellen ter plaatse kost 1,99 euro per minuut. De data in Italië zakt naar 300 GB als je niet meer aan de voorwaarden van het abonnement voldoet. - iliad GIGA 150: 7.99 EUR / month. Marokko hoort niet bij de internationale bestemmingen die in GIGA 150 van iliad zijn inbegrepen. In Marokko kost mobiele data 0,23 euro per megabyte. - TIM Tariffa base. De Tariffa base van TIM geldt voor bellen vanuit Italië zonder aanbieding: vooraf afgerekend per volle minuut, plus een starttarief van 0,19 euro per gesprek. - TIM TIM in Viaggio Pass MONDO Small: 19.99 EUR / 7 days. TIM in Viaggio Pass MONDO Small: 5 GB, 100 minuten (50 uitgaand, 50 inkomend) en 100 sms'jes voor gebruik in Marokko. Je betaalt één keer, bij de activering. - TIM TIM in Viaggio Pass MONDO Medium: 29.99 EUR / 30 days. TIM in Viaggio Pass MONDO Medium: 25 GB, 100 minuten (50 uitgaand, 50 inkomend) en 100 sms'jes voor gebruik in Marokko. Je betaalt één keer, bij de activering. - TIM TIM in Viaggio Pass MONDO Large: 34.99 EUR / 30 days. TIM in Viaggio Pass MONDO Large: 50 GB, 100 minuten (50 uitgaand, 50 inkomend) en 100 sms'jes voor gebruik in Marokko. Je betaalt één keer, bij de activering. # Bellen naar Marokko vanuit België URL: https://bablblad.com/nl/call_be.html - De Option Appels internationaux van Telenet is hier het enige aanbod met bellen naar Marokkaanse mobiele nummers: 2.000 minuten per maand naar vaste en mobiele nummers in een lijst van landen waar Marokko bij hoort, voor 10 euro per maand. - De opties van Proximus gelden alleen voor Marokkaanse vaste nummers: Free Calls International (3,50 euro per maand), Calls & SMS (4,99 euro) en Calls & SMS+ (9,99 euro). Kijk dus na welk soort nummer je het vaakst belt. - Proximus factureert Marokkaanse nummers die beginnen met 526, 527, 533, 534, 540, 546, 547, 550, 553, 600 of 892 als mobiele nummers. De opties voor vaste nummers gelden er dus niet voor. - Zonder optie kost een minuut naar een Marokkaans mobiel nummer 1,00 euro bij Telenet Mobile en 1,05 euro bij Scarlet. - Met een prepaidkaart van Lycamobile kost een minuut naar een Marokkaans mobiel nummer 0,40 euro, plus 0,19 euro per gesprek. - Om je telefoon in Marokko te gebruiken rekent Proximus 7,49 euro per 24 uur en kost Daily Travel van Orange Belgium 4 euro per dag voor 1 GB; de pas Roaming Basic van Telenet kost 7 euro voor 1 GB gedurende 30 dagen. - Zonder pas rekent Scarlet 3,00 euro per minuut om in Marokko te bellen en 1,50 euro per minuut om er gebeld te worden. ### Abonnementen, opties en tarieven - Telenet Option Appels internationaux: 10 EUR / month. De 2.000 minuten per maand zijn één gedeeld tegoed voor alle landen die eronder vallen, vaste en mobiele nummers samen. - Proximus Free Calls International: 3.5 EUR / month. Vanaf een vaste telefoonlijn thuis, alleen naar Marokkaanse vaste nummers, doordeweeks van 17:00 tot 8:00 en de hele dag in het weekend en op feestdagen, tot 2.000 minuten per maand. - Proximus Calls & SMS: 4.99 EUR / month. De 25 minuten gelden alleen voor Marokkaanse vaste nummers; bellen naar Marokkaanse mobiele nummers is niet inbegrepen. - Proximus Calls & SMS+: 9.99 EUR / month. De 60 minuten gelden alleen voor Marokkaanse vaste nummers; bellen naar Marokkaanse mobiele nummers is niet inbegrepen. - Lycamobile. Elk gesprek kost ook een starttarief van 0,19 euro. Dit zijn actietarieven: sms het woord "SAVE" naar 2525 om ze te krijgen. - Telenet Telenet Mobile - Scarlet. Tarieven uit de prijslijst van Scarlet van 12 juli 2023. - Telenet Roaming Basic: 7 EUR / 30 days. Alleen data, geen belminuten. Als de pas op is, gelden de gewone roamingtarieven. - Telenet Roaming Plus: 29 EUR / 30 days. Bevat ook 60 belminuten in Marokko. Als de pas op is, gelden de gewone roamingtarieven. - Telenet Roaming Ultra: 55 EUR / 30 days. Bevat ook 180 belminuten in Marokko. Als de pas op is, gelden de gewone roamingtarieven. - BASE Roaming Lite: 15 EUR / month. Alleen data, geldig in een lijst van landen buiten de Europese Unie waar Marokko bij hoort. Als het volume op is, gelden de standaardtarieven. - BASE Roaming Smart: 25 EUR / month. Alleen data, geldig in een lijst van landen buiten de Europese Unie waar Marokko bij hoort. Als het volume op is, gelden de standaardtarieven. - BASE Roaming Max: 30 EUR / month. Alleen data, geldig in een lijst van landen buiten de Europese Unie waar Marokko bij hoort. Als het volume op is, gelden de standaardtarieven. - Orange Belgium Daily Travel: 4 EUR / day. Je betaalt alleen op de dagen dat je mobiele data gebruikt in Marokko; een dag loopt van middernacht tot middernacht, Belgische tijd. - Mobile Vikings Global Data Pass 250 MB: 10 EUR / month. Alleen data, één maand geldig in 28 bestemmingen buiten de Europese Unie, waaronder Marokko. Prijzen zoals gepubliceerd in juli 2025. - Mobile Vikings Global Data Pass 1 GB: 15 EUR / month. Alleen data, één maand geldig in 28 bestemmingen buiten de Europese Unie, waaronder Marokko. Prijzen zoals gepubliceerd in juli 2025. - Mobile Vikings Global Data Pass 3 GB: 25 EUR / month. Alleen data, één maand geldig in 28 bestemmingen buiten de Europese Unie, waaronder Marokko. Prijzen zoals gepubliceerd in juli 2025. # Bellen naar Marokko vanuit Nederland URL: https://bablblad.com/nl/call_nl.html - Geen enkel Nederlands aanbod hier bevat veel minuten naar Marokkaanse mobiele nummers: Bellen Wereld van Odido geeft 30 minuten voor 5 euro per maand, en de prepaidbundel Voordeel naar Wereld van Vodafone geeft 50 minuten voor 15 euro per 30 dagen. - De extra optie van Lebara voor onbeperkt internationaal bellen, voor 5 euro per maand, geldt alleen voor Marokkaanse vaste nummers, niet voor mobiele. - Zonder optie kost een minuut van Nederland naar Marokko 1,271 euro bij Simyo Sim Only en 1,50 euro bij hollandsnieuwe; met Bellen Wereld van Odido kost elke minuut na de eerste 30 minuten 0,50 euro. - Voor mobiele data in Marokko verkoopt Simyo Buitenlandbundel Marokko 3 GB voor 20 euro en Buitenlandbundel Marokko 6 GB voor 30 euro, allebei 31 dagen geldig. - Het abonnement Unlimited Max van Vodafone bevat 25 GB per maand in Marokko. - Zonder bundel wordt mobiele data in Marokko per MB afgerekend: 2,50 euro bij KPN, 4 euro bij hollandsnieuwe en 5 euro bij Simyo. Koop dus een bundel of zet dataroaming uit voordat je landt. - Bellen in Marokko kost 1,00 euro per minuut bij KPN, 2,00 euro bij hollandsnieuwe en 2,542 euro bij Simyo; gebeld worden kost er 0,50, 1,00 en 2,542 euro per minuut. ### Abonnementen, opties en tarieven - Odido Bellen Wereld: 5 EUR / month. De 30 minuten worden gedeeld tussen alle landen buiten de Europese Unie en de Verenigde Staten; daarna kost elke minuut 0,50 euro. - Vodafone Voordeel naar Wereld: 15 EUR / 30 days. Alleen voor prepaidkaarten: 50 minuten of 50 sms'jes naar landen buiten Europa. De bundel wordt niet automatisch verlengd. - Lebara: 5 EUR / month. Extra optie van Lebara met onbeperkt bellen naar 44 landen. Voor Marokko geldt die alleen voor vaste nummers; bellen naar Marokkaanse mobiele nummers is niet inbegrepen. - Simyo Sim Only. Bellen van Nederland naar andere landen zit nooit in je bundel. - hollandsnieuwe. De prijs is dezelfde, of je nu nog minuten in je bundel hebt of niet. - Simyo Buitenlandbundel Marokko 3 GB: 20 EUR / 31 days. Alleen data; 31 dagen geldig of tot de data op is. - Simyo Buitenlandbundel Marokko 6 GB: 30 EUR / 31 days. Alleen data; 31 dagen geldig of tot de data op is. # Bellen naar Marokko vanuit Duitsland URL: https://bablblad.com/nl/call_de.html - Geen enkel Duits aanbod hier bevat minuten naar Marokko. Ortel Mobile heeft de laagste minuutprijzen: 0,05 euro naar Marokkaanse vaste nummers en 0,29 euro naar mobiele nummers, plus 0,15 euro per gesprek. - Voor bellen van Duitsland naar Marokko rekent Vodafone tot 0,98 euro per minuut, O2 Prepaid 0,99 euro en 1&1 1,79 euro. - Voor mobiele data in Marokko beginnen de passen bij 4,99 euro: WorldTravel van Vodafone en het 1&1 500 MB Tagespaket (Paketzone B). - Voor 9,99 euro geeft Welt 1 GB van ALDI TALK 1 GB voor 7 dagen en geeft Travel Paket Africa + Middle East S van Ortel Mobile 2 GB voor 28 dagen. - Zonder pas kost bellen in Marokko 0,99 euro per minuut bij Ortel Mobile en ALDI TALK, 2,49 euro bij 1&1, 2,73 euro bij Vodafone en 2,99 euro met prepaidkaarten van O2. - Zonder pas kost mobiele data in Marokko 0,99 euro per MB bij Ortel Mobile en ALDI TALK en 1,49 euro per MB bij 1&1. - Je betaalt ook om gebeld te worden in Marokko: 0,99 euro per minuut bij Ortel Mobile, en 1,59 euro met prepaidkaarten van O2 en bij 1&1. ### Abonnementen, opties en tarieven - Ortel Mobile. Elk gesprek kost ook een starttarief van 0,15 euro. - Vodafone. De prijs ligt tussen 0,69 en 0,98 euro per minuut; 0,98 euro is het maximum. - O2 O2 Prepaid - 1&1 - Ortel Mobile Travel Paket Africa + Middle East S: 9.99 EUR / 28 days. Alleen data, 28 dagen geldig in een groep landen waar Marokko bij hoort. - Ortel Mobile Travel Paket Africa + Middle East L: 19.99 EUR / 28 days. Alleen data, 28 dagen geldig in een groep landen waar Marokko bij hoort. - Vodafone WorldTravel: 4.99 EUR / month. Alleen data. De optie heeft een minimale looptijd van 12 maanden. - Vodafone ReisePaket World Tag: 9.99 EUR / day. Bevat ook 50 minuten en 50 sms'jes naar Duitsland of binnen Marokko. Geen contractduur. - Vodafone ReisePaket World Woche: 34.99 EUR / 7 days. Bevat ook 50 minuten en 50 sms'jes per dag naar Duitsland of binnen Marokko. - O2 Roaming Plus World: 14.99 EUR / month. Voor abonnementen met contract. Alleen data, één maand geldig; je kunt per sms extra volume kopen. - O2 Roaming Plus World (Prepaid): 9.99 EUR / 7 days. Voor prepaidkaarten. Alleen data, geen belminuten. - ALDI TALK Welt 250 MB: 5.99 EUR / 7 days. Alleen data; hoogstens 7 dagen geldig en niet automatisch verlengd. - ALDI TALK Welt 1 GB: 9.99 EUR / 7 days. Alleen data; hoogstens 7 dagen geldig en niet automatisch verlengd. - 1&1 500 MB Tagespaket (Paketzone B): 4.99 EUR / 24 hours. Alleen data; hoogstens 24 uur geldig. - 1&1 1000 MB Wochenpaket (Paketzone B): 9.99 EUR / 7 days. Alleen data; hoogstens 7 dagen geldig. - 1&1 5000 MB Monatspaket (Paketzone B): 39.99 EUR / 30 days. Alleen data; hoogstens 30 dagen geldig. - Telekom Travel & Surf: 49.95 EUR / 28 days. Alleen data. - congstar: 30 EUR / 7 days. Datapas van congstar die alleen in Marokko geldig is. - congstar: 50 EUR / 28 days. Datapas van congstar die alleen in Marokko geldig is. # Bellen naar Marokko vanuit Verenigd Koninkrijk URL: https://bablblad.com/nl/call_gb.html - Tegen het standaardtarief van EE kost bellen van het Verenigd Koninkrijk naar Marokko 4,64 pond per minuut. Bel dus liever niet naar Marokko tegen dit tarief. - De extra optie Call Abroad 75 van Vodafone kost 14 pond per maand en geeft 75 minuten voor een lijst van 200 bestemmingen waar Marokko bij hoort, mobiele en vaste nummers. - Er bestaan goedkopere tarieven: 45 pence per minuut bij VOXI, en 37 pence naar mobiele nummers of 7,7 pence naar vaste nummers met de beltegoed-app BOSS Revolution. - Om je telefoon in Marokko te gebruiken heb je een pas of een extra optie nodig: de dagpas van EE kost 7,50 pond, met 500 MB en onbeperkt bellen. - De iD Mobile Roam Beyond data add-on kost 5 pond voor 2 GB voor één dag in Marokko. - Zonder pas lopen de kosten snel op: O2 rekent 3 pond per minuut om buiten Europa te bellen of gebeld te worden, en 26 pond voor 100 MB data. ### Abonnementen, opties en tarieven - Vodafone Call Abroad 75: 14 GBP / month. De 75 minuten zijn één gedeeld tegoed voor bellen van het Verenigd Koninkrijk naar 200 bestemmingen, waaronder Marokko. De optie wordt elke maand verlengd tot je opzegt. - BOSS Revolution. Je koopt vooraf beltegoed. Met 10 pond tegoed bel je 27 minuten naar een Marokkaans mobiel nummer of 130 minuten naar een vast nummer. - VOXI. Marokko zit in Zone 5 van VOXI voor bellen vanuit het Verenigd Koninkrijk. Hetzelfde tarief geldt voor mobiele en vaste nummers. - EE. Standaardtarief van EE; een sms kost 98 pence. Met de maandelijkse extra optie International Pass van EE kost een minuut naar Marokko 51 pence. Op simkaarten van EE die je met tegoed opwaardeert, kost het 1,50 pond. - iD Mobile Roam Beyond data add-on: 5 GBP / 1 day. Alleen data, voor gebruik in Marokko. Grotere opties: 10 GB voor 5 dagen kost 20 pond en 20 GB voor 10 dagen kost 35 pond. - Lebara Roaming Add-On 8 Days: 10 GBP / 8 days. Bevat ook 50 minuten en 50 sms'jes. Geldig in een groep van 55 bestemmingen waar Marokko bij hoort. # Bellen naar Marokko vanuit Canada URL: https://bablblad.com/nl/call_ca.html - Maar één abonnement hier noemt Marokko voor bellen: Ultra - Unlimited with international roaming van Bell, voor 100 Canadese dollar per maand. - Dit abonnement van Bell bevat onbeperkt bellen van Canada naar Marokko en 5 GB data per dag in Marokko. - Met de beltegoed-app BOSS Revolution kost een minuut naar Marokko 77,3 cent naar een mobiel nummer en 13,3 cent naar een vast nummer. - Voor een korte reis kun je tegen een dagtarief je eigen abonnement in Marokko gebruiken: 16 Canadese dollar bij Virgin Plus, 18 Canadese dollar bij TELUS en bij Fido. - Voor een langer verblijf kost een pas voor 30 dagen 120 Canadese dollar bij Rogers en bij Fido; hun passen voor 3, 7 en 14 dagen kosten 45, 75 en 100 dollar. - Virgin Plus rekent zijn dagelijkse roamingtarief voor hoogstens 20 dagen per factuurperiode. ### Abonnementen, opties en tarieven - Bell Ultra - Unlimited with international roaming: 100 CAD / month. Onbeperkt bellen van Canada naar 83 landen, waaronder Marokko. In Marokko: 5 GB data per dag, daarna tragere data. De prijs is inclusief de korting voor automatische betaling. - BOSS Revolution. Je koopt vooraf beltegoed. Met 10 dollar tegoed bel je 13 minuten naar een Marokkaans mobiel nummer of 75 minuten naar een vast nummer. # Bellen naar Marokko vanuit Verenigde Staten URL: https://bablblad.com/nl/call_us.html - Geen enkel aanbod hier bevat minuten naar Marokkaanse mobiele nummers. De extra optie Stateside International Talk van T-Mobile, voor 15 Amerikaanse dollar per maand, verlaagt het tarief naar Marokko van 3,00 naar 0,30 dollar per minuut. - Ultra Mobile biedt onbeperkt bellen, alleen naar Marokkaanse vaste nummers, bij een abonnement van 19 Amerikaanse dollar voor één maand. - Met de app Rebtel kost een minuut 0,50 Amerikaanse dollar naar een Marokkaans mobiel nummer en 0,025 Amerikaanse dollar naar een vast nummer. - Voor een reis zet T-Mobile Marokko bij de landen waar roaming inbegrepen is: sms'jes kosten niets en bellen kost 0,50 Amerikaanse dollar per minuut. - Een T-Mobile International Pass met meer data kost 50 Amerikaanse dollar voor 10 dagen met 15 GB. - AT&T rekent met zijn International Day Pass 12 Amerikaanse dollar per dag om je eigen abonnement in Marokko te gebruiken. ### Abonnementen, opties en tarieven - Ultra Mobile: 19 USD / month. Onbeperkt bellen, alleen naar Marokkaanse vaste nummers. Bellen naar Marokkaanse mobiele nummers gaat van je beltegoed; het abonnement geeft 1,50 dollar tegoed per maand. Prijs voor één maand, vooraf betaald. - T-Mobile Stateside International Talk: 15 USD / month. Marokko hoort niet bij de landen met onbeperkt bellen. Met deze extra optie kost een minuut naar Marokko 0,30 dollar in plaats van 3,00. De prijs geldt per lijn. - Rebtel Pay As You Go credits. Je koopt tegoed in de app. De tegoedpakketten die voor Marokko worden getoond, zijn 10 minuten voor 5 dollar en 20 minuten voor 10 dollar. - T-Mobile Pay Per Use. Tarief van T-Mobile voor bellen van de Verenigde Staten naar Marokko zonder de extra optie Stateside International Talk. # Bellen naar Marokko vanuit Verenigde Arabische Emiraten URL: https://bablblad.com/nl/call_ae.html - Met het International Calling Offer van e& (etisalat and) voor prepaidnummers kost bellen naar Marokko 1,89 Emiratische dirham per minuut, inclusief btw, per seconde afgerekend. - e& adverteert met onbeperkt internationaal bellen bij sommige Freedom-maandabonnementen (Freedom Unlimited Calls) vanaf 260 Emiratische dirham, en op één lijst van e& staat Marokko. - Een andere lijst van e& sluit Marokko uit van de internationale minuten. Vraag het dus na bij e& voordat je een abonnement of minutenbundel voor Marokko koopt. - Spraak- en videogesprekken via WhatsApp waren in mei 2026 nog steeds beperkt in de VAE. Apps die er volgens de lijst wel werken, zijn onder meer BOTIM, GoChat Messenger en Voico. - Voor een reis naar Marokko kost het e& Roaming Daily Data Plan 35 Emiratische dirham per dag, met 500 MB per dag. - Het e& Roaming Daily Combo Plan kost 60 Emiratische dirham per dag, met 1 GB per dag en belminuten. - Zonder pas kost gebeld worden in Marokko op een nummer van e& 4,25 Emiratische dirham per minuut, en bellen naar de VAE 9,50 Emiratische dirham per minuut. ### Abonnementen, opties en tarieven - e& (etisalat and) Freedom Unlimited Calls: 260 AED / month. Vanafprijs. Op één lijst van e& staat Marokko bij onbeperkt internationaal bellen; een andere lijst van e& sluit Marokko uit van de internationale minuten. Vraag het na bij e& voordat je een abonnement neemt. - e& (etisalat and) International Calling Offer. Tarief voor prepaidnummers van e& nadat je je hebt aangemeld voor het International Calling Offer. Inclusief 5% btw. Gesprekken worden per seconde afgerekend, zonder starttarief. - e& (etisalat and) Roaming Daily Data Plan: 35 AED / day. Je betaalt alleen op de dagen dat je het gebruikt. Na 500 MB op een dag zakt de snelheid naar 64 Kbps. Werkt in Marokko op de netwerken van IAM en Orange. - e& (etisalat and) Roaming Daily Combo Plan: 60 AED / day. Data en belminuten voor gebruik in het buitenland. Na 1 GB op een dag zakt de snelheid naar 64 Kbps. Werkt in Marokko op de netwerken van IAM en Orange. # Bellen naar Marokko vanuit Saoedi-Arabië URL: https://bablblad.com/nl/call_sa.html - Hier staat geen bundel met minuten naar Marokko: de internationale minutenbundels van stc, Zain KSA en Friendi gelden alleen voor andere landen. - Voor een reis naar Marokko verkoopt stc pakketten voor global roaming die in Marokko gelden: 138 Saoedische rial voor 2 dagen met 5 GB, tot 517,5 Saoedische rial voor 30 dagen met 50 GB. - Met deze pakketten van stc kosten bellen binnen Marokko, bellen naar Saoedi-Arabië en gesprekken die je ontvangt 1,03 Saoedische rial per minuut. - De roamingpakketten van stc met alleen bellen gelden niet in Marokko. Kies dus een pakket met data. ### Abonnementen, opties en tarieven - stc global roaming: 138 SAR / 2 days. Pakket voor global roaming van stc dat in Marokko geldt. Bellen binnen Marokko, bellen naar Saoedi-Arabië en gesprekken die je ontvangt kosten 1,03 Saoedische rial per minuut. - stc global roaming: 184 SAR / 4 days. Pakket voor global roaming van stc dat in Marokko geldt. Bellen binnen Marokko, bellen naar Saoedi-Arabië en gesprekken die je ontvangt kosten 1,03 Saoedische rial per minuut. - stc global roaming: 287.5 SAR / 10 days. Pakket voor global roaming van stc dat in Marokko geldt. Bellen binnen Marokko, bellen naar Saoedi-Arabië en gesprekken die je ontvangt kosten 1,03 Saoedische rial per minuut. - stc global roaming: 517.5 SAR / 30 days. Pakket voor global roaming van stc dat in Marokko geldt. Bellen binnen Marokko, bellen naar Saoedi-Arabië en gesprekken die je ontvangt kosten 1,03 Saoedische rial per minuut. # Bellen naar Marokko vanuit Qatar URL: https://bablblad.com/nl/call_qa.html - Vodafone Qatar neemt internationale minuten op in zijn maandabonnementen Postpaid+ en Unlimited+, en op zijn lijst van landen voor deze minuten staat Marokko. - De abonnementen Postpaid+ kosten 130 tot 230 Qatarese rial per maand en bevatten tot 300 internationale minuten. - De abonnementen Unlimited+, met onbeperkt lokale data, kosten 300 tot 1.000 Qatarese rial per maand en bevatten 200 tot 1.000 internationale minuten. - Verschillende van deze abonnementen van Vodafone Qatar worden de eerste 6 maanden goedkoper verkocht. - Vraag Vodafone Qatar voordat je een abonnement neemt hoeveel minuten je abonnement geeft en of ze gelden voor bellen naar alle Marokkaanse mobiele nummers. - Ooredoo en Vodafone Qatar publiceren hun minuuttarieven naar Marokko en hun roamingprijzen op hun sites en in hun apps; bekijk ze voordat je belt of vertrekt. ### Abonnementen, opties en tarieven - Vodafone Qatar Postpaid+: 130 QAR / month. Tot 300 internationale minuten per maand, voor een lijst van landen waar Marokko bij hoort. Actieprijs: 115 Qatarese rial per maand gedurende de eerste 6 maanden. - Vodafone Qatar Postpaid+: 180 QAR / month. Tot 300 internationale minuten per maand, voor een lijst van landen waar Marokko bij hoort. Actieprijs: 145 Qatarese rial per maand gedurende de eerste 6 maanden. - Vodafone Qatar Postpaid+: 230 QAR / month. Tot 300 internationale minuten per maand, voor een lijst van landen waar Marokko bij hoort. Actieprijs: 175 Qatarese rial per maand gedurende de eerste 6 maanden. - Vodafone Qatar Unlimited+: 300 QAR / month. Onbeperkt lokale data. De internationale minuten gelden voor een lijst van landen waar Marokko bij hoort. Tot 3 november 2026: 225 Qatarese rial per maand gedurende de eerste 6 maanden. - Vodafone Qatar Unlimited+: 450 QAR / month. Onbeperkt lokale data. De internationale minuten gelden voor een lijst van landen waar Marokko bij hoort. Tot 3 november 2026: 350 Qatarese rial per maand gedurende de eerste 6 maanden. - Vodafone Qatar Unlimited+: 750 QAR / month. Onbeperkt lokale data. De internationale minuten gelden voor een lijst van landen waar Marokko bij hoort. Tot 3 november 2026: 650 Qatarese rial per maand gedurende de eerste 6 maanden. - Vodafone Qatar Unlimited+: 1000 QAR / month. Onbeperkt lokale data. De internationale minuten gelden voor een lijst van landen waar Marokko bij hoort. # Bellen naar Marokko vanuit Zwitserland URL: https://bablblad.com/nl/call_ch.html - Vanaf een Zwitsers mobiel nummer naar Marokko bellen is duur: 3,99 Zwitserse frank per minuut bij Lidl Connect en 4,29 Zwitserse frank bij Salt. Geen enkel aanbod hier bevat minuten van Zwitserland naar Marokko. - De abonnementen BLACK, BLACK Plus en BLACK Max van yallo bevatten 5 GB per maand in Marokko, vanaf 25,90 Zwitserse frank per maand; bij BLACK Plus en BLACK Max komt daar 5 uur bellen ter plaatse bij. - Koop anders een databundel voordat je vertrekt: Data Travel 1 GB van Swisscom, 12 maanden geldig, kost 19,90 Zwitserse frank. - Eén week met 5 GB op hoge snelheid kost 49,95 Zwitserse frank met het 1-week Data Pack van Salt of het 1-week data pack van Lidl Connect. - Zonder bundel kost bellen in Marokko 4,99 Zwitserse frank per minuut bij Salt en 2,60 tot 6,20 Zwitserse frank bij Lidl Connect, en je betaalt zelfs als je gebeld wordt. - Zonder bundel kan mobiele data in het buitenland bij Salt tot 15 Zwitserse frank per MB kosten. Zet dataroaming dus uit of koop eerst een bundel. ### Abonnementen, opties en tarieven - Lidl Connect - Salt - yallo BLACK: 25.9 CHF / month. Prijs met een blijvende korting; de catalogusprijs is 93 Zwitserse frank per maand. De 5 GB gelden in 49 bestemmingen, waaronder Marokko. - yallo BLACK Plus: 31.9 CHF / month. Bevat ook 5 uur bellen per maand in deze bestemmingen. Prijs met een blijvende korting; de catalogusprijs is 115 Zwitserse frank per maand. - yallo BLACK Max: 34.9 CHF / month. Bevat ook 5 uur bellen per maand in deze bestemmingen, maar niet bellen van Zwitserland naar Marokko. Catalogusprijs zonder de blijvende korting: 135 Zwitserse frank. - Swisscom Data Travel 1 GB: 19.9 CHF / 12 months. Alleen data; 12 maanden geldig in een zone van landen waar Marokko bij hoort. - Swisscom Data Travel 5 GB: 49.9 CHF / 12 months. Alleen data; 12 maanden geldig in een zone van landen waar Marokko bij hoort. - Swisscom Data Travel 10 GB: 69.9 CHF / 12 months. Alleen data; 12 maanden geldig in een zone van landen waar Marokko bij hoort. - Salt Data DayPass: 14.95 CHF / 24 hours. 1 GB op hoge snelheid per 24 uur, daarna een trage verbinding. Je betaalt alleen als je data gebruikt, en de pas wordt na elke 24 uur gebruik vernieuwd. - Salt 1-week Data Pack: 49.95 CHF / week. Onbeperkt data gedurende één week, waarvan 5 GB op hoge snelheid. De bundel werkt maar in één land. - Lidl Connect 1-week data pack: 49.95 CHF / 7 days. Onbeperkt data gedurende 7 dagen vanaf het eerste gebruik, waarvan 5 GB op hoge snelheid. # Ferry's URL: https://bablblad.com/nl/svc_ferries.html ### In het kort - Armas Trasmediterránea hoort sinds 30 juni 2026 bij Baleària. De vroegere overtochten van Motril naar Nador en Al Hoceima worden nu door Baleària verkocht. - DFDS vaart sinds 5 mei 2025 niet meer van Tarifa naar Tanger Ville. Baleària en AML varen op deze route. - AML is in de zomer van 2026 begonnen met de lijn van Almería naar Nador, naast Baleària en GNV. - La Méridionale heeft de lijn van Marseille naar Tanger Med opgeschort van 15 september 2026 tot 15 juni 2027. Vanuit Frankrijk vaart GNV het hele jaar vanuit Sète. - Voor de kortste overtocht kies je Tarifa – Tanger Ville (1 u) of Algeciras – Tanger Med (1 u 30). Algeciras heeft meer overtochten en een lagere vanafprijs. - Koop in de zomer een ticket voor een vaste datum voor je naar de haven rijdt. Baleària accepteert bij het inschepen geen open tickets. ### De lijnen - Tarifa → Tanger Ville (1 h): Baleària, Africa Morocco Link (AML), vanaf 70 EUR. Alleen snelle ferry's. DFDS vaart sinds 5 mei 2025 niet meer op deze route. Bij Baleària is een wijziging van datum of tijd gratis als je die vooraf doet. - Algeciras → Tanger Med (1 h 30): Baleària, Africa Morocco Link (AML), DFDS, vanaf 29 EUR. Armas Trasmediterránea hoort sinds 30 juni 2026 bij Baleària. Bij Baleària is een wijziging van datum of tijd gratis als je die vooraf doet. - Motril → Nador (Beni Ensar) (5 h): Baleària, vanaf 77.55 EUR. Vroegere lijn van Armas Trasmediterránea, nu verkocht door Baleària. - Motril → Al Hoceima (5 h): Baleària, vanaf 86.55 EUR. Vroegere lijn van Armas Trasmediterránea, nu verkocht door Baleària. In 2026 werd er gevaren van juni tot september. - Almería → Nador (Beni Ensar) (7 h 25 (Baleària), 9 h (GNV)): Baleària, GNV, Africa Morocco Link (AML), vanaf 85 EUR. AML is in de zomer van 2026 met deze route begonnen. Bij Baleària kan een wijziging van de tijd een prijsverschil kosten, plus een boete in de laatste 48 uur. - Motril → Tanger Med (8 h): Baleària, vanaf 111 EUR. Bij Baleària is een wijziging van datum of tijd gratis als je die vooraf doet. - Barcelona → Nador (Beni Ensar) (27 h – 30 h 25): GNV, vanaf 96 EUR. Controleer de vaardagen in de afvaartkalender van de maatschappij. - Barcelona → Tanger Med (31 h): GNV, vanaf 87 EUR. Rechtstreekse overtocht. De terugreis vanuit Tanger Med duurt 37 uur. - Algeciras → Ceuta (1 h): Baleària, DFDS, vanaf 38 EUR. Vanuit Ceuta kom je Marokko over de weg binnen bij Bab Sebta. De mededingingsautoriteit staat DFDS alleen toe de activa van Armas Trasmediterránea op deze lijn te kopen als een derde maatschappij die dienst blijft uitvoeren. - Málaga → Melilla (6–7 h): Baleària, vanaf 53.29 EUR. Een wijziging van de tijd kan een prijsverschil kosten. - Almería → Melilla (7 h): Baleària, vanaf 50 EUR. Vroegere lijn van Armas Trasmediterránea. Die maatschappij hoort sinds 30 juni 2026 bij Baleària. - Motril → Melilla (7 h): Baleària, vanaf 50 EUR. Nachtelijke overtocht. Vroegere lijn van Armas Trasmediterránea. Die maatschappij hoort sinds 30 juni 2026 bij Baleària. - Sète → Nador (Beni Ensar) (39 h 45): GNV, vanaf 82 EUR. De overtocht duurt 38 tot 44 uur, afhankelijk van het schip en het weer. - Marseille → Tanger Med (40 h 30): La Méridionale. De overtochten zijn opgeschort van 15 september 2026 tot 15 juni 2027. Heb je een overtocht in die periode geboekt, dan neemt de maatschappij contact met je op om een oplossing voor te stellen. - Sète → Tanger Med (42 h): GNV, vanaf 97 EUR. De overtocht duurt 39 tot 48 uur, afhankelijk van het schip. Sommige afvaarten doen Barcelona aan. - Genoa → Tanger Med (51 h): GNV, vanaf 148 EUR. Rechtstreeks, of 53 u 30 met een tussenstop in Barcelona. - Civitavecchia → Tanger Med (51 h): GNV, vanaf 172 EUR. Het schip doet Barcelona aan. # Vluchten en luchthavens URL: https://bablblad.com/nl/svc_flights.html ### In het kort - In deze lijsten vliegen de meeste maatschappijen vanuit Europa op Marrakech en Agadir, gevolgd door Tanger. - Royal Air Maroc opende in maart 2026 een basis in Tétouan, met vluchten naar Parijs, Londen-Gatwick, Brussel, Barcelona, Madrid en Málaga. - Voor de zomer van 2026 plande Royal Air Maroc nieuwe vluchten van Tanger naar Barcelona, Málaga en Madrid, en van Nador naar Frankfurt, Düsseldorf en Barcelona. - Veel routes worden alleen in de zomer of alleen in de winter gevlogen. Kijk op de site van de maatschappij voor jouw reisdata. - Bij Royal Air Maroc zit ruimbagage niet in elk economytarief tussen Marokko en Europa. Controleer je tarief voor je betaalt. Elke route hieronder staat in minstens twee onafhankelijke bronnen, gelezen op 2026-10-11. Routes die maar in één bron stonden, zijn weggelaten; een bestaande route kan dus ontbreken. Dit is geen dienstregeling: maatschappijen voegen elk seizoen routes toe en schrappen er, en de winterdienstregeling begint op 25 oktober 2026. Kijk op de site van de maatschappij voor jouw reisdata. ### Frankrijk - Brest (BES): AGA Transavia; RAK Transavia - Bastia (BIA): OUD Transavia (seizoensroute) - Biarritz (BIQ): RAK Transavia - Bordeaux (BOD): AGA easyJet (vanaf 2026-10-25), Transavia, Volotea (seizoensroute); CMN Royal Air Maroc; ESU easyJet (seizoensroute); FEZ Air Arabia Maroc; RAK easyJet, Transavia, Royal Air Maroc, Volotea (seizoensroute); RBA easyJet; TNG Air Arabia Maroc; VIL Transavia (seizoensroute) - Basel-Mulhouse (BSL): AGA easyJet; CMN Air Arabia Maroc; RAK easyJet; RBA Air Arabia Maroc; TNG easyJet (seizoensroute) - Paris Beauvais (BVA): AGA Ryanair; ESU Ryanair; FEZ Ryanair; NDR Ryanair; OUD Ryanair; RAK Ryanair; RBA Ryanair; TNG Ryanair - Carcassonne (CCF): TNG Ryanair (seizoensroute) - Paris Charles de Gaulle (CDG): AGA easyJet (seizoensroute); CMN Royal Air Maroc, Air France; FEZ Air Arabia Maroc; OUD Air Arabia Maroc; RAK easyJet, Royal Air Maroc, Air France; RBA Air Arabia Maroc, Air France, easyJet, Royal Air Maroc (seizoensroute); TNG Air Arabia Maroc, Air France; TTU Royal Air Maroc - Dole (DLE): FEZ Ryanair; RAK Ryanair - Deauville (DOL): RAK Transavia - Metz-Nancy (ETZ): CMN TUI fly - Nîmes (FNI): FEZ Ryanair; RAK Ryanair - Limoges (LIG): RAK Ryanair (seizoensroute) - Lille (LIL): AGA Transavia, Volotea (seizoensroute); CMN TUI fly; FEZ Ryanair; RAK easyJet, TUI fly, Volotea (seizoensroute), Transavia - La Rochelle (LRH): RAK Ryanair (seizoensroute) - Lyon (LYS): AGA easyJet (seizoensroute), Transavia; CMN Royal Air Maroc, Air Arabia Maroc, Transavia; ESU easyJet (seizoensroute); FEZ Air Arabia Maroc, Transavia; OUD Transavia; RAK easyJet, Transavia, Royal Air Maroc, Volotea (seizoensroute); RBA easyJet; TNG Air Arabia Maroc, easyJet (seizoensroute) - Montpellier (MPL): AGA Transavia; CMN Royal Air Maroc, Air Arabia Maroc; FEZ Air Arabia Maroc; NDR Air Arabia Maroc; RAK Transavia; RBA Transavia; TNG Air Arabia Maroc - Marseille (MRS): AGA Ryanair; CMN Royal Air Maroc, Shanghai Airlines; ESU Ryanair; FEZ Air Arabia Maroc, Ryanair; NDR Ryanair; OUD Ryanair; OZZ Ryanair; RAK Ryanair, Transavia (seizoensroute), Royal Air Maroc; RBA Ryanair, Royal Air Maroc; TNG Ryanair; TTU Ryanair (seizoensroute) - Nice (NCE): AGA easyJet; CMN Royal Air Maroc; RAK easyJet; RBA easyJet - Nantes (NTE): AGA Ryanair (seizoensroute), Transavia, Volotea (seizoensroute); CMN Royal Air Maroc, Transavia; ESU easyJet (seizoensroute) (vanaf 2026-10-27), Transavia (seizoensroute); FEZ Ryanair; OUD Transavia (seizoensroute); RAK easyJet, Transavia, Royal Air Maroc, Volotea; RBA easyJet; TNG Transavia (seizoensroute) - Paris Orly (ORY): AGA Royal Air Maroc, Transavia; CMN Royal Air Maroc, Transavia, TUI fly; ERH Transavia (seizoensroute); ESU Transavia; FEZ Royal Air Maroc, Transavia; NDR Transavia; OUD Royal Air Maroc, Transavia; OZZ Transavia; RAK Transavia, Royal Air Maroc, TUI fly, Vueling (seizoensroute); RBA Royal Air Maroc, Transavia, TUI fly; TNG Royal Air Maroc, Transavia, Vueling; VIL Royal Air Maroc, Transavia - Perpignan (PGF): RAK Ryanair - Rennes (RNS): AGA Transavia; RAK Transavia - Strasbourg (SXB): AGA Volotea (seizoensroute); CMN Royal Air Maroc; FEZ Air Arabia Maroc; NDR Air Arabia Maroc; RAK easyJet, Volotea (seizoensroute) - Toulouse (TLS): AGA Ryanair, Transavia; CMN Royal Air Maroc; FEZ Air Arabia Maroc, Ryanair; NDR Ryanair (seizoensroute); OUD Ryanair; RAK Ryanair, easyJet, Royal Air Maroc, Transavia; RBA Ryanair; TNG Ryanair - Tours (TUF): RAK Ryanair - Paris Vatry (Châlons) (XCR): RAK Ryanair ### Spanje - Lanzarote (ACE): GLN Binter; RAK Ryanair (seizoensroute); VIL Ryanair - Málaga (AGP): CMN Royal Air Maroc, Air Arabia Maroc, Iberia; FEZ Ryanair; RAK easyJet, Ryanair; RBA easyJet, Ryanair; TNG Ryanair (seizoensroute); TTU Royal Air Maroc, Ryanair - Alicante (ALC): CMN Royal Air Maroc; FEZ Ryanair (seizoensroute); RAK Ryanair; TTU Ryanair - Barcelona (BCN): AGA Vueling (seizoensroute); CMN Royal Air Maroc, Air Arabia Maroc; ESU Vueling (seizoensroute); FEZ Air Arabia Maroc, Ryanair, Vueling (seizoensroute); NDR Air Arabia Maroc, Royal Air Maroc (seizoensroute), Ryanair, Vueling; OUD Ryanair (seizoensroute); OZZ Ryanair; RAK Ryanair, Vueling; RBA Air Arabia Maroc, Ryanair; TNG Air Arabia Maroc, Royal Air Maroc (seizoensroute), Ryanair, Vueling; TTU Royal Air Maroc - Bilbao (BIO): CMN Royal Air Maroc; RAK Volotea (seizoensroute), Vueling (seizoensroute); TNG Air Arabia Maroc - Girona (GRO): BEM Ryanair; RAK Ryanair; TNG Air Arabia Maroc (seizoensroute) - Gran Canaria (LPA): AGA Binter; CMN Royal Air Maroc; EUN Binter, Royal Air Maroc; GLN Binter; RAK Ryanair; TNG Binter (seizoensroute); VIL Binter - Madrid (MAD): AGA Ryanair (seizoensroute); CMN Royal Air Maroc, Air Arabia Maroc, Iberia; ESU Ryanair; FEZ Ryanair; NDR Iberia (zomer), Royal Air Maroc (zomer), Ryanair; RAK Ryanair, Air Europa, Iberia; RBA Ryanair; TNG Air Arabia Maroc, Iberia, Royal Air Maroc (seizoensroute), Ryanair; TTU Royal Air Maroc, Ryanair (seizoensroute); VIL Ryanair - Palma de Mallorca (PMI): NDR Air Arabia Maroc; RAK Ryanair (seizoensroute) - Murcia (RMU): NDR Air Arabia Maroc - Santiago de Compostela (SCQ): RAK Vueling (seizoensroute) - Santander (SDR): RAK Ryanair - Seville (SVQ): CMN Royal Air Maroc; ESU Vueling (seizoensroute); RAK Ryanair; RBA Ryanair; TNG Ryanair - Tenerife North (TFN): RAK Binter (seizoensroute) - Tenerife South (TFS): AGA Ryanair; CMN Royal Air Maroc; RAK Ryanair (seizoensroute) - Valencia (VLC): CMN Royal Air Maroc; FEZ Ryanair (seizoensroute); RAK Ryanair; RBA Ryanair; TNG Ryanair - Zaragoza (ZAZ): RAK Ryanair ### Italië - Milan Bergamo (BGY): AGA Ryanair; BEM Ryanair; CMN Air Arabia Maroc; FEZ Air Arabia Maroc, Ryanair; RAK Ryanair; RBA Ryanair; TNG Ryanair - Bologna (BLQ): CMN Royal Air Maroc, Air Arabia Maroc; FEZ Ryanair; RAK TUI fly - Rome Ciampino (CIA): FEZ Ryanair; RAK Ryanair; RBA Ryanair - Catania (CTA): CMN Royal Air Maroc, Air Arabia Maroc - Cuneo (CUF): CMN Air Arabia Maroc - Rome Fiumicino (FCO): CMN Royal Air Maroc; RAK Wizz Air (seizoensroute) - Milan Malpensa (MXP): AGA Ryanair (seizoensroute) (vanaf 2026-10-28), Wizz Air; CMN Royal Air Maroc; RAK Ryanair, easyJet, Wizz Air; RBA easyJet - Naples (NAP): CMN Royal Air Maroc, Air Arabia Maroc; RAK Ryanair, easyJet - Palermo (PMO): RAK Wizz Air - Pisa (PSA): CMN Air Arabia Maroc; RAK Ryanair; RBA Ryanair - Turin (TRN): CMN Royal Air Maroc; RAK Ryanair - Venice Treviso (TSF): RAK Ryanair - Venice (VCE): CMN Royal Air Maroc, Air Arabia Maroc - Verona (VRN): CMN Royal Air Maroc (seizoensroute) ### België - Brussels (BRU): AGA Transavia, TUI fly (seizoensroute); AHU Royal Air Maroc (seizoensroute), TUI fly; CMN Royal Air Maroc, Air Arabia Maroc, TUI fly, Turkish Airlines; FEZ Air Arabia Maroc, TUI fly; NDR Air Arabia Maroc, Brussels Airlines (seizoensroute), Royal Air Maroc, TUI fly (seizoensroute); OUD Royal Air Maroc (seizoensroute), Brussels Airlines (seizoensroute), TUI fly; RAK Ryanair, Transavia, Royal Air Maroc, TUI fly; RBA Air Arabia Maroc, Royal Air Maroc, TUI fly; TNG Air Arabia Maroc, Brussels Airlines (seizoensroute), Royal Air Maroc, TUI fly (seizoensroute); TTU Royal Air Maroc, TUI fly (seizoensroute) - Brussels South Charleroi (CRL): AGA Ryanair; ESU Ryanair; FEZ Ryanair; NDR Ryanair; OUD Ryanair; RAK Ryanair; RBA Ryanair; TNG Ryanair; TTU Ryanair ### Nederland - Amsterdam Schiphol (AMS): AGA Transavia; AHU Royal Air Maroc (seizoensroute); CMN Royal Air Maroc, Transavia; FEZ Air Arabia Maroc; NDR Air Arabia Maroc, Royal Air Maroc; RAK easyJet (seizoensroute), Transavia; RBA Transavia; TNG Air Arabia Maroc, Royal Air Maroc; TTU Air Arabia Maroc - Eindhoven (EIN): FEZ Ryanair; NDR TUI fly; OUD TUI fly; RAK Ryanair, Transavia; TNG Ryanair - Rotterdam The Hague (RTM): AHU Transavia; CMN TUI fly; FEZ Transavia; NDR Transavia, TUI fly; TNG Air Arabia Maroc, Transavia (seizoensroute) ### Duitsland - Berlin (BER): AGA easyJet, Transavia (seizoensroute); RAK Ryanair, Transavia (seizoensroute) - Cologne Bonn (CGN): AGA Ryanair (seizoensroute); NDR Air Arabia Maroc, Corendon (seizoensroute), Eurowings (seizoensroute); RAK Ryanair; TNG Air Arabia Maroc, Eurowings (seizoensroute) - Düsseldorf (DUS): AGA Condor (seizoensroute), Eurowings (seizoensroute); CMN Eurowings (seizoensroute); NDR Corendon (seizoensroute), Eurowings (seizoensroute), Royal Air Maroc (seizoensroute); OUD Royal Air Maroc (seizoensroute); RAK Eurowings (seizoensroute) - Karlsruhe/Baden-Baden (FKB): AGA Ryanair; FEZ Ryanair; RBA Ryanair; TNG Ryanair - Memmingen (FMM): TNG Ryanair - Frankfurt (FRA): AGA Condor (seizoensroute), Discover Airlines (seizoensroute) (vanaf 2026-10-26); CMN Royal Air Maroc, Lufthansa; NDR Royal Air Maroc (seizoensroute); RAK Discover Airlines - Hamburg (HAM): AGA Condor (seizoensroute), Marabu (seizoensroute); RAK easyJet - Frankfurt-Hahn (HHN): AGA Ryanair; FEZ Ryanair; NDR Air Arabia Maroc (seizoensroute), Ryanair; RAK Ryanair (seizoensroute); RBA Ryanair - Munich (MUC): AGA Condor (seizoensroute); CMN Royal Air Maroc; FEZ Discover Airlines (seizoensroute) (vanaf 2026-10-25); RAK Discover Airlines - Düsseldorf Weeze (NRN): AGA Ryanair; ESU Ryanair; FEZ Ryanair; NDR Ryanair; OUD Ryanair; RAK Ryanair; RBA Ryanair; TNG Ryanair - Nuremberg (NUE): RBA Ryanair - Stuttgart (STR): AGA Eurowings (seizoensroute); RAK Eurowings (seizoensroute) ### Verenigd Koninkrijk - Belfast (BFS): RAK easyJet (seizoensroute) - Birmingham (BHX): AGA easyJet (vanaf 2026-10-27), Jet2, Ryanair, TUI Airways; RAK Ryanair, easyJet, Jet2, TUI Airways - Bournemouth (BOH): AGA Jet2 (seizoensroute) - Bristol (BRS): AGA easyJet, Jet2; RAK easyJet, TUI Airways (seizoensroute) - Edinburgh (EDI): AGA easyJet, Ryanair; RAK Ryanair, easyJet (seizoensroute) - East Midlands (EMA): AGA Jet2 (seizoensroute) (vanaf 2026-10-15) - Glasgow (GLA): AGA easyJet (seizoensroute), Jet2; RAK easyJet (seizoensroute), Jet2 - Leeds Bradford (LBA): AGA Jet2; RAK Jet2 (seizoensroute) - London Gatwick (LGW): AGA British Airways, easyJet, Jet2 (seizoensroute) (vanaf 2026-10-26), TUI Airways; CMN Royal Air Maroc; RAK easyJet, TUI Airways, Wizz Air, British Airways; RBA British Airways; TNG Air Arabia Maroc, Royal Air Maroc (seizoensroute); TTU Royal Air Maroc - London Heathrow (LHR): CMN Royal Air Maroc; RAK British Airways - Liverpool (LPL): RAK Ryanair, easyJet - London Luton (LTN): AGA easyJet; RAK easyJet; RBA easyJet (vanaf 2026-11-05) - Manchester (MAN): AGA easyJet, Jet2, Ryanair, TUI Airways; CMN Royal Air Maroc; RAK Ryanair, easyJet, Jet2, TUI Airways; RBA Ryanair; TNG Ryanair - Newcastle (NCL): AGA Jet2 (seizoensroute), TUI Airways (seizoensroute); RAK Ryanair (seizoensroute), Jet2 - London Southend (SEN): RAK easyJet - London Stansted (STN): AGA Jet2, Ryanair; CMN Royal Air Maroc; ESU Ryanair; FEZ Ryanair; RAK Ryanair, Jet2; RBA Ryanair; TNG Ryanair ### Canada - Montréal (YUL): AGA Air Transat (seizoensroute); CMN Royal Air Maroc, Air Canada; RAK Air Transat - Toronto (YYZ): CMN Royal Air Maroc ### Verenigde Staten - Atlanta (ATL): RAK Delta Air Lines (seizoensroute) - Newark (EWR): RAK United Airlines (seizoensroute) - Washington Dulles (IAD): CMN Royal Air Maroc - New York JFK (JFK): CMN Royal Air Maroc - Los Angeles (LAX): CMN Royal Air Maroc - Miami (MIA): CMN Royal Air Maroc ### Verenigde Arabische Emiraten - Abu Dhabi (AUH): CMN Etihad Airways - Dubai (DXB): CMN Royal Air Maroc, Emirates ### Saoedi-Arabië - Jeddah (JED): CMN Royal Air Maroc, flynas, Saudia; RBA flynas - Medina (MED): AGA Royal Air Maroc; CMN Royal Air Maroc, Saudia - Riyadh (RUH): CMN Royal Air Maroc, Saudia ### Qatar - Doha (DOH): CMN Royal Air Maroc, Qatar Airways; RAK Qatar Airways ### Zwitserland - Basel-Mulhouse (BSL): AGA easyJet; CMN Air Arabia Maroc; RAK easyJet; RBA Air Arabia Maroc; TNG easyJet (seizoensroute) - Geneva (GVA): AGA easyJet; CMN Royal Air Maroc, Air Arabia Maroc; RAK easyJet, Swiss; RBA easyJet; TNG easyJet (seizoensroute) - Zurich (ZRH): AGA Edelweiss (seizoensroute); CMN Royal Air Maroc; RAK Chair Airlines, Edelweiss (seizoensroute), easyJet (vanaf 2026-10-28) ### Portugal - Faro (FAO): RAK Ryanair - Funchal (FNC): RAK Binter (seizoensroute) - Lisbon (LIS): AGA Ryanair (seizoensroute); CMN Royal Air Maroc, TAP Air Portugal; RAK Ryanair, easyJet, TAP Air Portugal; TNG Ryanair - Porto (OPO): AGA Ryanair (seizoensroute); CMN Royal Air Maroc; RAK Ryanair, easyJet; RBA Ryanair; TNG Ryanair ### Turkije - Istanbul (IST): CMN Royal Air Maroc, Turkish Airlines; RAK Turkish Airlines; RBA Air Arabia Maroc; TNG Royal Air Maroc - Istanbul Sabiha Gökçen (SAW): CMN Air Arabia Maroc, Pegasus; TNG Air Arabia Maroc ### Polen - Kraków (KRK): AGA Ryanair; RAK Ryanair (seizoensroute) - Katowice (KTW): AGA Wizz Air (seizoensroute) - Warsaw (WAW): AGA Wizz Air (seizoensroute); RAK Wizz Air, LOT Polish Airlines (seizoensroute) - Wrocław (WRO): AGA Ryanair ### Denemarken - Copenhagen (CPH): AGA Norwegian (seizoensroute), SAS (seizoensroute); RAK Norwegian, SAS (seizoensroute); TNG Norwegian (seizoensroute) ### Egypte - Cairo (CAI): CMN Royal Air Maroc, Egyptair; TNG Air Cairo - Alexandria (HBE): CMN Air Cairo (seizoensroute) - Sharm El Sheikh (SSH): CMN Air Cairo (seizoensroute) ### Ierland - Dublin (DUB): AGA Ryanair; RAK Ryanair, Aer Lingus (seizoensroute); RBA Ryanair ### Zweden - Stockholm Arlanda (ARN): AGA Norwegian (seizoensroute); RAK Ryanair, Norwegian (seizoensroute) - Gothenburg (GOT): RAK Norwegian (seizoensroute) ### Tsjechië - Prague (PRG): AGA Eurowings (seizoensroute); RAK easyJet (vanaf 2026-10-25), Eurowings (seizoensroute) ### Noorwegen - Oslo (OSL): AGA Norwegian (seizoensroute); RAK Norwegian (seizoensroute); TNG Norwegian (seizoensroute) ### Roemenië - Cluj-Napoca (CLJ): RAK Wizz Air (seizoensroute) - Bucharest (OTP): RAK Wizz Air (seizoensroute), Animawings (seizoensroute) ### Tunesië - Tunis (TUN): CMN Royal Air Maroc, Tunisair; RBA Nouvelair ### Oostenrijk - Vienna (VIE): AGA Ryanair; RAK Austrian Airlines (seizoensroute) ### Bulgarije - Sofia (SOF): RAK Wizz Air (seizoensroute), Ryanair ### Kameroen - Douala (DLA): CMN Royal Air Maroc - Yaoundé (NSI): CMN Royal Air Maroc ### Kaapverdië - Praia (RAI): CMN Royal Air Maroc - Sal (SID): CMN Royal Air Maroc ### Finland - Helsinki (HEL): AGA Norwegian (seizoensroute); RAK Norwegian (seizoensroute) ### Griekenland - Athens (ATH): CMN Aegean Airlines; RAK Aegean Airlines (seizoensroute) ### Hongarije - Budapest (BUD): RAK Ryanair, Wizz Air ### Luxemburg - Luxembourg (LUX): AGA Luxair (seizoensroute); RAK Luxair (seizoensroute) ### Mauritanië - Nouakchott (NKC): CMN Royal Air Maroc, Mauritania Airlines ### Nigeria - Abuja (ABV): CMN Royal Air Maroc - Lagos (LOS): CMN Royal Air Maroc ### Rusland - Saint Petersburg (LED): CMN Royal Air Maroc - Moscow Sheremetyevo (SVO): CMN Royal Air Maroc ### Senegal - Dakar (DSS): CMN Royal Air Maroc, Air Sénégal ### Angola - Luanda (NBJ): CMN Royal Air Maroc ### Burkina Faso - Ouagadougou (OUA): CMN Royal Air Maroc ### Bahrein - Bahrain (BAH): CMN Gulf Air ### Benin - Cotonou (COO): CMN Royal Air Maroc ### Brazilië - São Paulo (GRU): CMN Royal Air Maroc ### Congo-Kinshasa - Kinshasa (FIH): CMN Royal Air Maroc ### Centraal-Afrikaanse Republiek - Bangui (BGF): CMN Royal Air Maroc ### Congo-Brazzaville - Brazzaville (BZV): CMN Royal Air Maroc ### Ivoorkust - Abidjan (ABJ): CMN Royal Air Maroc ### China - Beijing Daxing (PKX): CMN Royal Air Maroc ### Gabon - Libreville (LBV): CMN Royal Air Maroc ### Ghana - Accra (ACC): CMN Royal Air Maroc ### Gambia - Banjul (BJL): CMN Royal Air Maroc ### Guinee - Conakry (CKY): CMN Royal Air Maroc ### Equatoriaal-Guinea - Malabo (SSG): CMN Royal Air Maroc ### Guinee-Bissau - Bissau (OXB): CMN Royal Air Maroc ### Israël - Tel Aviv (TLV): RAK Arkia ### Jordanië - Amman (AMM): CMN Royal Jordanian ### Koeweit - Kuwait (KWI): CMN Kuwait Airways ### Liberia - Monrovia (ROB): CMN Royal Air Maroc ### Letland - Riga (RIX): RAK airBaltic (seizoensroute) ### Mali - Bamako (BKO): CMN Royal Air Maroc ### Niger - Niamey (NIM): CMN Royal Air Maroc ### Slowakije - Bratislava (BTS): AGA Wizz Air (seizoensroute) (vanaf 2026-10-27) ### Sierra Leone - Freetown (FNA): CMN Royal Air Maroc ### Tsjaad - N'Djamena (NDJ): CMN Royal Air Maroc ### Togo - Lomé (LFW): CMN Royal Air Maroc ### Vluchten binnen Marokko - AGA ↔ CMN: Royal Air Maroc - AGA ↔ EUN: Royal Air Maroc - AGA ↔ FEZ: Air Arabia Maroc, Ryanair - AGA ↔ OUD: Ryanair - AGA ↔ RBA: Air Arabia Maroc - AGA ↔ TNG: Air Arabia Maroc, Ryanair - AGA ↔ VIL: Royal Air Maroc - AHU ↔ CMN: Royal Air Maroc - AHU ↔ TNG: Royal Air Maroc - AHU ↔ TTU: Royal Air Maroc - BEM ↔ TNG: Ryanair - CMN ↔ ERH: Royal Air Maroc - CMN ↔ EUN: Royal Air Maroc - CMN ↔ FEZ: Royal Air Maroc - CMN ↔ GLN: Royal Air Maroc - CMN ↔ NDR: Royal Air Maroc - CMN ↔ OUD: Royal Air Maroc - CMN ↔ OZG: Royal Air Maroc - CMN ↔ OZZ: Royal Air Maroc - CMN ↔ RAK: Royal Air Maroc - CMN ↔ SMW: Royal Air Maroc - CMN ↔ TNG: Royal Air Maroc - CMN ↔ TTA: Royal Air Maroc - CMN ↔ TTU: Royal Air Maroc - CMN ↔ VIL: Royal Air Maroc - ERH ↔ RAK: Ryanair - ERH ↔ RBA: Royal Air Maroc - ESU ↔ RBA: Air Arabia Maroc - EUN ↔ RAK: Royal Air Maroc - EUN ↔ RBA: Royal Air Maroc - EUN ↔ VIL: Royal Air Maroc - FEZ ↔ RAK: Ryanair - NDR ↔ RBA: Air Arabia Maroc - NDR ↔ TNG: Air Arabia Maroc - OUD ↔ RAK: Ryanair - OUD ↔ RBA: Air Arabia Maroc - OUD ↔ TNG: Ryanair - OZG ↔ OZZ: Royal Air Maroc - RAK ↔ TNG: Ryanair - RAK ↔ TTU: Ryanair - RAK ↔ VIL: Royal Air Maroc - RBA ↔ VIL: Royal Air Maroc # Vervoer in Marokko URL: https://bablblad.com/nl/svc_transport.html ### In het kort - Boek Al Boraq vroeg: tickets die je vooraf koopt zijn goedkoper en boeken kan vanaf 3 maanden voor vertrek. - In Rabat stopt Al Boraq in het station Rabat Agdal, niet in Rabat Ville. - Houd contant geld in dirhams bij de hand voor de tol op de snelweg. Elk tolstation neemt contant geld aan, maar met de kaart betalen kan niet overal. - Controleer voor je vertrekt of Marokko (MA) op je groene kaart staat. Zo niet, koop dan bij aankomst een grensverzekering aan de grenspost. - Betaal een verkeersboete binnen 24 uur en je betaalt minder: 400 dirham in plaats van 700 voor een overtreding van de eerste klasse. - Spreek in een taxi eerst de prijs af of controleer of de meter loopt. ### Treinen - Waar Al Boraq stopt: De hogesnelheidstreinen Al Boraq stoppen in Tanger Ville, Kénitra, Rabat Agdal en Casa Voyageurs. Ze stoppen niet in Rabat Ville, waar alleen gewone treinen rijden. - Tijdwinst: Van Tanger naar Casablanca doe je 2 uur en 10 minuten met Al Boraq. Vóór de hogesnelheidslijn duurde de reis 4 uur en 45 minuten. - Vertrek uit Tanger: In de dienstregeling van 2026 vertrekt Al Boraq uit Tanger naar Rabat en Casablanca om 06:00, daarna elk uur tot 19:00, met een laatste trein om 21:00. - Prijzen veranderen met de datum: Voor Al Boraq en de meeste langeafstandstreinen zijn er goedkopere tickets die je vooraf koopt en niet kunt wijzigen, en duurdere flexibele tickets. Lastminutetickets worden tegen de flexibele prijs verkocht. - Online boeken: Tickets worden verkocht op oncf-voyages.ma. Boeken kan vanaf 3 maanden voor vertrek. - Betalen met een buitenlandse kaart: De website van de spoorwegen zou de meeste buitenlandse bankkaarten moeten aanvaarden. Wordt je kaart geweigerd, probeer dan een andere kaart of een wederverkoper van tickets. - Gereserveerde zitplaatsen: Bij elk ticket voor Al Boraq en Al Atlas hoort een gereserveerde zitplaats. In de tweede klas van de pendeltreinen van Rabat naar Casablanca zijn de plaatsen niet gereserveerd. - Nachttrein: De nachttrein van Tanger naar Marrakech heeft zitplaatsen in tweede klas en couchettes in eerste klas met 4 bedden. Couchettes kun je niet online boeken, alleen zitplaatsen. - Jonge kinderen: Kinderen jonger dan 4 jaar reizen gratis met de trein. - Hogesnelheidslijn naar Marrakech: Er wordt een hogesnelheidslijn van Kénitra naar Marrakech aangelegd. In mei 2026 was die voor ongeveer 30% klaar en de opening is gepland voor 2029. - Reistijden na 2029: Als de nieuwe lijn opengaat, zou de reis van Tanger naar Marrakech ongeveer 3 uur en 30 minuten duren en die van Rabat naar Tanger ongeveer 1 uur. - Van Rabat naar de luchthaven van Casablanca: Met de nieuwe lijn zou de reis van Rabat naar de luchthaven Mohammed V van Casablanca hooguit 35 minuten duren. ### Bussen - CTM: boeken: CTM verkoopt tickets online op booking.ctm.ma. - CTM: retourtickets: CTM adverteert met 10% korting op retourtickets op al zijn routes in Marokko. - CTM: je ticket: Je hoeft je CTM-ticket niet af te drukken. Je kunt het elektronische ticket laten zien op de dag van de reis. - CTM: bagage: Je mag twee stuks bagage in het bagageruim leggen, elk tot 20 kilogram. Handbagage mag maximaal 40 x 50 x 16 cm zijn. - CTM: bagagekosten: Een stuk bagage in het bagageruim kost vanaf 5 dirham, tot 20 kilogram. Voor zwaardere bagage wordt de prijs in het kantoor berekend. - CTM: verloren bagage: Raakt een stuk bagage zoek, dan betaalt CTM 100 dirham, tenzij je de waarde ervan hebt aangegeven. Je kunt een waarde tot 5.000 dirham aangeven. - CTM: wijzigen en terugbetalen: Je kunt een CTM-ticket tot 12 uur voor vertrek wijzigen op de website of in een kantoor. Tickets worden niet terugbetaald. - CTM: kinderen: Een kind jonger dan 4 jaar reist gratis op schoot bij een volwassene, één kind per volwassene. Vanaf 4 jaar heeft een kind een eigen zitplaats en betaalt het de volle prijs. - CTM: klantendienst: De klantendienst van CTM is bereikbaar van 08:00 tot 22:00 op +212 521 640 640. - Supratours: Supratours is de busmaatschappij van de nationale spoorwegen. In Marrakech vertrekken de bussen van de terminal naast het treinstation. - Supratours: hoe vaak: Bussen van Marrakech naar Agadir vertrekken ongeveer elk uur en kosten ongeveer 110 dirham. Bussen naar Essaouira vertrekken om de 2 tot 3 uur. - Supratours: bagage: Bij Supratours kost een stuk bagage in het bagageruim ongeveer 5 dirham. - Trein en bus op één ticket: In elk treinstation kun je een gecombineerd trein- en busticket naar Agadir via Marrakech vragen. ### Snelwegen en de Jawaz-badge - Het netwerk: Marokko heeft 1.839 km tolsnelwegen, beheerd door de nationale snelwegmaatschappij ADM. - Prijs van de Jawaz-badge: De elektronische tolbadge Jawaz kost sinds september 2024 officieel 100 dirham. In de vijf jaar daarvoor werd hij verkocht voor 80 dirham. - Jawaz geeft geen korting: Met de Jawaz-badge betaal je niet minder tol. Je kunt er wel de elektronische tolbanen mee gebruiken. - Waar je de Jawaz-badge koopt: ADM verkoopt de badge op mobiele verkooppunten bij de belangrijkste tolstations en rustplaatsen. Je hoeft niet uit te stappen. - De Jawaz-badge opladen: Je kunt de badge opladen per bankoverschrijving, aan een geldautomaat, in de Wafacash-kantoren of in bankapps. - Contant betalen aan de tol: Elk tolstation aanvaardt contant geld in dirhams. - Bankkaarten aan de tol: Je kunt niet bij elk tolstation met de kaart betalen. Reken er niet op. - Snelweginformatie per telefoon: Voor informatie over de snelwegen bel je ADM op 5050. - App met actuele verkeersinformatie: De app van ADM met actuele verkeersinformatie heet ADM TRAFIC. ### Verkeersregels en boetes - Snelheidslimieten: De limiet is 120 km/u op snelwegen, 100 km/u op wegen buiten de bebouwde kom en 40 tot 60 km/u in de bebouwde kom. Volg de borden. - 20 tot minder dan 30 km/u te snel: Dit is een overtreding van de tweede klasse. De boete begint bij 500 dirham. - 30 tot minder dan 50 km/u te snel: Dit is een overtreding van de eerste klasse. De boete begint bij 700 dirham en van een Marokkaans rijbewijs gaan 4 punten af. - 50 km/u of meer te snel: Dit gaat naar de rechtbank: een boete van 4.000 tot 8.000 dirham en het rijbewijs wordt 1 tot 3 maanden geschorst. - Rood licht of stopbord: Niet stoppen voor een rood licht of een stopbord is een overtreding van de eerste klasse. De boete begint bij 700 dirham en van een Marokkaans rijbewijs gaan 4 punten af. - Telefoon: Een telefoon in je hand houden tijdens het rijden is een overtreding van de tweede klasse. De boete begint bij 500 dirham. - Veiligheidsgordel: De bestuurder en de passagiers moeten een veiligheidsgordel dragen. Geen gordel dragen is een overtreding van de tweede klasse. De boete begint bij 500 dirham. - Kinderen voorin: Kinderen jonger dan 10 jaar mogen niet voorin zitten. Het is een overtreding van de tweede klasse. De boete begint bij 500 dirham. - Alcohol: Rijden onder invloed begint bij 0,20 gram alcohol per liter bloed. De straf is 6 maanden tot 1 jaar gevangenis, een boete van 5.000 tot 10.000 dirham, of allebei. - Alcohol: je rijbewijs: Bij rijden onder invloed schorst de rechtbank ook het rijbewijs voor 6 maanden tot 1 jaar. Wie de ademtest weigert, krijgt dezelfde straffen. - Vaste boete, eerste klasse: Je betaalt 400 dirham binnen 24 uur, 500 dirham binnen 15 dagen en daarna 700 dirham. - Vaste boete, tweede klasse: Je betaalt 300 dirham binnen 24 uur, 350 dirham binnen 15 dagen en daarna 500 dirham. - Vaste boete, derde klasse: Je betaalt 150 dirham binnen 24 uur. De volledige vaste boete is 300 dirham. - Voetgangers: Voetgangers die de verkeersregels overtreden, betalen een vaste boete van 25 dirham. - Je boetes nakijken: Boetes die door een flitser, de politie of de gendarmerie zijn vastgesteld, kun je nakijken op de site van het agentschap voor verkeersveiligheid, infractionsroutieres.narsa.gov.ma. - Buitenlands rijbewijs: Een buitenlands rijbewijs is in Marokko één jaar geldig vanaf de datum waarop je er inwoner wordt. - Na één jaar in Marokko: Als je één jaar inwoner bent, moet je je buitenlandse rijbewijs omwisselen of de Marokkaanse rijexamens afleggen. - Brits rijbewijs: Met een Brits rijbewijs heb je ook het internationaal rijbewijs van 1968 nodig. Marokko aanvaardt de versie van 1949 niet meer. - Documenten die je bij je moet hebben: Heb altijd je rijbewijs, verzekeringsbewijs en inschrijvingsbewijs (kentekenbewijs) bij je als je rijdt. - Auto ingeschreven in het buitenland: documenten: Met een auto die in het buitenland is ingeschreven, heb je het inschrijvingsbewijs (kentekenbewijs), het geldige bewijs van tijdelijke invoer en een bewijs dat je in het buitenland woont bij je. - Auto ingeschreven in het buitenland: duur van het verblijf: Een auto die in het buitenland is ingeschreven, mag 180 dagen per jaar in Marokko blijven, in één verblijf of in meerdere. - Vertrekken met dezelfde auto: Je kenteken wordt geregistreerd wanneer je Marokko binnenrijdt. Je mag het land niet verlaten zonder dat voertuig. - Ongeval: Vul na een verkeersongeval samen een aanrijdingsformulier in. Beide bestuurders ondertekenen het. ### Autoverzekering aan de grens - Groene kaart: Je Europese groene kaart dekt je in Marokko alleen als Marokko (code MA) erop staat en dat vakje niet is doorgestreept. - Controle aan de grens: Je moet een bewijs van autoverzekering tonen wanneer je Marokko binnenkomt en wanneer je vertrekt. - Als je groene kaart Marokko niet dekt: Koop bij aankomst een grensverzekering, aan de verzekeringsloketten bij de grensovergangen. - Hoelang ze geldig is: Een grensverzekering wordt verkocht voor 5 dagen, 10 dagen, 1 maand, 3 maanden of 6 maanden, en kan worden verlengd. - Prijs: Er is geen officiële prijslijst gepubliceerd. Je hoort de prijs aan het loket. - Waar ze te koop is: Verzekeringskantoren bij de grensposten Tanger Med en Tanger Ville verkopen grensverzekeringen. - Wie ze verkoopt: De verzekeraar CAT verkoopt grensverzekeringen bij de grensposten. - Aanrijdingsformulieren: Blanco aanrijdingsformulieren zijn verkrijgbaar bij de verzekeringsloketten in de haven van Tanger en bij tabakswinkels in de steden. # Gezondheid en bijstand URL: https://bablblad.com/nl/svc_health.html ### In het kort - Contracten verschillen in waar je moet wonen: sommige aanvaarden alleen inwoners van Europa en de Maghreb, andere aanvaarden elk woonland, ook Canada en de Verenigde Staten. - Sommige contracten dekken alleen overlijden. Andere voegen daar medisch vervoer, medische kosten, pech met het voertuig en juridische hulp aan toe. Lees de lijst van waarborgen en hun limieten voor je tekent. - Controleer de leeftijdsgrens en de wachttijd: sommige contracten moet je afsluiten voor je 65 of 70 bent, en één contract dekt overlijden door ziekte pas na 90 dagen. - Verschillende banken gebruiken de naam Injad voor verschillende contracten, beheerd door verschillende bijstandsmaatschappijen. Controleer welke bijstandsmaatschappij op jouw contract staat. - Bewaar het noodnummer van de bijstandsmaatschappij in je portemonnee. Het nummer dat je vanuit het buitenland belt, kan anders zijn dan het nummer dat je in Marokko belt. - Heb je de Marokkaanse nationaliteit, ben je in Frankrijk verzekerd en ben je niet ook Frans, vraag dan vóór je vertrek formulier SE 350-04 aan en bewaar het bij je paspoort. De Europese ziekteverzekeringskaart geldt alleen voor Europa. ### Noodnummers - Ambulance en brandweer: Bel 150 en vraag om een ambulance. Op hetzelfde nummer bereik je de brandweer. 150 - Politie: Noodnummer van de politie. 190 - Gendarmerie: Noodnummer van de gendarmerie, de militaire politie. 177 - Apotheken die dag en nacht open zijn: Elke stad en elke wijk heeft apotheken die 24 uur per dag open zijn. ### Bijstands- en repatriëringscontracten - Barid INJAD MRE (Al Barid Bank): Vervoer van het lichaam naar de plaats van de begrafenis, met rituele wassing, kist en formaliteiten; Twee retourtickets voor familieleden die de overledene begeleiden; Bijdrage van 15.000 dirham in de uitvaartkosten (20.000 dirham met de uitgebreide optie); Retourticket om de begrafenis van een naast familielid in Marokko bij te wonen; Uitgebreide optie: medisch vervoer en repatriëring, voorschot op medische kosten; Uitgebreide optie: takelen, overnachting, diefstal van het voertuig - INJAD BILA HOUDOUD (Attijariwafa bank, Wafa IMA Assistance): Overlijden: vervoer van het lichaam en administratieve formaliteiten; Medisch: consulten en medische evacuatie; Voertuig: pech, ongeval of diefstal; Rechtsbijstand - Injad Sans Frontière (Attijariwafa bank Europe, IMA Assurances (Inter Mutuelles Assistance)): Verzorging en repatriëring van de overledene; Vervoer van 2 familieleden naar de plaats van de begrafenis; Vast bedrag voor de uitvaart; Repatriëring van persoonlijke bezittingen naar Marokko en Tunesië; Medisch vervoer en voorschot op medische kosten tot 3.500 euro tijdens de reis naar of vanuit Marokko en Tunesië; Takelen naar de dichtstbijzijnde garage tot 220 euro, vervangwagen en hotel; Juridische hulp in het buitenland: voorschot op de borgsom tot 5.200 euro en honorarium van de juridisch vertegenwoordiger tot 1.740 euro - Salama (BANK OF AFRICA, RMA ASSISTANCE), +212 5 22 46 46 47: Repatriëring van het lichaam en retourtickets voor familieleden; Vast bedrag voor de uitvaart, uitbetaald aan de begunstigden; Hulp voor reizigers na ziekte of ongeval; Voertuigbijstand op reizen naar Marokko, voor aangegeven voertuigen; Rechtsbijstand na een verkeersongeval buiten het woonland - Injad Achamil (Banque Populaire, Maroc Assistance Internationale (MAI)), +33 1 45 81 16 16: Repatriëring van het lichaam naar Marokko of naar het woonland; Reistickets voor twee familieleden na een overlijden; Uitvaartvergoeding van 15.000 dirham; Retourtickets om de begrafenis van een naast familielid in Marokko bij te wonen; Medisch vervoer en repatriëring, in Marokko en in het buitenland; Medische kosten buiten het woonland; Voertuig in Marokko: takelen, hotel of vervoer van de passagiers, vervangwagen - Assur-Plus Assistance MRE (BMCI, Africa First Assist), +212 522 97 47 47: Repatriëring van het lichaam met maximaal twee begeleiders, of begrafenis in het woonland; Bijdrage van 15.000 dirham in de uitvaartkosten; Vervroegde terugkeer na het overlijden van een naast familielid; Medisch vervoer en repatriëring naar het woonland; Voorschot op medische kosten in het buitenland; Voertuig: takelen, terugkeer van de passagiers, reparatie, vervangende chauffeur, levering van onderdelen; Juridische hulp in het buitenland na een ongeval met het voertuig: advocaatkosten en voorschot op de borgsom - Salama Europe (BOA EuroServices, RMA Assistance / Mutuaide Assistance (Groupama)): Medische kosten en ziekenhuiskosten tot 4.650 euro; Vast bedrag voor de uitvaart van 2.050 euro; 4 vliegtickets om de begrafenis van een naast familielid in Marokko bij te wonen; Voorschot op een strafrechtelijke borgsom tot 5.580 euro; Advocaatkosten tot 1.860 euro; Voertuigbijstand; Bijstand bij overlijden - Injad Achamil Europe (Chaabi Bank, Maroc Assistance Internationale (MAI)), +33 1 45 81 16 16: Medische bijstand; Bijstand voor het verzekerde voertuig; Bijstand na diefstal of verlies van bezittingen; Overlijden: formaliteiten en repatriëring naar Marokko of het woonland, of begrafenis ter plaatse - Assalama Euro Assistance (Crédit Agricole du Maroc): Repatriëring van het lichaam naar Marokko voor een islamitische begrafenis; Administratieve formaliteiten; Vervroegde terugkeer naar Marokko na het overlijden van een naast familielid; Begeleiding van de overledene; Begrafenis in het woonland; Vergoeding als een sociale instelling het vervoer van het lichaam heeft betaald - Assalama Globe Assistance (Crédit Agricole du Maroc): Repatriëring van het lichaam naar Marokko voor een islamitische begrafenis; Administratieve formaliteiten; Vervroegde terugkeer naar Marokko na het overlijden van een naast familielid; Begeleiding van de overledene; Begrafenis in het woonland; Vergoeding als een sociale instelling het vervoer van het lichaam heeft betaald - Assalama Mondial Assistance (Crédit Agricole du Maroc, Saham Assistance (Africa First Assist)): Medische bijstand; Bijstand bij overlijden; Technische bijstand voor het voertuig; Rechtsbijstand in het buitenland; Bijstand na diefstal of verlies van eigendommen - Isaaf Mondial Assistance (Crédit du Maroc, SAHAM Assistance (Africa First Assist)): Bijstand bij overlijden, met repatriëring van het lichaam; Waar de bijstandsmaatschappij geen vertegenwoordiger heeft: repatriëringskosten terugbetaald tot 30.000 dirham; Medische kosten voorgeschoten tot 50.000 dirham, waarvan 20.000 dirham door de bijstandsmaatschappij wordt betaald; Voertuigbijstand; Rechtsbijstand in het buitenland; Tegenwaarde van 3.000 dirham in contanten na verlies of diefstal van documenten - INJAD ASSALAMA (Maroc Assistance Internationale, Maroc Assistance Internationale (MAI)), +33 1 45 81 16 16: Repatriëring van het lichaam met een begeleider, en een uitvaartvergoeding; Heen- en terugreis om een begrafenis in Marokko bij te wonen; Administratieve formaliteiten na een overlijden; Medisch vervoer en repatriëring in Marokko na ziekte of ongeval; Voertuig in Marokko: takelen, terugkeer van de passagiers of voortzetting van de reis, overnachting tijdens de reparatie ### Wat je ziekteverzekering dekt tijdens een verblijf - Frankrijk. Wie het verdrag tussen Frankrijk en Marokko kan gebruiken: Je moet de Marokkaanse nationaliteit hebben en in Frankrijk verzekerd zijn via je werk of als werkzoekende met een uitkering. Wie zowel de Franse als de Marokkaanse nationaliteit heeft, is uitgesloten. - Frankrijk. Het formulier dat je vóór je vertrek aanvraagt: Vraag je Franse ziekenfonds om formulier SE 350-04. Daarop moeten de gezinsleden staan die bij je in Frankrijk wonen. Het is 3 maanden geldig en kan met nog eens 3 maanden worden verlengd. - Frankrijk. Wat je in Marokko doet: Toon het formulier aan het Marokkaanse socialezekerheidsfonds (CNSS). Zorg die onmiddellijk nodig is, krijg je dan volgens de Marokkaanse regels. Heb je het formulier niet, dan kan de CNSS het bij je Franse ziekenfonds opvragen. - Frankrijk. Ziekteverlof tijdens je verblijf: Krijg je in Marokko ziekteverlof, stuur dan het korte medische verslag (formulier SE 350-20) binnen 48 uur naar je Franse ziekenfonds. Je Franse ziekenfonds beslist over de daguitkering. - Frankrijk. Terugbetaling na je terugkeer: Buiten het verdrag kan je Franse ziekenfonds na je terugkeer alleen dringende, niet-geplande zorg terugbetalen, tegen Franse vaste tarieven en niet wat je hebt betaald. Heb je geen online account, stuur dan de rekeningen op met formulier S3125. - Frankrijk. De Europese kaart en extra verzekering: De Europese ziekteverzekeringskaart geldt voor de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. Voor andere landen raadt de Franse ziekteverzekering een bijstandscontract aan. - Verenigd Koninkrijk. Reisverzekering: Het reisadvies van de Britse overheid zegt dat je een reisverzekering voor ziektekosten moet hebben die behandeling in Marokko en medische evacuatie dekt, en geld waar je bij kunt. # Officiële onlinediensten URL: https://bablblad.com/nl/svc_online.html ### In het kort - Je kunt een geboorteakte of een bewijs van consulaire inschrijving online bestellen, zonder account, en per aangetekende post naar je adres in het buitenland laten sturen. - Op het consulaire portaal kun je een afspraak maken, een aanvraag indienen en opvolgen en online betalen voor paspoorten, legalisatie en akten van de burgerlijke stand. - Op de site van het kadaster kun je een eigendomsattest bestellen en de formaliteiten op een eigendomstitel volgen, en je kunt de woonbelasting online betalen zonder account. - De nationale app voor digitale identiteit werkt met je nationale identiteitskaart. Je hebt de app nodig om in te loggen bij de online legalisatiedienst en bij de app van het Deviezenkantoor. - Online legalisatie kost 20 dirham per elektronische handtekening of gewaarmerkte kopie. Je hebt er een Marokkaanse nationale identiteitskaart voor nodig, dus zonder die kaart kun je de dienst niet gebruiken. - Verschillende telefoonlijnen zijn alleen als Marokkaans nationaal nummer gepubliceerd. Het klachtenportaal geeft een apart nummer voor wie van buiten Marokko belt: +212 5 37 67 99 06. ### Officiële onlinediensten - Consular appointment (rendez-vous consulaire) (https://www.consulat.ma/fr/node/6548): Vraag een afspraak aan op je consulaat voor een consulaire dienst. - Consulat.ma - Online consular services (https://www.consulat.ma): Maak afspraken, dien aanvragen in en volg ze op, en betaal online voor paspoorten, legalisatie en akten van de burgerlijke stand. - Demande de Passeport Biométrique (passeport.ma) (https://www.passeport.ma/Home/Index): Vraag online een biometrisch paspoort aan. - La Carte Nationale d'Identité Electronique (CNIE) (https://www.cnie.ma/): Officiële site voor de nationale elektronische identiteitskaart. - Mon Identité Numérique (Mon eID) (https://www.identitenumerique.ma): Nationale app voor digitale identiteit, gekoppeld aan je nationale identiteitskaart. Je maakt er een account mee aan en logt ermee in bij andere online overheidsdiensten. - Watiqa.ma - Demande d'acte de naissance (https://www.watiqa.ma/index.php?page=citoyen.FormulaireCommande): Bestel online een uittreksel of een volledig afschrift van een geboorteakte en ontvang het per aangetekende post in Marokko of in het buitenland. - Watiqa.ma - Demande d'attestation d'immatriculation consulaire (https://www.watiqa.ma/index.php5?page=citoyen.FormulaireCommandeEtranger&): Bestel online een bewijs van consulaire inschrijving en laat het per aangetekende post naar het adres sturen dat je opgeeft. - Wraqi (légalisation et signature en ligne) (https://wraqi.ma/): Onderteken documenten elektronisch, vraag gewaarmerkte kopieën en een bewijs van woonplaats aan, en laat documenten controleren zonder naar een kantoor te gaan. - Demande de Certificat de nationalité Marocaine (https://nationalitemarocaine.justice.gov.ma/Pages/NouvelleDemande): Vraag online een bewijs van Marokkaanse nationaliteit aan. - Guichet électronique du casier judiciaire (https://casierjudiciaire.justice.gov.ma/Accueil.aspx?culture=fr-FR): Vraag online een uittreksel uit je strafregister aan, zonder dat je je hoeft te verplaatsen. - Mahakim.ma (بوابة محاكم) (https://www.mahakim.ma): Portaal van de Marokkaanse rechtbanken. - Services administratifs et judiciaires en ligne (https://servicesenligne.justice.gov.ma/#/home): Krijg op afstand toegang tot verschillende diensten van het ministerie van Justitie voor zaken bij Marokkaanse rechtbanken. - ANCFCC - services en ligne (https://www.ancfcc.gov.ma): Bestel een eigendomsattest of een kadastraal plan, raadpleeg de bekendmakingen van het kadaster, betaal de kadasterkosten en dien een klacht in bij het kadaster. - Certificat de propriété (commande en ligne) (https://www.ancfcc.gov.ma/CertificatPropriete): Bestel online een eigendomsattest, volg daarna je bestelling en controleer het document dat je ontvangt. - Daam Sakane (aide directe au logement) (https://www.daamsakane.ma/): Vraag de rechtstreekse steun van de staat voor de aankoop van een woning aan. - Mohafadati (https://www.ancfcc.gov.ma/DemandeSuiviTitresPage): Volg alle formaliteiten die op een eigendomstitel zijn uitgevoerd. - Rokhas (guichet unique national des autorisations territoriales) (https://rokhas.ma/): Dien aanvragen voor bouwvergunningen en andere lokale vergunningen online in via het nationale centrale loket. - Direction Générale des Impôts - SIMPL (https://www.tax.gov.ma): Vraag online een fiscaal identificatienummer aan, geef huurinkomsten aan en betaal de belasting erop, en betaal de woonbelasting en de belasting op gemeentelijke diensten. - Le Rendez-vous Fiscal (https://tax.rdv.gov.ma/?page=citoyen.PrendreRendezVous): Maak een afspraak bij een belastingkantoor. - Paiement TH-TSC sans compte (https://tl.tax.gov.ma/tl/public/autresDeclarations/PaiementTHTSCAnonyme.do?method=list&avisNonRecu=true): Betaal de woonbelasting en de belasting op gemeentelijke diensten online zonder een account aan te maken. - Télé-déclaration des avoirs et liquidités détenus à l'étranger (Ex-MRE) (https://services.oc.gov.ma/Teledeclaration/ExMRE/fr): Geef de bezittingen en het geld aan die je in het buitenland aanhoudt, als je in het buitenland woonde en je fiscale woonplaats naar Marokko verplaatst. - Trésorerie Générale du Royaume - téléservices (https://www.tgr.gov.ma): Open een online account bij de schatkist, bekijk je betalingsbewijzen en dien online een klacht in. - Administration des Douanes et Impôts Indirects (https://www.douane.gov.ma): Bekijk vooraf de stappen van elke douaneformaliteit in de catalogus van douaneprocedures. - Dédouanement d'un véhicule (MCV) - simulateur (https://www.douane.gov.ma/mcv/#/view): Lees welke formaliteiten, rechten en belastingen gelden om een voertuig in te klaren en maak een simulatie van het bedrag. - Diw@nati (https://www2.douane.gov.ma/diwanati/#/home?returnUrl=%2Fidentification): Gebruik de onlinediensten van de douane voor bedrijven. - OC CONNECT (https://www.oc.gov.ma/fr/e-services/application-mobile-oc-connect): Bekijk het saldo en de geschiedenis van je persoonlijke toelage in vreemde valuta en krijg een melding bij elke wisseltransactie. - Office des Changes (dont plateforme SMART) (https://www.oc.gov.ma): Lees de valutaregels voor Marokkanen in het buitenland en dien verzoeken, aangiften en klachten in op het onlineplatform. - Accès Maroc (e-Visa) (https://www.acces-maroc.ma): Controleer of je in aanmerking komt en vraag een visum, een elektronisch visum of een toelating voor binnenkomst in Marokko aan. - ONDA - Guide du voyageur (https://www.onda.ma/Je-suis-Passager#formalities): Reizigersgids van de luchthavenautoriteit: luchthavennetwerk, bagage, elektronisch visum en gids met dienstregelingen. - Opération Marhaba (Fondation Mohammed V pour la Solidarité) (https://www.fm5.ma/fr/operations/operation-marhaba): Lees over de jaarlijkse opvangoperatie in de zomer: opvangpunten in de doorreishavens in Italië, Frankrijk en Spanje en bij aankomst in Marokko. - CNOPS - Espace assuré (https://www.cnops.org.ma/): Online ruimte voor verzekerden van het ziekenfonds van de publieke sector. - CNSS - services en ligne (https://www.cnss.ma/fr/content/services-en-ligne-0): Regel je socialezekerheidszaken op afstand, als werkgever, werknemer, zelfstandige of begunstigde. - Caisse Marocaine des Retraites (CMR) (https://www.cmr.gov.ma/Portal/cmr/prestations#1): Diensten en praktische informatie voor gepensioneerden die een pensioen van dit fonds ontvangen. - RCAR - services en ligne (https://www.rcar.ma): Gebruik de ruimtes voor deelnemers, begunstigden en werkgevers, laat de echtheid van documenten controleren, vraag informatie en dien klachten in bij deze pensioenregeling. - Conseil de la communauté marocaine à l'étranger (CCME) (https://www.ccme.org.ma): Lees nieuws, studies en publicaties over Marokkanen in het buitenland en gebruik de chatbot van de raad. - Département des Marocains résidant à l'étranger (DMRE) (https://www.mre.gov.ma): Officiële site voor Marokkanen in het buitenland: nieuws, een belastinggids, een overzicht van onlinediensten, een contactformulier voor informatie en een telefonische wachtdienst. - Fondation Hassan II - Déposer une plainte (https://www.fh2mre.ma/?page_id=59338/): Stuur de Stichting een ondertekende klacht over een geschil in Marokko, zodat zij die kan opvolgen bij de bevoegde instanties. - Fondation Hassan II pour les Marocains Résidant à l'Etranger (https://www.fh2mre.ma): Juridische en sociale bijstand, economische promotie, programma's voor onderwijs en cultuur, met een juridische gids en rechtstreekse contactgegevens voor elke afdeling. - CursusSup - Portail d'orientation et d'inscription Postbac (https://www.cursussup.gov.ma/): Portaal voor studiekeuze en inschrijving voor het hoger onderwijs na het baccalaureaat. - E-madrassa (https://www.e-madrassa.ma/): Gratis online lessen Arabisch voor de kinderen van Marokkanen in het buitenland. - Plateforme pour la gestion des équivalences de diplôme (https://equivalence.men.gov.ma/Account): Vraag online de Marokkaanse erkenning (gelijkwaardigheid) aan van een diploma of opleiding uit het buitenland. - ANAPEC - services aux chercheurs d'emploi (https://anapec.ma/accueil/services-aux-chercheurs-demploi/): Diensten van het openbare arbeidsbureau voor werkzoekenden. - Demande du Registre de Commerce (https://justice.gov.ma/%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%AC%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%8A/): Vraag bij het ministerie van Justitie een uittreksel uit het handelsregister aan. - Directinfo (Registre central du commerce) (https://www.directinfo.ma): Zoek juridische en financiële informatie over Marokkaanse bedrijven uit het centrale handelsregister en koop de documenten online. - Amendis (https://www.amendis.ma): Beheer je contract en betaal je rekeningen in het online kantoor. - Fatourati (https://www.fatourati.ma): Betaal rekeningen online: de nationale elektriciteitsrekeningen, de regionale water- en elektriciteitsbedrijven en sommige scholen. - Redal (https://www.redal.ma): Beheer je account in de online klantenruimte en schrijf je in voor elektronische facturen. - Bureau d'Ordre Digital (https://bodigital.gov.ma/?lang=fr): Stuur elektronisch een brief naar een ministerie, overheidsinstelling of lokale overheid die is aangesloten, en krijg een ontvangstbevestiging. - Chikaya.ma (البوابة الوطنية للشكايات) (https://www.chikaya.ma): Dien een klacht, opmerking of suggestie in over welke overheidsdienst ook en volg hoe die wordt behandeld. - Idarati (https://www.idarati.ma): Zoek elke administratieve procedure op per thema of per instantie en vind de overheidsdiensten die online beschikbaar zijn. ### Telefoonlijnen - DMRE - permanence téléphonique: +212 700 009 734. Wachtdienstlijn van het departement voor Marokkanen in het buitenland, voor informatie en begeleiding. - Chikaya.ma: 3737 / +212 5 37 67 99 06. Hulplijn van het nationale klachtenportaal. In Marokko kun je ook 08 0200 3737 bellen. - Opération Marhaba - numéro vert: 080000 23 23. Gratis nummer van de jaarlijkse opvangoperatie. - Fondation Hassan II pour les MRE - standard: +212 5 37 27 46 50. Hoofdnummer van de Stichting voor Marokkanen in het buitenland. - Fondation Hassan II pour les MRE - pôle juridique: +212 7 62 86 92 59. Afdeling juridische bijstand van de Stichting. Op de site staat dit nummer onder de titel "Marhaba 2026". - Fondation Hassan II pour les MRE - pôle économique: +212 7 62 84 11 65. Afdeling economische promotie van de Stichting. Op de site staat dit nummer onder de titel "Marhaba 2026". - CCME: +212 5 37 56 71 71. Telefoonnummer van de raad van de Marokkaanse gemeenschap in het buitenland, in Rabat. - Office des Changes - centre d'appel: 05 37 26 63 63. Callcenter van het Deviezenkantoor. - DGI - Centre d'Information Téléphonique: 05 37 27 37 27. Informatiecentrum van de belastingdienst. - ANCFCC - e-services: +212 5 30 14 14 14. Klachten, suggesties en informatie over de onlinediensten van het kadaster. Er staan nog twee andere nummers vermeld: +212 8 00 00 29 29 en +212 8 00 00 20 16. - RCAR: 0537 71 81 81. Telefoonnummer van de pensioenregeling, vermeld op de startpagina. - OMPIC - Centre de Relation Clients: 0802 000 018. Klantenlijn voor bedrijfsinformatie en diensten van het handelsregister. Er staat een tweede nummer vermeld: 0802 000 019. - OMPIC - standard: +212 5 22 58 64 00. Telefooncentrale van het bureau voor industriële en commerciële eigendom. # Tv, radio en nieuws URL: https://bablblad.com/nl/svc_media.html ### In het kort - Richt in Europa een schotelantenne op Hot Bird 13.0°E: Al Aoula, 2M Monde, Arryadia, Al Maghribia, Tamazight, Athaqafia en Assadissa zijn daar gratis op één frequentie. - In de Golf zijn de publieke zenders gratis op Es'hail 1 op 25.5°E, en 2M Monde en Al Aoula zijn ook gratis op Nilesat op 7.0°W. - In Noord-Amerika staan 2M TV en Al Maghribia op de satelliet Galaxy 19 op 97.0°W. - Zonder schotel gebruik je de officiële webspelers: SNRT Live voor de publieke zenders en radio's, en medi1tv.com of de MEDI1TV-app voor MEDI1TV. - Forja is de gratis video-on-demanddienst van SNRT, met Marokkaanse series, films, theater en documentaires, op het web en in apps voor iOS en Android. - Forja heeft gebruikers in Frankrijk, Spanje, Italië en Canada. ### Satellietfrequenties - Hot Bird 13F / Hot Bird 13G 13.0°E, 10872.70 V 27500: Al Aoula Inter HD, Al Aoula Inter, Al Aoula Laayoune, 2M Monde, Arryadia HD, Assadissa, Tamazight HD, Athaqafia HD, Al Maghribia - Eutelsat 3B / Rascom QAF 1R 3.0°E, 11656.00 H 7350: 2M National HD, 2M Monde HD, 2M MENA HD - Eutelsat 3B / Rascom QAF 1R 3.0°E, 11646.50 H 1900: M24 Maroc - Eutelsat 7 West A 7.0°W, 11475.00 V 27500: Al Aoula Inter HD, Al Aoula Inter, Al Aoula Laayoune, Arriadia, Assadissa, Tamazight, Al Maghribia, Athaqafia, 2M National HD - Eutelsat 7 West A / Nilesat 102 / Nilesat 201 / Nilesat 301 7.0°W, 11372.60 H 27500: 2M Monde, Medi 1 TV Inter HD - Nilesat 201 7.0°W, 12015.30 V 27500: 2M Monde - Nilesat 201 7.0°W, 12207.30 V 27500: Al Aoula Inter - Eutelsat 7 West A / Nilesat 102 / Nilesat 201 / Nilesat 301 7.0°W, 11430.20 V 27500: M24 Maroc - Eutelsat 7 West A 7.0°W, 11315.30 V 27500: Chada TV - Eutelsat 7 West A 7.0°W, 11158.00 V 5000: Tele Maroc, Chada Radio - Es'hail 1 25.5°E, 11180.00 V 27500: Al Aoula, Al Aoula Inter HD, Al Aoula Laayoune, Arryadia HD, Arriadia, Assadissa HD, Assadissa, Tamazight, Al Maghribia, Athaqafia, Aflam HD, 2M National, Medi 1 TV - Es'hail 1 25.5°E, 11623 V: Arryadia HD1, Arryadia HD2, Arryadia HD3, Arryadia - Badr 7 / Badr 8 / Es'hail 2 26.0°E, 12303.00 H 27500: 2M National - Arabsat 5C 20.0°E, 3884.00 R 27500: Al Maghribia - Eutelsat 7C 7.0°E, 11595 H: 2M TV - Galaxy 19 97.0°W, 12053 V 22000: 2M TV, Al Maghribia # Regio's en steden URL: https://bablblad.com/nl/svc_regions.html ### In het kort - Casablanca-Settat is de regio met de meeste inwoners: 7.688.967 in 2024, vóór Rabat-Salé-Kénitra (5.132.639) en Marrakech-Safi (4.892.393). - De drie zuidelijke regio's, Guelmim-Oued Noun, Laâyoune-Sakia El Hamra en Dakhla-Oued Ed-Dahab, hebben samen 1.119.678 inwoners. - Bij de volkstelling van 2024 werden in Marokko 36.828.330 inwoners geteld, en 62,8% van hen woont in stedelijk gebied. - Tussen de volkstellingen van 2014 en 2024 groeide Dakhla-Oued Ed-Dahab van 142.955 naar 219.965 inwoners, terwijl Béni Mellal-Khénifra nauwelijks veranderde (van 2.520.776 naar 2.525.801). - Vier steden hebben meer dan een miljoen inwoners: Casablanca, Tanger, Fez en Marrakech. ### De 12 regio's - Tanger-Tétouan-Al Hoceïma: Hoofdstad Tanger, Bevolking, volkstelling 2024 4030222. Bekend om de containerhaven Tanger Med aan de Straat van Gibraltar en de vrije economische zones die eromheen zijn aangelegd. - L'Oriental: Hoofdstad Oujda, Bevolking, volkstelling 2024 2294665. Oostelijke regio aan de Middellandse Zee, met de industriehaven van Beni Ensar bij Nador en de universiteitsstad Oujda. - Fès-Meknès: Hoofdstad Fès, Bevolking, volkstelling 2024 4467911. Vooral bekend om het cultuurtoerisme, dankzij het historische en architecturale erfgoed van Fez en Meknes. - Rabat-Salé-Kénitra: Hoofdstad Rabat, Bevolking, volkstelling 2024 5132639. Regio van Rabat, de hoofdstad van het land en de zetel van de regering; Salé, Kenitra en Temara zijn de andere grote steden. - Béni Mellal-Khénifra: Hoofdstad Béni Mellal, Bevolking, volkstelling 2024 2525801. Landbouw is de belangrijkste activiteit van deze regio in het binnenland, en het bekken bij Khouribga bevat 44% van de Marokkaanse fosfaatreserves. - Casablanca-Settat: Hoofdstad Casablanca, Bevolking, volkstelling 2024 7688967. De regio met de meeste inwoners van Marokko, met een economie die vooral op diensten en industrie steunt en grote havens in Casablanca, Jorf Lasfar en Mohammedia. - Marrakech-Safi: Hoofdstad Marrakech, Bevolking, volkstelling 2024 4892393. Regio van Marrakech, met Atlantische havens in Safi en Essaouira en een polytechnische universiteit in Ben Guerir. - Drâa-Tafilalet: Hoofdstad Errachidia, Bevolking, volkstelling 2024 1655623. Regio van oases in het binnenland, aan de rand van de Sahara, bekend om landbouw en veeteelt, toerisme, ambachten en de filmindustrie rond Ouarzazate. - Souss-Massa: Hoofdstad Agadir, Bevolking, volkstelling 2024 3020431. Atlantische regio rond Agadir, bekend om de landbouw in de stroomgebieden van de Souss en de Massa, de visserij en het strandtoerisme. - Guelmim-Oued Noun: Hoofdstad Guelmim, Bevolking, volkstelling 2024 448685. Zuidelijke regio waar de visserij een belangrijke activiteit is, met vissershavens in Sidi Ifni en in El Ouatia bij Tan-Tan. - Laâyoune-Sakia El Hamra: Hoofdstad Laâyoune, Bevolking, volkstelling 2024 451028. Regio met een handels- en vissershaven in Laâyoune, een fosfaathaven in El Marsa, vissershavens in Boujdour en Tarfaya, en wind- en zonneparken. - Dakhla-Oued Ed-Dahab: Hoofdstad Dakhla, Bevolking, volkstelling 2024 219965. De zuidelijkste regio van Marokko, met de minste inwoners; Dakhla heeft een van de grootste vissershavens van het zuiden, en er wordt een nieuwe Atlantische haven gebouwd. ### Marokko in cijfers - Bevolking in 2024: De volkstelling van 1 september 2024 telde 36.828.330 inwoners: 36.680.178 Marokkanen en 148.152 buitenlanders. - Mensen die in steden wonen: Volgens de volkstelling van 2024 woont 62,8% van de bevolking in stedelijk gebied. - Marokkanen in het buitenland: Meer dan 6,1 miljoen Marokkanen wonen in het buitenland, volgens het ministerie dat bevoegd is voor Marokkanen in het buitenland. - Ingeschreven bij de consulaten: In april 2021 waren ongeveer 5,1 miljoen Marokkanen ingeschreven bij de consulaten. De Economische, Sociale en Milieuraad schat de hele gemeenschap in het buitenland op 6 tot 6,5 miljoen. - Aandeel dat in Europa woont: 89% van de Marokkanen in het buitenland woont in Europa. - Aankomsten in de zomer van 2026: Tijdens de zomeroperatie Marhaba 2026 werden meer dan 4.137.589 Marokkanen uit het buitenland verwelkomd. - Geld naar huis gestuurd in 2025: In 2025 stuurden Marokkanen in het buitenland 122.023 miljoen dirham naar Marokko. Het cijfer is voorlopig. - Geld naar huis gestuurd in 2024: In 2024 stuurden Marokkanen in het buitenland 118.979 miljoen dirham naar Marokko. - Geld naar huis gestuurd, januari tot augustus 2026: Van januari tot eind augustus 2026 bedroegen de transfers 89.215 miljoen dirham, 9,0% meer dan in dezelfde maanden van 2025. Het cijfer is voorlopig. - Officiële talen: Marokko heeft twee officiële talen: het Arabisch en het Amazigh (Berbers). - Munt: De munt is de Marokkaanse dirham, geschreven als MAD, verdeeld in 100 centimes. De dirham is niet vrij converteerbaar. - Bankbiljetten en munten: Bankbiljetten: 20, 50, 100 en 200 dirham. Munten: 10 en 20 centimes, een halve dirham, en 1, 2, 5 en 10 dirham. - Tijdzone: Marokko is op 20 september 2026 teruggekeerd naar GMT (UTC+0), het hele jaar door. De klok wordt niet meer verzet voor de ramadan. - Kantooruren en weekend: Overheidsdiensten zijn open van maandag tot vrijdag, van 8:30 tot 16:30. Zaterdag en zondag zijn het weekend, en de uren kunnen veranderen tijdens de ramadan. - Minimumloon buiten de landbouw (tarief 2025): Sinds 1 januari 2025 is het wettelijke minimumloon buiten de landbouw 17,1 dirham per uur. Dit cijfer is het tarief van 2025. - Minimumloon in de landbouw (tarief 2025): Sinds 1 april 2025 is het wettelijke minimumloon in de landbouw 93 dirham per dag. Dit cijfer is het tarief van 2025. - Belasting over de toegevoegde waarde (TVA): Het normale btw-tarief is 20%. Voor sommige goederen en diensten gelden lagere tarieven. - Start van het schooljaar 2026-2027: De lessen van het schooljaar 2026-2027 beginnen op maandag 7 september 2026, voor alle niveaus. - Betaalde feestdagen: De officiële lijst telt 17 betaalde feestdagen per jaar: 10 nationale dagen en 7 dagen voor religieuze feesten. - Nationale feestdagen met een vaste datum: Elk één dag: 1 januari, 11 januari, 14 januari (Amazigh Nieuwjaar), 1 mei, 30 juli, 14 augustus, 20 augustus, 21 augustus, 6 november en 18 november. - Religieuze feestdagen: 1 Moharram (1 dag), Aïd Al Mawlid (2 dagen), Aïd Al Fitr (2 dagen) en Aïd Al Adha (2 dagen). De data volgen de maankalender. - Dag van de Eenheid, 31 oktober: 31 oktober is de Dag van de Eenheid (Aïd Al Wahda), een recente feestdag. Die dag herdenkt de verjaardag van resolutie 2797 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. - Landnummer en telefoonnummers: Het landnummer is +212. Nationale nummers hebben 9 cijfers na de eerste 0. Vaste nummers beginnen met 05 en mobiele met 06 of 07. - Noodnummers: Bel 19 voor de politie, 15 voor de brandweer of een ambulance, en 177 voor de Gendarmerie Royale. - Postcodes: Postcodes hebben vijf cijfers. De eerste twee geven het ruimere gebied aan en de laatste drie het postdistrict. # Studeren en jongerenprogramma's URL: https://bablblad.com/nl/svc_study.html ### Studeren in Marokko - Toelating tot selectieve openbare instellingen: De toelating tot selectieve openbare instellingen verloopt via het nationale platform CursusSup. Wie net zijn baccalaureaat had gehaald, werd voor 2026-2027 via dit platform toegelaten. - Je aanmelden met een buitenlands baccalaureaat: Het aanmeldingsformulier op CursusSup vraagt naar je type baccalaureaat. 'Baccalauréat étranger' (buitenlands baccalaureaat) is een van de keuzes. - Gelijkwaardigheid van buitenlandse schoolgetuigschriften: Het ministerie van Nationaal Onderwijs heeft een online platform voor de gelijkwaardigheid van buitenlandse schoolgetuigschriften. Je registreert je, dient je aanvraag online in, volgt je dossier en ontvangt een kopie van de beslissing. - Voor een buitenlands baccalaureaat heb je een gelijkwaardigheidsattest nodig: Het platform voor gelijkwaardigheid in het hoger onderwijs vraagt houders van een buitenlands baccalaureaat om een gelijkwaardigheidsattest te uploaden dat is afgegeven door het departement Nationaal Onderwijs. - Gelijkwaardigheid van buitenlandse diploma's van het hoger onderwijs: Je dient je aanvraag in op het platform E-équivalence van het ministerie van Hoger Onderwijs. Daarna lever je een papieren dossier in in Rabat. De kosten bedragen doorgaans ongeveer 200 dirham. De behandeling duurt 2 tot 6 maanden. - Diploma's van openbare universiteiten uit vijf landen worden erkend: Besluiten die op 17 juli 2025 zijn gepubliceerd, erkennen licence-, master- en doctoraatsdiploma's van openbare universiteiten in Spanje, België, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Frankrijk als gelijkwaardig aan de Marokkaanse. - Voorwaarden voor deze erkenning, en ingenieursdiploma's: Het moet een staatsdiploma zijn dat je via een reguliere studie hebt behaald, met een bewijs dat je in het land hebt gewoond. Ingenieursdiploma's komen in aanmerking als de opleiding minstens vijf jaar duurt na het baccalaureaat. - Diploma's van Franse openbare universiteiten: Volgens een beslissing van 3 april 2025 worden licence-, master- en doctoraatsdiploma's van Franse openbare universiteiten automatisch erkend. Het diploma moet zijn ondertekend of gestempeld door de Franse recteur d'académie. - Geen gelijkwaardigheid nodig voor internationale studenten in 2026-2027: Voor 2026-2027 kunnen internationale studenten zich met buitenlandse diploma's aanmelden bij openbare universiteiten, zonder Marokkaanse gelijkwaardigheid. Heb je de Marokkaanse nationaliteit, vraag dan aan de universiteit of dit ook voor jou geldt. - Al Akhawayn University: collegegeld voor Marokkaanse en internationale studenten: Vanaf het najaar van 2026 bedraagt het collegegeld voor bacheloropleidingen 2.226 dirham per studiepunt voor Marokkaanse studenten en 3.392 voor internationale studenten. Een internationale kandidaat met één Marokkaanse ouder betaalt het Marokkaanse tarief. - Université Mohammed VI des Sciences et de la Santé: beurzen: Voor de excellentiebeurs heb je een uitstekend gemiddelde nodig op een baccalaureaat dat in Marokko is behaald. Een buitenlands baccalaureaat komt dus mogelijk niet in aanmerking. Vraag de universiteit naar haar andere beurzen en naar haar tarieven. ### Programma's voor Marokkanen in het buitenland - Enseignement de la langue arabe et de la culture marocaine (ELACM) (Fondation Hassan II pour les Marocains Résidant à l'Etranger): Lessen Arabisch en Marokkaanse cultuur: kleuteronderwijs, lessen binnen de schooluren, lessen buiten de schooluren in openbare scholen, en lessen in verenigingen en moskeeën. - ELACM (année scolaire 2021/2022) (Fondation Hassan II pour les Marocains Résidant à l'Etranger): Leerkrachten en leerlingen in het schooljaar 2021-2022: Frankrijk 340 en 48.141; Spanje 96 en 6.778; België 58 en 7.850; Duitsland 6 en 466; Nederland 2 en 384. - e-Madrassa (Fondation Hassan II pour les Marocains Résidant à l'Etranger): Online platform om Arabisch te leren, met beelden, audiovisuele fragmenten, liedjes, verhalen en spelletjes. Het is een aanvulling op de lessen in de klas. - Séjour culturel (Fondation Hassan II pour les Marocains Résidant à l'Etranger): Zomerverblijf in Marokko in vier sessies van 10 dagen, met telkens 240 kinderen. In 2026: 4 tot 13 juli, 16 tot 25 juli, 28 juli tot 6 augustus en 9 tot 18 augustus. - Séjour culturel 2025 (Fondation Hassan II pour les Marocains Résidant à l'Etranger): Het verblijf van 2025 vond plaats in het sociaal-culturele centrum van de Stichting in Kenitra, met workshops, sport, een educatieve boerderij en uitstapjes in Rabat. - Séjours culturels (Département des Marocains Résidant à l'Étranger): Culturele zomerverblijven in Marokko voor kinderen, opgenomen in het identiteitsprogramma van het ministerie. - Université d'été (Département des Marocains Résidant à l'Étranger): Negen dagen workshops, debatten en excursies. In 2026 vond het plaats in Tanger, van 4 tot 12 juli. De online inschrijving sloot op 19 april 2026. - Bourses universitaires pour étudiants MRE (Département des Marocains Résidant à l'Étranger): Studiebeurzen voor de universiteit, binnen het programma voor sociale steun van het ministerie. - Assistance juridique (Fondation Hassan II pour les Marocains Résidant à l'Etranger): Volgt klachten en rechtszaken op bij justitie, onderhoudt het contact met advocaten en lokale overheden, en geeft advies over procedures, familiegeschillen, erfenissen en gedetineerden. - Pôle Promotion économique (Fondation Hassan II pour les Marocains Résidant à l'Etranger): Hulp en begeleiding voor Marokkanen in het buitenland die in Marokko willen investeren. Hoofdkantoor van de Stichting: 67, boulevard Ibn Sina, Agdal, Rabat, +212 537 27 46 50. - MeM by CGEM (Marocains Entrepreneurs du Monde) (CGEM): Netwerk van de Marokkaanse werkgeversconfederatie rond mentorschap, investeringen en acties van zakelijke ambassadeurs, verbonden met haar regio's en federaties. Telefoon: 05 22 99 70 00. - Desk Marocains du Monde (Agence Marocaine de Développement des Investissements et des Exportations (AMDIE)): Contactpunt voor investeerders uit de diaspora bij het nationale investeringsagentschap: diaspora@amdie.gov.ma, +212 661 550 523, Avenue Attine, Mahaj Riad Center, Rabat. - Journée nationale des Marocains Résidant à l'Étranger (Département des Marocains Résidant à l'Étranger): Nationale dag die sinds 2003 elk jaar op 10 augustus wordt gehouden, met evenementen in de prefecturen en provincies. - Semaine de l'investissement pour les Marocains du Monde (Centres Régionaux d'Investissement): Bijeenkomsten in de twaalf Regionale Investeringscentra, in 2026 gehouden van 10 tot 13 augustus. Met de Fast Track-dienst krijg je één contactpersoon, voorrang bij de behandeling en persoonlijke opvolging. - Permanence téléphonique (Département des Marocains Résidant à l'Étranger): Telefoonlijn van de dienst van het ministerie: +212 700 009 734, maandag tot vrijdag 16:30 tot 18:30, zaterdag en feestdagen 09:00 tot 13:00. Er is ook een online contactformulier. # Werken en investeren URL: https://bablblad.com/nl/svc_work.html ### Werken, investeren, een bedrijf starten - Statuut van auto-entrepreneur: wie kan zich inschrijven: Het statuut staat open voor elke natuurlijke persoon die in Marokko woont en in eigen naam een zelfstandige activiteit uitoefent. Woon je nog in het buitenland, dan voldoe je niet aan de woonplaatsvoorwaarde. - Statuut van auto-entrepreneur: hoe je je inschrijft: Controleer of je activiteit in aanmerking komt, doe de voorinschrijving op rn.ae.gov.ma, stel je dossier samen en lever het in bij een loket van een partnerbank van Poste Maroc. Je volgt het online en ontvangt daarna je kaart. - Statuut van auto-entrepreneur: omzetplafonds en de regel van één klant: Omzetplafond: 500.000 dirham per jaar voor handel, industrie en ambacht, 200.000 voor diensten. Lever je voor meer dan 80.000 dirham per jaar diensten aan één klant, dan houdt die klant 30% belasting in op het bedrag daarboven. - Online een bedrijf oprichten: DIRECT ENTREPRISE (www.directentreprise.ma) is het officiële onlinekanaal voor alle formaliteiten bij de oprichting van een bedrijf. - Een bedrijf oprichten: de naam reserveren: De eerste stap is het negatief attest, waarmee je de bedrijfsnaam reserveert. Je vraagt het online aan. Het kost ongeveer 233 dirham en is drie maanden geldig. - Een bedrijf oprichten: registratiekosten: De registratie van de statuten is gratis; andere akten kosten vanaf 260 dirham. Handelsregister: 350 dirham. Wettelijke aankondiging: 973 dirham voor een société anonyme, 423 voor de andere vermelde vormen, 223 voor een bijkantoor. - Regionale Investeringscentra: het platform CRI-Invest: Op dit platform van de Regionale Investeringscentra start je online een investeringsproject, volg je de voortgang, lees je de procedures en stimuleringsmaatregelen en ontvang je vergunningen. - Investeringscharter: regeling voor kleinere bedrijven: Voor zeer kleine, kleine en middelgrote bedrijven: een project van 1 tot 50 miljoen dirham, een ratio vaste banen van minstens 1,5 (1 voor toerisme) en minstens 10% van het project gefinancierd met eigen vermogen. - Investeringscharter: plafond voor de premies: Volgens het Investeringscharter kan de totale premie oplopen tot 30% van de investering die in aanmerking komt, als je de gemeenschappelijke, territoriale en sectorale premies optelt. - MDM Invest: wat het is: Staatsfonds dat door Tamwilcom wordt beheerd. Zodra het project is voltooid, betaalt het een premie die je niet hoeft terug te betalen aan bedrijven die Marokkanen in het buitenland in Marokko hebben opgericht of uitgebreid. Telefoon: 0537 71 68 68. - MDM Invest: premie en omvang van het project: De premie is 10% van de investering, met een maximum van 5 miljoen dirham. Het project moet een oprichting of een uitbreiding zijn van minstens 1 miljoen dirham. Projecten die vóór de aanvraag zijn voltooid, komen niet in aanmerking. - MDM Invest: sectoren die in aanmerking komen: Industrie en aanverwante diensten, onderwijs, transport en logistiek, energie, groene economie, digitale sector, ambachten, toerisme en gezondheid. - MDM Invest: je eigen inbreng: Je eigen vermogen moet minstens 20% van het project zijn; de rest is een bankkrediet of een andere inbreng. Op sommige officiële pagina's staan nog oudere voorwaarden (25% in vreemde valuta), dus vraag het na bij je bank. - MDM Invest: wie kan een aanvraag doen en hoe: Open voor Marokkanen in het buitenland met een verblijfsvergunning, een buitenlands identiteitsbewijs of een consulaire kaart, en voor wie minder dan een jaar voor de aanvraag voorgoed is teruggekeerd. Aanvragen kan alleen via een bank. - MDM Tamwil: cofinancieringslening: Tamwilcom financiert samen met een bank bedrijven die door Marokkanen in het buitenland zijn opgericht of uitgebreid. Het deel van Tamwilcom is 1 tot 5 miljoen dirham, tot 40% van de investering, voor projecten van minstens 2,5 miljoen dirham. - MDM Tamwil: rente en looptijd: Het deel van Tamwilcom kost 2,5% per jaar exclusief belasting, over hoogstens 7 jaar, waarvan tot 2 jaar zonder aflossing van de hoofdsom. Je vraagt het aan via de bank. - Leninggaranties voor kleine bedrijven: Intelaka: bankleningen tot 1,2 miljoen dirham, gegarandeerd voor 80% van de hoofdsom. Damane Express: 70% garantie op leningen en leases tot 1 miljoen dirham, 80% voor bedrijven die hoofdzakelijk door vrouwen worden geleid. - Subsidies voor kleine projecten: Het Nationaal Initiatief voor Menselijke Ontwikkeling geeft tot 100.000 dirham per project en dekt hoogstens 90% van de kosten. - Buitenlands pensioen: aftrek en 80% belastingvermindering: Vestig je je in Marokko met een buitenlands pensioen, dan geldt eerst een forfaitaire aftrek: 70% tot 168.000 dirham per jaar en 40% daarboven. De belasting op het pensioen dat je overmaakt, wordt daarna met 80% verlaagd. - Buitenlands pensioen: voorwaarden en jaarlijkse aangifte: De vermindering geldt alleen voor bedragen die je definitief overmaakt in niet-converteerbare dirhams. Dien je inkomstenaangifte elk jaar vóór 1 maart in, met attesten van de instantie die uitbetaalt en van je bank. Hulplijn: 05 37 27 37 27. # Pakketten en verhuizen URL: https://bablblad.com/nl/svc_shipping.html ### Pakketten en douane - Pakket tussen particulieren: de drempel van 1.250 dirham: Douanecirculaire nr. 6346/210 van 1 juli 2022: artikelen met een waarde van hoogstens 1.250 dirham, rechtstreeks verstuurd van de ene particulier naar de andere, blijven vrij van invoerrechten. Het pakket mag geen commercieel karakter hebben. - Online aankopen: belast vanaf de eerste dirham: Sinds 1 juli 2022 betaal je invoerrechten en belastingen op alle goederen die op e-commerceplatforms zijn gekocht, ongeacht de waarde. De vrijstelling van 1.250 dirham geldt daar niet voor. - Het decreet achter de regel voor online aankopen: Decreet nr. 2.22.438 sluit online aankopen uit van de vrijstelling van invoerrechten, ongeacht de waarde van de zending. - Een cadeau dat je online koopt en naar familie stuurt: Een Marokkaan in het buitenland die een artikel koopt, ook online, en het naar familie stuurt, valt niet onder de regel voor online aankopen. De vrijstelling van 1.250 dirham tussen particulieren blijft gelden. - Wat telt als een commercieel pakket: Voor boeken en kranten betaal je niets. Pakketten tot 1.250 dirham zijn vrijgesteld, tenzij ze commercieel zijn, bijvoorbeeld 200 stuks van hetzelfde product. Boven 1.250 dirham betaal je invoerrechten aan de vervoerder of aan de douane. - Goederen die je zelf meebrengt: Woon en werk je in het buitenland, dan zijn de spullen zonder commercieel karakter die je meebrengt vrij van invoerrechten onder de 25.000 dirham per kalenderjaar, zolang ze niet allemaal van één soort zijn. - Persoonlijke spullen verstuurd als onbegeleide bagage: Persoonlijke spullen zoals sieraden, een laptop, lichte sportuitrusting of speelgoed mogen ook als onbegeleide bagage aankomen. Ze moeten aan het einde van je verblijf weer het land uit. Meubels, huishoudtoestellen en televisies zijn uitgesloten. - Medicijnen: Medicijnen voor eigen gebruik komen binnen vrij van invoerrechten als je een medisch attest of een doktersvoorschrift toont. Voor andere medicijnen heb je een vergunning van het Marokkaanse geneesmiddelenagentschap nodig en betaal je invoerrechten. - Voorgoed verhuizen: Met een attest van verandering van woonplaats komen gebruikte meubels en persoonlijke spullen binnen vrij van invoerrechten, plus spullen zonder commercieel karakter tot 40.000 dirham. De goederen moeten binnen zes maanden aankomen, in hoogstens twee zendingen. - Auto meegebracht voor een verblijf: Een auto die in het buitenland is ingeschreven, wordt toegelaten voor 180 dagen per kalenderjaar, in één of meerdere verblijven, als je je verblijfskaart en de originele papieren van het voertuig toont. De termijn kan niet worden verlengd. - Auto voorgoed ingevoerd: leeftijdsgrens: Alleen voertuigen van minder dan vijf jaar oud worden aanvaard voor inklaring. De douane heeft op haar portaal een online simulator voor de invoerrechten. - Auto voorgoed ingevoerd: 90% korting vanaf 60 jaar: Ben je 60 jaar of ouder en heb je minstens 10 jaar in het buitenland gewoond, dan krijg je 90% korting op de nieuwwaarde van het voertuig, tot een maximum van 300.000 dirham, voor één voertuig in je leven. - Vervoerder: EMS Chronopost International Maroc: Expres- en pakketvervoerder van de groep Poste Maroc en Geopost. Klantendienst: +212 5 22 20 21 21. Op de site staan rekentools voor tarieven en levertijden. - Pakketten die je van Marokko naar de Europese Unie stuurt: Sinds 1 juli 2026 gelden nieuwe douaneregels van de Europese Unie voor zendingen met een waarde van minder dan 150 euro die van buiten de Unie komen. Dat gaat over pakketten die je van Marokko naar Europa stuurt. ### Definitief terugkeren: de officiële stappen - Voor je vertrekt: het attest van verandering van woonplaats: Vraag een attest van verandering van woonplaats aan bij het gemeentehuis van de plaats die je verlaat of bij het Marokkaanse consulaat. Maak een gedateerde en ondertekende inventaris en zorg voor een bewijs van je verblijf en je werk in het buitenland. - Huisraad bij de douane: Gebruikte meubels, persoonlijke spullen en één huishoudtoestel van elke soort komen binnen vrij van invoerrechten, plus spullen zonder commercieel karakter tot 40.000 dirham en gebruikt werkgereedschap tot 150.000 dirham. Eén verhuizing per gezin. - Termijn voor je goederen: Je goederen moeten in één zending aankomen, of in hoogstens twee, via hetzelfde douanekantoor, binnen zes maanden na de datum waarop het attest van verandering van woonplaats is afgegeven. - Vrijstelling verhoogd in 2026: Het plafond voor spullen zonder commercieel karakter bij een definitieve terugkeer is in 2026 gestegen van 30.000 naar 40.000 dirham. Pagina's die nog 30.000 dirham vermelden, zijn verouderd. - Je voertuig: Eén voertuig krijgt, één keer in je leven, een extra ouderdomskorting van drie jaar op de belastbare waarde. Het attest mag niet ouder zijn dan zes maanden. Vanaf 60 jaar, met tien jaar in het buitenland, geldt in plaats daarvan 90% korting. - Onderwijs van de kinderen: Buitenlandse schoolgetuigschriften laat je gelijkwaardig verklaren op het online platform van Nationaal Onderwijs. Je registreert je, dient de aanvraag in en volgt het dossier online. - Rijbewijs: Wissel je buitenlandse rijbewijs om binnen 12 maanden nadat je je in Marokko hebt gevestigd. Dat doe je persoonlijk in een NARSA-centrum, met het rijbewijs, een identiteitsbewijs, twee foto's en een medisch attest van minder dan drie maanden oud. Kosten: 700 dirham. - Je eigen diploma's: Diploma's van openbare universiteiten in Frankrijk, Spanje, België, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk worden erkend op grond van besluiten die op 17 juli 2025 zijn gepubliceerd. Andere diploma's gaan via het platform E-équivalence. - Pensioen en belasting: Regel met je buitenlandse pensioeninstantie dat je pensioen in Marokko wordt uitbetaald. Geef het elk jaar aan vóór 1 maart. De belasting op het deel dat je definitief overmaakt in niet-converteerbare dirhams, wordt met 80% verlaagd. - Een activiteit starten: Zodra je in Marokko woont, kun je het statuut van auto-entrepreneur nemen. Ben je minder dan een jaar geleden teruggekeerd, dan kun je nog MDM Invest aanvragen via een bank. De Regionale Investeringscentra bieden een Fast Track-dienst aan. # Marokkaans wonen Een Marokkaanse salon in een appartement in Lyon of Montreal, tapijten die dertig jaar meegaan, zellige, lantaarns, het theeblad, hammam thuis en het huis in Marokko: hoe je het aanpakt, met maten, stappen en de fouten die je beter vermijdt. ## De Marokkaanse salon Banken langs de muren, stevige matrassen, een lage tafel in het midden: de maten, de stoffen en hoe je er een inpast in een appartement in het buitenland. URL: https://bablblad.com/nl/dar_salon.html De Marokkaanse salon is gemaakt om te ontvangen: iedereen zit tegenover elkaar, en 's nachts worden de banken bedden voor gasten. Dat lukt in een klein appartement even goed als in een groot huis, als de maten kloppen. ### In het kort - Een bank (sedari) is een houten onderstel met een stevige matras erop en kussens tegen de muur. - Gebruikelijke maten: 70 cm diep voor een traditionele salon, 60 cm voor een smallere, moderne salon, met de zitting op 40 tot 45 cm van de vloer. - Reken 60 cm bank per zittende gast. - De meeste ateliers bouwen elke salon op maat van de kamer, dus maatwerk kost weinig meer dan kant-en-klaar. ### De onderdelen en hun namen - Sedari: Het houten onderstel, effen of met houtsnijwerk, vaak met bergruimte binnenin. Meestal 25 tot 30 cm hoog. - Matras (ponj): Stevig schuim, 15 tot 20 cm dik, op de lengte van elke bank gesneden. Stevig schuim houdt zijn vorm; zacht schuim zakt binnen twee jaar in. - Rugkussens: Grote, stevige kussens tegen de muur, ongeveer 45 tot 50 cm hoog. Reken op ongeveer één kussen per 70 cm. - Rolkussens en kleine kussens (khdadi): Armleuningen aan de uiteinden van elke bank, en losse kussens voor comfort en kleur. - Lage tafel (mida): Rond of vierkant, 35 tot 45 cm hoog, licht genoeg om te verplaatsen wanneer de banken bedden worden. - Tlamet: De hoezen op maat van de matrassen en kussens. Met een tweede set verander je de kamer in tien minuten. ### De kamer opmeten 1. Meet elke muur die je gaat gebruiken, van hoek tot hoek, op zithoogte. Noteer deuren, ramen, radiatoren en stopcontacten. 2. Kies de vorm: één muur, twee muren in L-vorm of drie muren in U-vorm. Laat voor een deur minstens 80 cm vrij. 3. In een hoek loopt maar één bank door tot aan de muur. De andere stopt één bankdiepte eerder. 4. Houd 40 tot 50 cm tussen de bank en de rand van de tafel, zodat mensen kunnen gaan zitten en er weer uit kunnen. 5. Geef het atelier de lengtes van je muren en de plaats van de hoeken. Een goed atelier stuurt een tekening voor het begint te zagen. ### Stoffen - Brokaat en geweven jacquard, de klassieke look voor feesten: rijk, maar koel om op te zitten, en water laat er vlekken op na. - Fluweel (mobra): warm en comfortabel, maar je ziet er elke kruimel op. Kies een korte, dichte pool. - Mengsels van katoen en linnen: makkelijk voor elke dag, wasbare hoezen, rustigere kleuren. - Vlekbestendige stof of buitenstof: de moeite waard met jonge kinderen. - Vraag ritsen in de hoezen van matrassen en kussens. Zonder ritsen moet je voor het schoonmaken de stoffeerder bellen. - Stof is meestal 140 cm breed. Het atelier zegt hoeveel meter er nodig is; koop 10% meer voor latere herstellingen, want dezelfde partij vind je zelden terug. ### In een appartement in het buitenland - Controleer de lift en de trap voor je één lange bank bestelt. Onderstellen in delen van 1 tot 2 m kunnen elke trap op en kun je anders opstellen als je verhuist. - Een diepte van 60 cm in plaats van 70 bespaart 20 cm vloer in een kamer met banken aan beide kanten. - Radiatoren: laat er 10 cm lucht voor, of vraag een onderstel met een open achterkant. - In de bergruimte van het onderstel passen de dekens en de tweede set hoezen. - Op een bank van 70 cm diep en 190 cm lang kan een volwassene slapen. - Eén muur met sedari en een sofa ertegenover werkt goed als de kamer ook de tv-kamer van het gezin is. ### Kopen in Marokko of waar je woont In Marokko vind je salonateliers in elke stad; Salé, Fez, Meknes, Casablanca en Tétouan staan erom bekend. In het buitenland werken Marokkaanse salonmakers in de meeste steden met een grote gemeenschap, en ze bouwen volgens dezelfde maten. - Vergelijk dezelfde dingen: het hout van het onderstel, de dichtheid van het schuim, de stof per meter, ritsen, levering en plaatsing. - Vraag naar de dichtheid van het schuim. Voor een zitting die elke dag wordt gebruikt, houdt schuim van 30 kg per kubieke meter of meer zijn vorm. - Een salon uit Marokko laten overkomen: het onderstel reist plat of in delen. Schuim neemt veel plaats in en is vaak goedkoper als je het ter plaatse koopt. - Bewaar het aankoopbewijs en een lijst van de stukken voor de douane. ### Fouten om te vermijden - Bestellen voor je de deur, de trap en de lift hebt opgemeten. - Te diepe banken voor een smalle kamer: twee rijen van 70 cm laten te weinig vloer over in een kamer van minder dan 3 m breed. - Zacht schuim, omdat het in de winkel lekker zit. - Een tafel die te groot of te zwaar is om te verplaatsen. - Eén enkele set hoezen in een lichte kleur, met kinderen in huis. ## Marokkaanse tapijten Beni Ourain, Azilal, Boucherouite, kelim: hoe je ze herkent, nagaat of ze echt zijn, de maat kiest en ze dertig jaar goed houdt. URL: https://bablblad.com/nl/dar_rugs.html Een handgeknoopt wollen tapijt uit de Atlas vraagt weken werk en gaat langer mee dan de meeste meubels. In winkels worden de namen losjes gebruikt, dus het helpt als je weet waar je naar kijkt. ### In het kort - Draai het tapijt om: bij een handgeknoopt tapijt zie je elke knoop, een beetje onregelmatig, en het patroon is even duidelijk als aan de voorkant. - De franjes van een echt tapijt zijn het uiteinde van zijn eigen draden. Franjes die er achteraf aan zijn genaaid, zijn een waarschuwing. - Nieuwe wollen tapijten pluizen een paar maanden. Dat is normaal en het houdt op. - Stofzuig zonder de draaiende borstel, draai het tapijt twee keer per jaar en stop het nooit in een wasmachine. ### De grote families - Beni Ourain: Midden-Atlas. Dikke, crèmekleurige wol met donkerbruine of zwarte ruiten en lijnen. Een diepe, zachte pool, gemaakt voor koude winters. - Azilal: Hoge Atlas. Crèmekleurige ondergrond met gekleurde motieven uit de vrije hand. Dunner dan een Beni Ourain; elk tapijt is anders. - Boujad: Uit de vlakten rond Boujad. Rood, roze en oranje, tinten die met de jaren zacht verbleken. - Beni Mguild: Midden-Atlas. Dichte pool in diep rood, paars en blauw; zwaar en warm. - Mrirt: Uit de streek van Khénifra. Zeer dichte, zijdeachtige wol; een van de duurste nieuwe tapijten. - Taznakht: Ten zuiden van de Hoge Atlas. Saffraangeel, rood en zwart; vlakweefsel, borduurwerk en pool worden vaak in één stuk gecombineerd. - Zanafi: Zwart-wit vlakweefsel met fijne strepen en ruiten. Licht, goed voor hallen en keukens. - Kelim (hanbel): Vlak geweven, zonder pool. Licht, omkeerbaar, makkelijk uit te schudden; een goed eerste tapijt en een mooi wandkleed. - Boucherouite: Thuis gemaakt van repen hergebruikte stof. Kleurrijk en goedkoop; het is geen wol. - Tapijt van Rabat: Een stadstapijt, fijn geknoopt, met een rood veld, een medaillon in het midden en randen: het statige tapijt van oude huizen. ### Een tapijt controleren voor je betaalt 1. Bekijk de achterkant. Handgemaakte knopen zijn ongelijk. Een machinale achterkant is perfect regelmatig, vaak met een stijf gaas of een opgelijmde doek. 2. Kijk waar de franjes beginnen: ze moeten uit het tapijt zelf komen. 3. Ruik en voel. Wol ruikt licht naar schaap en voelt een beetje vettig aan. Acryl glanst, is licht en piept onder de vingers. 4. Vraag of je één losse vezel mag verbranden. Wol ruikt naar verbrand haar en dooft vanzelf; synthetische vezel smelt tot een hard bolletje. 5. Meet het zelf op. Handgemaakte tapijten zijn nooit precies rechthoekig; een verschil van 3 tot 5 cm tussen het ene uiteinde en het andere is gewoon. 6. Wrijf met een vochtige witte doek over een donker stuk. Kleur op de doek betekent dat de kleurstof zal uitlopen. 7. Vraag waar het is geweven en of het nieuw of oud is. Een eerlijke verkoper antwoordt zonder aarzelen. ### Welke maat - Bij een sofa en fauteuils: Groot genoeg om de voorpoten van elk zitmeubel erop te laten rusten: meestal 200 x 300 cm in een gewone woonkamer. - In een Marokkaanse salon: Laat 20 tot 30 cm vloer zichtbaar tussen het tapijt en de banken. - Onder een eettafel: De maat van de tafel plus 60 cm aan elke kant, zodat de stoelen op het tapijt blijven als je ze achteruitschuift. - Slaapkamer: Eén groot tapijt onder de onderste twee derde van het bed, of een loper van 80 x 200 cm aan elke kant. - Hal: Een loper die aan elke kant 10 tot 15 cm vloer vrijlaat. ### Dagelijks onderhoud - Stofzuig één keer per week, alleen met zuigkracht. Een draaiende borstel trekt de wol eruit. - Draai het tapijt om de zes maanden een halve slag, zodat slijtage en zonlicht gelijk verdeeld raken. - Leg er een antislipmat onder: die beschermt de knopen en voorkomt valpartijen. - Gemorst: dep meteen met een witte doek, van de rand naar het midden. Niet wrijven. - Gebruik daarna koud water met een beetje milde zeep of witte azijn, dep opnieuw en laat plat drogen. - Lucht het tapijt buiten op een droge dag, in de schaduw. Felle zon doet natuurlijke kleurstoffen verbleken. - Een volledige wasbeurt om de twee of drie jaar: door een tapijtreiniger, of buiten in de zomer met koud water, milde zeep en een zachte borstel in de richting van de pool, daarna lang spoelen en enkele dagen plat laten drogen. ### Motten en opbergen - Motten leggen hun eitjes in donkere wol die met rust wordt gelaten: onder bedden en meubels. Stofzuig ook daar, en twee keer per jaar de achterkant van het tapijt. - Laat een tapijt reinigen voor je het opbergt. Motten komen eerst af op vuil en etensvlekken. - Rol het op, vouw het nooit, met de pool naar binnen, en wikkel het in een katoenen laken. Plastic houdt vocht vast. - Leg er cederhout of lavendel bij en controleer om de paar maanden. - Een klein tapijt met motten kun je in een zak afsluiten en minstens drie dagen in een diepvriezer leggen. Stofzuig het daarna goed. ### Fouten om te vermijden - Alleen op de naam afgaan bij het kopen. Een tapijt in Beni Ourain-stijl is geen Beni Ourain. - Een tapijt dat te klein is voor de kamer: de kamer lijkt er kleiner door. - Stoomreinigers, wasmachines en bleekwater. - Een tapijt in plastic in een kelder bewaren. - Vertrouwen op een echtheidscertificaat dat de winkel zelf heeft gedrukt. Kijk liever naar de achterkant van het tapijt. ## Zellige, bejmat en cementtegels Wat elk van de drie is, waar het kan komen, hoe het wordt gelegd en hoe je het tientallen jaren goed houdt. URL: https://bablblad.com/nl/dar_tiles.html Marokkaanse tegels worden met de hand gemaakt en zijn nooit perfect vlak of identiek. Dat is hun charme, en de reden waarom ze anders worden gelegd en schoongemaakt dan fabriekstegels. ### In het kort - Zellige is geglazuurde terracotta die met de hand wordt gekapt en vooral in Fez wordt gemaakt. Kleine verschillen in kleur en oppervlak zijn normaal. - Bejmat is een dikkere, rechthoekige terracottategel, vaak gebruikt op vloeren. - Cementtegels worden niet gebakken: ze zijn poreus en moeten vóór gebruik worden geïmpregneerd. - Maak ze alle drie schoon met neutrale zeep of Marokkaanse zwarte zeep. Geen zuur, geen bleekwater, geen azijn. ### Drie materialen - Zellige: Geglazuurde terracotta, ongeveer 10 x 10 cm en 1 cm dik, met schuin gekapte randen. Glanzend en oneffen, met kleine schilfertjes en fijne barstjes in het glazuur. Voor muren, spatwanden, douches, fonteinen en tafelbladen. - Bejmat: Terracottasteentjes van ongeveer 5 x 15 cm en 2 cm dik, geglazuurd of naturel. Voor vloeren, treden en terrassen in een zacht klimaat, gelegd in visgraat of in rechte rijen. - Cementtegels: Geperst cement met een gekleurde patroonlaag, meestal 20 x 20 cm en ongeveer 1,6 cm dik. Mat en zacht onder de voeten. Voor vloeren en muren binnenshuis. ### Waar ze passen, en waar niet - Zellige op een spatwand in de keuken of op een badkamermuur: ja. De muur achter een douche moet eerst waterdicht worden gemaakt; de tegels zelf maken hem niet waterdicht. - Zellige op een vloer: alleen de dikkere vloerkwaliteit, en reken erop dat je in een drukke hal sporen gaat zien. - Buiten waar het vriest: vermijd terracotta. Water dringt in de klei en de vorst doet die barsten. Vraag vorstbestendige tegels. - Cementtegels in een douche of achter een kookplaat: mogelijk als ze goed zijn geïmpregneerd en regelmatig opnieuw worden geïmpregneerd, maar ze vlekken makkelijker dan geglazuurde tegels. - Vloerverwarming: alle drie zijn geschikt. Het mortelbed moet langzaam drogen voor de verwarming wordt aangezet. ### Bestellen - Bestel 10 tot 15% meer dan de oppervlakte. Met de hand gekapte tegels breken bij het transport en bij het snijden, en een latere partij zal er niet bij passen. - Vraag een foto van jouw partij, uitgelegd in daglicht. De kleuren verschillen van de ene bakbeurt tot de andere. - Zellige wordt los per vierkante meter verkocht, of als panelen die al met de voorkant naar beneden zijn samengesteld. Panelen zijn sneller te leggen. - Zellige weegt ongeveer 20 kg per vierkante meter. Bekijk de transportkosten vóór de prijs van de tegel. ### Leggen 1. Open alle dozen en meng de tegels voor je begint, zodat de tinten over het hele oppervlak verdeeld zijn. 2. Als de maker het aanraadt, leg je terracottategels een paar minuten in schoon water, zodat ze de lijm niet opzuigen. 3. Zellige wordt rand tegen rand gelegd, bijna zonder voeg. Gebruik geen tegelkruisjes zoals bij fabriekstegels. 4. Aanvaard de oneffenheden. Wie elke tegel vlak wil leggen, haalt weg wat zellige mooi maakt. 5. Voeg met een fijne voegmortel in een kleur die dicht bij de tegel ligt, druk die in de spleten en veeg snel schoon: voegmortel blijft in de schilfertjes van het glazuur hangen. 6. Cementtegels: impregneer één keer voor het voegen en één keer erna. Het pigment van de voegmortel geeft voorgoed vlekken op cement dat niet is geïmpregneerd. 7. Zoek een tegelzetter die ze al eerder heeft gelegd, of geef hem de instructies van de maker. De meeste problemen komen doordat ze als gewone tegels worden gelegd. ### Schoonmaken en onderhoud - Elke week: warm water met een beetje neutrale zeep of zwarte zeep. - Nooit: zure ontkalkers, azijn, bleekwater of schuurpoeder. Ze maken het glazuur dof en vreten cement aan. - Kalk op zellige in een douche: veeg de muur na gebruik droog. Dat is makkelijker dan kalkaanslag verwijderen. - Cementtegels: behandel ze in drukke kamers één keer per jaar opnieuw met impregneermiddel of was. Een druppel water moet als een pareltje op het oppervlak blijven liggen. - Een beschadigde tegel kan worden uitgekapt en vervangen. Bewaar de reservetegels van je bestelling. ### Fouten om te vermijden - De exacte oppervlakte bestellen, zonder reserve. - Brede voegen en tegelkruisjes bij zellige. - Cementtegels voegen voor ze zijn geïmpregneerd. - Azijn en antikalksprays. - Terracotta buiten in een klimaat met vorst. ## Tadelakt en muren De gepolijste kalkpleister van Marrakech, wat hij wel en niet kan, en eenvoudigere manieren om dezelfde warmte te krijgen. URL: https://bablblad.com/nl/dar_walls.html Tadelakt is een kalkpleister uit de streek van Marrakech, aangedrukt en gepolijst met een steen en daarna behandeld met zwarte zeep. Het geeft zachte muren zonder voegen en met een lichte glans, in badkamers, hammams en woonkamers. ### In het kort - Tadelakt stoot water af, maar is niet waterdicht zoals een tegel. Het is geschikt voor badkamers als een specialist het aanbrengt en als het wordt onderhouden. - Je maakt het schoon met verdunde zwarte zeep, nooit met zure of schurende producten. - Fijne haarscheurtjes horen bij het materiaal. - Kalei en kalkverf geven een vergelijkbare zachte, wolkige muur voor veel minder geld. ### Wat het is Kalk van het plateau van Marrakech wordt gemengd met water en pigment, in dunne lagen aangebracht, aangedrukt met een troffel en daarna gepolijst met een harde, gladde steen. Op het einde wordt zwarte olijfzeep ingewerkt: die reageert met de kalk en sluit het oppervlak. Het werk gaat traag en wordt gedaan door een vakman, de maâlem. ### Waar je het gebruikt - Badkamermuren, rond een wastafel, de ombouw van een bad: ja. - In een douche die elke dag wordt gebruikt: mogelijk, maar het vraagt perfect werk, goede ventilatie en regelmatig onderhoud met zeep. Veel mensen kiezen zellige in de douche en tadelakt op de andere muren. - Woonkamer, slaapkamer, hal, de omlijsting van een open haard, nissen en in de muur gebouwde planken: ideaal. - Keukenwerkbladen: niet aan te raden. Citroen, azijn en messen laten sporen na. - Het heeft een gezonde, stijve ondergrond nodig. Op gipsplaat zijn een geschikte primer en een wapening nodig: vraag het aan de vakman. ### Tadelakt onderhouden - Veeg spatten weg en laat geen water staan in hoeken of op randen. - Maak schoon met een zachte spons en zwarte zeep verdund in warm water. Spoel en droog af. - Was het oppervlak één of twee keer per jaar met zwarte zeep, laat die een paar minuten inwerken en wrijf op met een zachte doek. Dat vernieuwt de bescherming. - Geen bleekwater, geen ontkalker, geen schuurspons, geen stoomreiniger. - Shampoo en haarverf geven vlekken: spoel ze meteen weg. - Een vakman kan een doffe of gevlekte plek opnieuw polijsten. Kleine herstellingen zijn mogelijk, maar de kleur komt zelden precies overeen. ### Eenvoudigere manieren om hetzelfde effect te krijgen - Kalei: Kalk en pigment, met de kwast aangebracht in meerdere dunne lagen. Mat, wolkig, en de muur kan blijven ademen. Goedkoop, en je kunt het zelf doen op minerale muren. - Kalkverf: Kant-en-klaar gemengd en makkelijker aan te brengen dan kalei, op de meeste muren met een grondlaag. - Gepolijste pleister of microcement: Zonder voegen, en sterker in natte ruimtes. Een ander materiaal met een vergelijkbaar glad uiterlijk. - Verf met tadelakt-effect: Een decoratieve verf. Die geeft de kleur en wat beweging, niet de diepte of de waterbestendigheid. ### Kleuren die werken De traditionele tadelaktkleuren komen van aardpigmenten: oker en roze van Marrakech, terracotta, zand, grijs, dieprood. Eén sterke muur, in een nis of achter een bank, is vaak genoeg; houd de andere licht. ### Fouten om te vermijden - Verwachten dat tadelakt in een douche geen onderhoud nodig heeft. - Het schoonmaken zoals tegels, met antikalkspray. - Een gewone stukadoor inhuren die het nog nooit heeft gedaan. - Het werk overhaasten: elke laag heeft zijn droogtijd nodig. ## Kleuren van Marokko Zes paletten uit Marokkaanse steden en tuinen, met hun kleurcodes, en hoe je ze gebruikt zonder van de kamer een ansichtkaart te maken. URL: https://bablblad.com/nl/dar_colours.html Elke Marokkaanse stad heeft haar kleuren: het oker van Marrakech, het blauw van Chefchaouen, de groene daken van Fez, het wit en blauw van Essaouira. Eén palet, met mate gebruikt, geeft een kamer een Marokkaanse sfeer zonder één enkel ornament. ### In het kort - Gebruik drie kleuren: één voor ongeveer 60% van de kamer (de muren), één voor 30% (groot textiel en meubels), één voor 10% (kussens, een deur, een lamp). - Sterke kleuren komen waar het oog naartoe moet gaan: een nis, een deur, de muur achter de salon. - Kleuren op een scherm zijn een benadering. Neem de code mee naar een verfwinkel en test een staaltje op de muur, overdag en 's avonds. ### Zes paletten Elk palet heeft vijf kleuren. De eerste is voor de muren, de laatste zijn accenten. - Marrakech: Oker van Marrakech #C8794F, Terracotta #A44F36, Palmgroen #2F6B4F, Zand #E9D3A9, Nachtblauw #1F2A44. Warm en geborgen. Muren in oker of lichtroze, terracotta in het textiel, diepgroen in de planten en één geverfd meubel. - Chefchaouen: Kalkwit #F7F5EF, Blauw van Chefchaouen #4F86C6, Poederblauw #A9C7E8, Indigo #27408B, Terracotta #C96A4A. Fris en rustig, goed voor kleine kamers en badkamers. Wit boven, blauw onder, zoals op de muren van de stad. - Fez: Kalkwit #FAF7F0, Zelligegroen #0B6947, Kobalt van Fez #1F4FA3, Saffraan #E3A72F, Kohlzwart #1B1B1B. Statig en helder. Witte muren; groen, kobalt en saffraan bewaar je voor tegels, een tafel, kussens. - Essaouira: Kalkwit #FAF7F0, Luikenblauw #2B6CB0, Vestingsteen #CFC6B8, Zeegrijs #8E99A4, Thuyahout #7A4A2B. Licht en luchtig. Witte muren, blauw op deuren en luiken, naturel hout, grijs linnen. - Majorelletuin: Kalkwit #FAF7F0, Majorelleblauw #6050DC, Citroengeel #F2D03B, Cactusgroen #3F7D4E, Terracotta #C96A4A. Gedurfd: voor één muur, een deur of een balkon. Het blauw heeft geel of groen naast zich nodig, en veel wit. - Sahara: Crème #F3E6CF, Duin #D9A066, Gebrand oranje #C4622D, Camel #A9793F, Woestijnnacht #1E2A5A. Zacht en warm, voor slaapkamers. Zand en crème op de muren, gebrand oranje en camel in wol, één donkerblauw voor diepte. ### Kleur in een kamer brengen - Vertrek van wat niet kan veranderen: de vloer, een sofa, een tapijt. Kies het palet waar die kleur al in zit. - Verf laag: een strook kleur tot 100 of 120 cm met wit erboven doet denken aan een lambrisering van zellige en laat plafonds hoger lijken. - Verf de binnenkant van een nis, de zijkanten van een raam of een wandrek in de sterke kleur. - Deuren en radiatoren in de accentkleur kosten één klein blik verf. - Herhaal elke kleur minstens drie keer in de kamer, in verschillende materialen. - Messing, koper en donker hout tellen als kleuren. Veel warme metalen bij okerkleurige muren maken het geheel zwaar: voeg wit toe. ### Licht verandert alles - Kamers op het noorden in Noord-Europa of Canada maken blauw koud en grijs triest. Kies daar de warme paletten. - Kamers op het zuiden verdragen blauw en wit goed. - Avondlicht van warme lampen maakt oker en terracotta dieper. - Test altijd: verf een groot stuk karton en verplaats het twee dagen lang door de kamer. ### Fouten om te vermijden - Elke kleur op volle sterkte op elke muur. - Kiezen vanaf een telefoonscherm. - Een koud, blauwachtig wit naast warme kleuren: kies een gebroken wit. - Het plafond vergeten: zuiver wit boven okerkleurige muren ziet er afgesneden uit. Meng een beetje van de muurkleur door de plafondverf. ## Lantaarns en licht Opengewerkt messing, gekleurd glas en kaarsen: waar je ze ophangt, welke lampen je erin draait en hoe je een lamp die je in Marokko hebt gekocht thuis veilig maakt. URL: https://bablblad.com/nl/dar_light.html Marokkaans licht is laag, warm en in patronen gebroken. Een opengewerkte lantaarn werpt sterren op de muren, en meerdere kleine lichtjes vervangen één felle plafondlamp. ### In het kort - Gebruik warmwitte lampen, 2.200 tot 2.700 K, en een dimmer waar het kan. - Drie of meer lage lichtpunten in een kamer, niet één plafondlamp. - Een lamp die in Marokko is gekocht, is bedraad voor 220 volt en Europese stopcontacten. Laat de lamp nakijken, en laat de bedrading in Canada of de Verenigde Staten vervangen. - Heldere lampen geven scherpe patronen op de muren; matte lampen geven zacht licht en geen patroon. ### De lampen - Opengewerkte lantaarn van messing of koper: Hangend, staand of als wandlamp. Het patroon van de gaatjes bepaalt het patroon op de muren: kleine gaatjes geven sterren, grotere uitsnijdingen geven kant. - Lantaarn van gekleurd glas: Een ijzeren frame met ruitjes van gekleurd glas. Mooi met een kaars of een klein lampje, in hoeken, op balkons en trappen. - Hennalamp: Geitenhuid, gespannen op een ijzeren frame en beschilderd met hennapatronen. Een zacht, amberkleurig licht; houd de lamp weg van vocht. - Kaarslantaarns: Voor op tafel, op de vloer, op een vensterbank. Zet ze per drie bij elkaar, in verschillende hoogtes. - Plafondkoepel of kroonluchter: Grote opengewerkte stukken voor hoge plafonds en trappenhuizen. Controleer het gewicht en de bevestiging in het plafond. ### Waar en hoe hoog - Boven een eettafel: de onderkant van de lantaarn 75 tot 85 cm boven de tafel. - In een doorgang: minstens 200 cm vrije hoogte onder de lantaarn. - In de salon: een staande lantaarn of een laag hangende in een hoek naast de bank, niet in het midden van de kamer. - Twee wandlampen op 160 tot 170 cm, aan weerszijden van een spiegel of een nis. - Een zware lantaarn heeft een haak nodig die in een balk is vastgezet, of een degelijk plafondanker, niet de plastic plug van de oude plafondlamp. ### Lichtbronnen - Kleurtemperatuur: 2.700 K voor woonkamers, 2.200 K voor het effect van een kaars. Boven 3.000 K wordt messing grijs. - Heldere led-filamentlampen voor een patroon op de muren. - Een laag vermogen volstaat: 4 tot 6 watt led in een opengewerkte lantaarn. - Controleer de fitting. In Marokkaanse en Europese lampen passen schroeflampen E27 of E14; Noord-Amerikaanse fittingen zijn E26 en E12. ### Een lamp uit Marokko veilig maken 1. Kijk binnenin. De kabel moet dubbel geïsoleerd zijn, of de metalen behuizing moet geaard zijn. Veel lampen uit de soek hebben een eenvoudige tweeaderige kabel aan een metalen behuizing. 2. In Europa en de Golf (220 tot 240 volt): vraag een elektricien om de fitting en de kabel na te kijken en de lamp te aarden. Het is een klein werkje. 3. In Canada en de Verenigde Staten (120 volt): laat de lamp vóór gebruik opnieuw bedraden met een lokale fitting, kabel en stekker. 4. Gebruik in een badkamer of buiten alleen lampen die geschikt zijn voor vochtige plaatsen. De meeste decoratieve lantaarns zijn dat niet. 5. Houd opengewerkt metaal weg van gordijnen. Lampen blijven koel, kaarsen niet. ### Kaarsen - Laat nooit een kaars branden in een lege kamer of terwijl je slaapt. - Gebruik een glazen houder in een metalen lantaarn: het metaal wordt heet. - Ledkaarsen met een warme, flakkerende vlam zijn veilig op trappen, in kinderkamers en op planken. ### Fouten om te vermijden - Eén sterke witte lamp in een opengewerkte lantaarn: fel licht in je ogen, en geen sfeer. - Een lantaarn van 10 kg ophangen aan een haak die gemaakt is voor 2 kg. - Een lamp van 220 volt in Noord-Amerika gebruiken met alleen een verloopstekker. - Koudwitte lampen. ## Messing, hout, leer en aardewerk onderhouden Dienbladen en theepotten, dozen van thuyahout, leren poefen, beschilderde borden: hoe je ze schoonmaakt, wat ze beschadigt en hoe je de geur van een nieuwe poef kwijtraakt. URL: https://bablblad.com/nl/dar_care.html Marokkaans ambachtswerk is gemaakt van natuurlijke materialen die reageren op water, zon en verwarming. Met een paar gewoonten blijft het een leven lang mooi. ### In het kort - Niets op deze pagina mag in de vaatwasser. - Droog metaal meteen na het wassen af. Het zijn de watervlekken die messing en zilverkleurige dienbladen dof maken. - Houd hout en leer weg van radiatoren en direct zonlicht. - Beschilderd, decoratief aardewerk is om in op te dienen en te tonen, niet om in te koken. ### Messing en koper - Gewoon onderhoud: warm zeepsop, een zachte doek, en meteen afdrogen. - Om de glans terug te krijgen: wrijf met een halve citroen die je in fijn zout hebt gedoopt, of met een papje van azijn, zout en bloem. Laat tien minuten inwerken, spoel, droog af en wrijf op. - Gelakt messing, dat glanzend blijft en nooit donker wordt: alleen zeepsop. Poetsmiddel en citroen halen de lak eraf. - De donkere tint van oud messing is een patina, en veel mensen vinden die mooier. Beslis voor je gaat poetsen: het duurt jaren voor die tint terug is. - Groene vlekjes op koper: citroen en zout, daarna goed spoelen. - Koperen pannen moeten vanbinnen vertind zijn om ze voor eten te gebruiken. Laat ze opnieuw vertinnen als het koper erdoor komt. ### Theepotten en dienbladen - De meeste Marokkaanse theepotten en dienbladen zijn van nieuwzilver (maillechort) of geplateerd messing, niet van massief zilver. - Was met de hand af, droog meteen af en poets af en toe op met een zilverdoek. - Theeaanslag in een theepot: vul de pot met heet water en een lepel baking soda, laat één uur staan en spoel. Schuur de binnenkant nooit. - Een theepot die op het vuur gaat, moet daarvoor gemaakt zijn. Decoratieve theepotten hebben gesoldeerde naden die smelten: vraag het bij aankoop. - Bewaar theepotten met het deksel open, zodat de binnenkant droogt. ### Thuya, ceder en beschilderd hout - Thuya uit Essaouira is een wortelhout met een sterke tekening en een warme geur. Het barst als het uitdroogt: geen radiator, geen zonnige vensterbank. - Stof af met een droge doek. Wrijf er twee keer per jaar een beetje bijenwas of een paar druppels olie in en wrijf op. - Een witte kring van een heet glas verdwijnt vaak met een beetje olie en geduld. - Ceder houdt zijn geur jarenlang en houdt motten weg. Licht schuren aan de binnenkant van een cederhouten kist brengt de geur terug. - Beschilderd hout (zouak) op deuren, tafels en planken: alleen afstoffen. Water doet de verf loskomen. ### Leren poefen en tassen - Poefen worden leeg verkocht, zodat ze plat kunnen reizen. Vul ze met oude kleren, handdoeken of kussenvulling, stevig aangedrukt; in een goede poef gaat meer dan je denkt. - De geur van een nieuwe poef komt van het traditionele looien. Laat hem voor het vullen enkele dagen open in de frisse lucht liggen, uit de zon, met baking soda of koffiedik erin. - Geverfd leer kan kleur afgeven op een licht tapijt of een lichte sofa, vooral als het vochtig is. Test met een witte doek, en houd donkere poefen in het begin weg van lichte tapijten. - Maak schoon met een nauwelijks vochtige doek. Voed het leer twee keer per jaar met een kleurloze leercrème. - Zon doet leer verbleken en uitdrogen. Regen laat vlekken na: laat het leer langzaam drogen, weg van warmte. ### Aardewerk en keramiek - Blauw-wit uit Fez, de kleuren van Safi, het groen van Tamegroute: met de hand afwassen, en niet in de magnetron als er metaalverf op zit. - De glazuren van decoratieve stukken zijn niet altijd gemaakt voor voedsel. Gebruik ze voor brood, fruit en droge koekjes, of als decoratie. - Gebruik om te koken, en voor zuur voedsel zoals tomaat, citroen en azijn, alleen stukken die als voedselveilig en loodvrij worden verkocht. - Ongeglazuurde terracotta neemt alles op: geen geparfumeerde zeep, en laat ze helemaal drogen voor je ze opbergt. - Een serveerschaal met beschadigd glazuur: houd die als decoratie. ### Fouten om te vermijden - De vaatwasser, voor welk stuk dan ook. - Gelakt messing poetsen. - Een doos van thuyahout op een plank boven een radiator. - Een poef vullen op de dag dat hij aankomt, met geur en al. - Koken in een beschilderde souvenirtajine. ## Gasten ontvangen op z'n Marokkaans Het theeblad, de tafel voor gasten, ramadanavonden en de ochtend van Eid: wat je in huis houdt en hoe je het klaarzet. URL: https://bablblad.com/nl/dar_hosting.html Een Marokkaans huis wordt beoordeeld op hoe het ontvangt. Niets daarvan hoeft duur te zijn: een blad dat klaarstaat, iets zoets in de kast en plaats voor nog één persoon. ### In het kort - Houd een theeblad klaar: theepot, glazen, suiker, thee, en munt in de koelkast of op het balkon. - Vul theeglazen voor twee derde, zodat gasten ze bij de rand kunnen vasthouden. - Voor een maaltijd is één grote schotel in het midden en brood voor iedereen de traditie, en het geeft minder afwas. - Voor de gasten komen: lucht de kamer, brand een beetje wierook en zet oranjebloesemwater bij de deur. ### Het theeblad - Dienblad (siniya): Rond, vlak of op kleine pootjes. Een doorsnede van 35 tot 45 cm volstaat voor een theepot en zes glazen. - Theepot (berrad): Een pot die gemaakt is om op het vuur te staan. Een theepot van ongeveer 1 liter is goed voor zes glazen. - Glazen (kissan): Klein, ongeveer 12 cl. Effen voor elke dag, versierd voor gasten. Koop er twaalf: ze breken. - Drie dozen: Voor thee, suiker en munt: de oude sets hebben ze alle drie. Twee potten doen het ook. - Thee: Chinese groene gunpowderthee, bewaard in een gesloten blik. - Suiker: Een suikerbrood in stukken gebroken, of klontjes. Serveer minder zoet en bied extra aan. ### Gasten ontvangen 1. Verwelkom gasten aan de deur en geef ze de beste plaatsen, weg van de deur. 2. Bied eerst water aan, daarna thee met iets zoets of hartigs: koekjes, dadels, noten, of gewoon goed brood, olijfolie en honing. 3. Giet het eerste glas één of twee keer terug in de pot om de thee te mengen en schenk dan van hoog in, zodat er een licht schuim komt. 4. Vul een glas bij voor het leeg is. Drie glazen is de gewoonte; niemand telt. 5. Breng bij een maaltijd een kom en een kan water, of wijs waar ze hun handen kunnen wassen, voor en na. 6. Als de gasten vertrekken, is een pakje koekjes voor thuis een gewoonte die het waard is om te houden. ### De tafel - De lage ronde tafel en de banken van de salon, of je eettafel: allebei goed. - Eén grote schotel in het midden; iedereen eet van het deel recht voor zich. Zet er kleine salades omheen. - Het brood wordt gesneden en rondgedeeld aan tafel voor de schotel komt. - Een tafelkleed dat heet gewassen kan worden, en een plastic zeil eronder op de lage tafel, sparen het tapijt. - Kleine borden en vorken voor wie dat liever heeft, zonder commentaar. - Seizoensfruit sluit de maaltijd af. De thee komt daarna, in de salon. ### Ramadanavonden - Dek de tafel voor zonsondergang: dadels, water, melk, harira, gekookte eieren met komijn, chebakia, sellou, kleine broodjes en pannenkoeken. - Maak vooraf klaar en vries in: briouates, msemen, de basis van de harira. De maand is lang. - Houd de gebedstijden van je stad bij de hand: ze staan op de pagina Vandaag. - Lantaarns, een lichtsnoer op het balkon en een kalender voor de kinderen maken de maand zichtbaar in een land waar de straat niet verandert. - Nodig buren en collega's minstens één keer uit. Een avond aan jouw tafel legt de ramadan beter uit dan welke toespraak ook. ### Eid en familiedagen - De ochtend van Eid: de mooiste kleren, koekjes op tafel voor het gebed, msemen of baghrir erna. - Bel de familie in Marokko vroeg: tegen het einde van de ochtend zijn de lijnen en apps daar overbelast. - Houd kleine enveloppen of muntstukken klaar voor de kinderen. - Voor een geboorte, een terugkeer van de bedevaart of een verloving: thee, melk met dadels en een schaal koekjes zijn de basis. De rest is extra. ### Fouten om te vermijden - Glazen tot de rand gevuld: niemand kan ze optillen. - Het mooiste blad bewaren voor grote gelegenheden. Gebruik het. - Een tafel die zo versierd is dat er geen plaats is voor de schotel. - Zoveel eten dat je geen tijd hebt om bij je gasten te zitten. ## Tajine, couscouspan en keukengerei Welke tajine je koopt, hoe je hem voorbehandelt zodat hij niet barst, de couscouspan, en de paar spullen die het koken echt veranderen. URL: https://bablblad.com/nl/dar_kitchenware.html De Marokkaanse keuken vraagt weinig materiaal, maar elk stuk heeft zijn regels. De meeste gebarsten tajines zijn nooit voorbehandeld of stonden op een te hoog vuur. ### In het kort - Er zijn tajines om in te koken en tajines om in op te dienen. De beschilderde, geglazuurde uit souvenirwinkels zijn alleen om op te dienen. - Een nieuwe aardewerken tajine moet je vóór het eerste gebruik voorbehandelen. Kook altijd op laag vuur, met een vlamverdeler. - Zet een hete tajine nooit op een koud oppervlak en giet nooit koud water in een hete tajine. - In een couscouspan wordt de couscous drie keer gestoomd boven het stoofgerecht. Geen andere pan geeft dezelfde couscous. ### Een tajine kiezen - Ongeglazuurd aardewerk: De traditionele tajine om in te koken. Hij geeft de meeste smaak, moet worden voorbehandeld en vraagt zacht vuur, en hij houdt de smaak vast van wat erin is gekookt. - Effen geglazuurd aardewerk: Makkelijker schoon te maken; hij vraagt nog altijd zacht vuur. Controleer of hij verkocht wordt om in te koken en loodvrij is. - Onderstuk van gietijzer of staal met een aardewerken deksel: Werkt op elke kookplaat, ook inductie, en je kunt er eerst het vlees in aanbraden. Zwaarder en duurder. - Versierde serveertajine: Om het gerecht naar tafel te brengen. Nooit op het vuur. - Maat: 26 tot 28 cm voor twee of drie personen, 30 tot 32 cm voor vier tot zes, 35 cm en meer voor een familiemaal. ### Een aardewerken tajine voorbehandelen 1. Laat het onderstuk en het deksel minstens twee uur weken in koud water, of een hele nacht. 2. Laat ze drogen en wrijf dan de binnenkant van allebei in met olijfolie. 3. Zet ze in een koude oven, stel die in op 150 °C en laat ze er twee uur in staan. 4. Zet de oven uit en laat de tajine erin afkoelen, zonder de deur te openen. 5. Was af met warm water, droog af en wrijf nog een keer in met een beetje olie. ### Ermee koken - Gas: de laagste vlam, met een metalen vlamverdeler tussen de vlam en het aardewerk. - Elektrische en keramische kookplaten: ook een vlamverdeler, en begin koud. - Inductie: een aardewerken tajine werkt niet. Gebruik een gietijzeren onderstuk of kook in de oven. - Oven: begin koud, op 160 tot 180 °C. - Begin met olie en uien, voeg de rest toe en til het deksel het eerste halfuur niet op. - Is er vocht nodig, voeg dan warm water toe, nooit koud. - Zet de hete tajine op hout of op een opgevouwen doek, nooit op steen, tegels of een nat oppervlak. ### Afwassen en opbergen - Laat hem helemaal afkoelen. Daarna warm water en een zachte borstel; geen afwasmiddel op ongeglazuurd aardewerk, anders smaakt het volgende gerecht ernaar. - Aangekoekte resten: vul met warm water en een lepel baksoda, wacht en borstel dan. - Laat hem een volle dag aan de lucht drogen voor je hem opbergt. Aardewerk dat vochtig wordt opgeborgen, gaat schimmelen. - Berg hem op met het deksel op een kier, met een stuk keukenpapier tussen het deksel en het onderstuk. - Schimmel na lange tijd in de kast: schrob met grof zout en azijn, spoel, droog in een oven op lage temperatuur en wrijf opnieuw in met olie. ### Het andere keukengerei - Couscouspan (borma en keskas): Een hoge pan voor het stoofgerecht en een stoomgedeelte dat erop past. Aluminium is licht en traditioneel; roestvrij staal gaat lang mee en werkt op inductie. Dicht de naad tussen de twee af met een reep stof die in bloem en water is gedoopt, zodat de stoom door de couscous gaat. - Gsaa: Een brede, ondiepe schaal van aardewerk of hout, om couscous met de hand te bewerken en brood te kneden. Een heel grote mengkom kan hem vervangen. - Vijzel van messing (mehraz): Voor knoflook, saffraan, specerijen en kruiden. Droog hem meteen af na het wassen. - Tanjia: De hoge aardewerken kruik van Marrakech, die langzaam gaart in gloeiende as. Thuis: vijf tot zes uur in een oven op lage temperatuur. - Snelkookpan: De pan voor elke dag in de Marokkaanse huizen van nu: harira, een doordeweekse tajine, kikkererwten. ### Specerijen en de voorraadkast - Koop waar het kan hele specerijen en maal kleine hoeveelheden: gemalen specerijen verliezen hun geur in ongeveer zes maanden. - Bewaar ze in gesloten potten, weg van de kookplaat en het licht. - Ras el hanout is een mengsel, en elke winkel heeft zijn eigen versie. Koop weinig, bij een winkel die veel verkoopt. - Saffraan: draadjes, nooit poeder. Bewaar ze donker en droog. - Ingemaakte citroenen en olijven blijven maanden goed in hun pekel in de koelkast. Gebruik een schone vork. - Arganolie om te eten wordt gemaakt van geroosterde pitten: de olie is donkerder en smaakt naar noten. De cosmetische olie is niet geroosterd. Haal ze niet door elkaar. ### Fouten om te vermijden - De eerste keer meteen op een hoge vlam. - Koud water in een hete tajine. - Afwasmiddel op ongeglazuurd aardewerk. - Vochtig opbergen, met het deksel dicht. - Koken in een versierde serveertajine. ## Hammam thuis Zwarte zeep, de kessa-handschoen en ghassoul: de stappen van het wekelijkse ritueel in een gewone badkamer, en hoe je de badkamer zelf de sfeer van een hammam geeft. URL: https://bablblad.com/nl/dar_hammam.html De hammam is warmte, stoom, zwarte zeep en stevig scrubben. Een badkamer met warm water is genoeg om het meeste te doen, in ongeveer veertig minuten. ### In het kort - Drie producten doen het werk: zwarte zeep (savon beldi), een kessa-handschoen en ghassoulklei. - De huid moet tien minuten warm en nat blijven voor je gaat scrubben, anders komt er niets los. - Hoogstens één keer per week. Niet op een door de zon verbrande, geïrriteerde of beschadigde huid. - Iedereen heeft een eigen handschoen. ### Wat je nodig hebt - Zwarte zeep (savon beldi): Een zachte pasta van olijven en olijfolie. Schuimt niet. Maakt de huid zacht, zodat de handschoen de dode huid kan losmaken. Een pot van 200 g gaat maanden mee. - Kessa-handschoen: Een want van ruwe stof. Een fijnere korrel voor de gevoelige huid en het gezicht, een grovere voor het lichaam. - Ghassoul: Een klei uit de Atlas, verkocht als schilfers of poeder. Gemengd met warm water of rozenwater reinigt de klei huid en haar zonder zeep. - Arganolie of een lichaamsolie: Voor achteraf, op een huid die nog licht vochtig is. - Rozenwater of oranjebloesemwater: Om de klei aan te maken en om af te sluiten. - Extra's: Een krukje, een kom om water te gieten, een puimsteen voor de voeten, henna voor het haar. ### De stappen 1. Verwarm de badkamer: laat een paar minuten warm water lopen met de deur dicht, of neem tien minuten een warm bad of een warme douche. 2. Smeer op de natte huid een dunne laag zwarte zeep over het hele lichaam, maar niet bij de ogen. Laat de zeep vijf tot tien minuten inwerken in de warmte. 3. Spoel goed af met warm water. De zeep moet weg zijn voor je gaat scrubben. 4. Maak de handschoen nat, wring hem uit en scrub met lange, stevige halen: benen, armen, rug, buik. Er verschijnen kleine grijze rolletjes huid: dat is de bedoeling. 5. Spoel af. Was nu je haar als je wilt. 6. Meng twee of drie lepels ghassoul met warm water tot een gladde crème. Breng die aan op lichaam en haar en laat vijf tot tien minuten inwerken, zonder dat de klei hard opdroogt. 7. Spoel lang af en eindig met koeler water. 8. Dep de huid droog en wrijf er een paar druppels arganolie in. Drink water of thee en rust even uit. ### Goed om te weten - Komt er geen huid los, dan was de huid niet lang genoeg warm en nat, of was de zeep niet afgespoeld. - Het gezicht: zwarte zeep hoogstens twee minuten, daarna een fijne handschoen met lichte halen, of helemaal geen handschoen. - Kinderen: stoom en zeep, een zachte handschoen met heel lichte halen, en geen ghassoul in de buurt van de ogen. - Spoel de handschoen uit, hang hem te drogen en vervang hem als hij glad is geworden. - Ghassoul kan een afvoer verstoppen. Gebruik een afvoerzeefje en laat het water lopen. - Zwangerschap, problemen met het hart of de bloeddruk, huidaandoeningen: vermijd langdurige warmte en vraag het eerst aan je arts. ### Een badkamer met de sfeer van een hammam - Eén muur of de spatwand in zellige, of in een tegel met dezelfde glans; tadelakt of een verf met kalklook op de andere muren. - Een krukje van hout of steen, een koperen kom, een messing dienblad voor de producten. - Effen potten en flessen die je bijvult: zwarte zeep, ghassoul, olie. Haal de etiketten eraf. - Gestreepte katoenen handdoeken (fouta) drogen snel en nemen weinig plaats in. - Een opengewerkte lantaarn die geschikt is voor badkamers, of een kaarslantaarn op een plank uit de buurt van het water. - Een plant die van stoom houdt, en een bosje eucalyptus dat bij de douche hangt. ### Fouten om te vermijden - Een droge of koude huid scrubben. - Scrubben terwijl de zeep er nog op zit. - Het om de dag doen: de huid heeft een week nodig. - Handschoenen delen. - Ghassoul in het haar laten opdrogen tot een korst. ## De geuren van een Marokkaans huis Wierook en oud, oranjebloesemwater, amber, roos en verse munt: wat het is, hoe je het gebruikt en hoe je dat veilig doet in een appartement. URL: https://bablblad.com/nl/dar_scents.html Veel mensen herkennen het huis van hun grootmoeder aan de geur. Een paar eenvoudige dingen brengen die geur terug: bloemenwater, hout, harsen en munt. ### In het kort - Wierook op houtskool rookt sterk: een klein stukje is genoeg, met een raam op een kier. - Houtskool blijft een halfuur of langer heet. De brander staat op een hittebestendige ondergrond, uit de buurt van kinderen, gordijnen en huisdieren. - Oranjebloesemwater en rozenwater parfumeren een kamer, het linnengoed en de handen zonder enige rook. - Een elektrische brander geeft de geur met bijna geen rook: beter in een klein appartement. ### Wat is wat - Bkhour: Houtsnippers of geperste mengsels die in parfumolie zijn gedrenkt. Zoet en sterk. Wordt gebrand voor gasten, op vrijdag en bij feesten. - Oud: Agarhout. Het echte hout is zeldzaam en duur en geeft een diepe, droge rook. De meeste oud die goedkoop wordt verkocht, is geparfumeerd hout. - Jawi: Benzoëhars, in witte of donkere brokjes. Een zachte rook die aan vanille doet denken. - Blokjes amber en muskus: Vast parfum in kleine blokjes. Niet branden: wrijf er een over de polsen, of leg een blokje in een la, een kleerkast of een schaaltje. - Oranjebloesemwater (ma zhar): Gedistilleerd uit de bloesem van de bittere sinaasappelboom. Voor gebak en koffie, en om uit een mrach over de handen van gasten te sprenkelen. - Rozenwater (ma ward): Van de rozen uit de Dadesvallei en Kelaat M'Gouna. Voor de huid, het linnengoed en de hammam. - Gedroogde rozenknopjes, lavendel, verbena: In schaaltjes, zakjes en kleerkasten. - Ceder- en thuyahout: De geur blijft jaren hangen en houdt motten weg. ### Wierook branden 1. Gebruik een brander (mbakhra) van aardewerk of metaal, met een laag zand of as op de bodem. 2. Houd een houtskooltablet vast met een tang, steek de rand aan en leg het in de brander zodra de vonken eroverheen zijn gelopen. 3. Wacht ongeveer vijf minuten, tot het bedekt is met grijze as. 4. Leg er een stukje wierook op zo groot als een linze. Voeg later wat toe in plaats van veel in één keer. 5. Draag de brander door de kamers, of laat hem in de hal staan met een raam op een kier. 6. Als je klaar bent, laat je de houtskool in de brander liggen tot die helemaal koud is, minstens een uur, of dompel je die onder in water. ### In een appartement - Rookmelders reageren op wierook. Brand wierook uit de buurt van de melders en lucht de kamer; haal de melder niet weg. - Buren delen het trappenhuis en de ventilatie. Met een klein stukje en een open raam blijft de vrede bewaard. - Een elektrische wierookbrander verwarmt het hout of de hars zonder houtskool: minder rook en een gelijkmatige geur. - Met astma, baby's, vogels of katten in huis: kies liever bloemenwater en hout dan rook. - Parfumeer liever het linnengoed: een lepel oranjebloesemwater of rozenwater in de spuitfles die je bij het strijken gebruikt, of in het laatste spoelwater. ### Elke dag, zonder rook - Een mrach met oranjebloesemwater bij de deur, voor de handen van gasten. - Een bosje verse munt in een glas op de keukentafel. - Een schaal gedroogde rozenknopjes in de hal; fris ze op met een paar druppels rozenwater. - Blokjes cederhout in de kleerkasten en bij de tapijten. - Sinaasappelschil en een kaneelstokje die zachtjes pruttelen in water op een wintermiddag. ### Kopen en bewaren - Bloemenwater: lees het etiket. Op het etiket van echt bloemenwater staat gedistilleerd bloemenwater en niets anders. Bewaar het na opening in de koelkast en gebruik het binnen een paar maanden. - Oranjebloesemwater om mee te koken en de geparfumeerde soort voor de huid zijn niet altijd hetzelfde product. - Wierook blijft jaren goed in een gesloten blik. - Op reis: bloemenwater telt als vloeistof in de handbagage, en houtskooltabletten zijn in het vliegtuig meestal verboden. Koop de houtskool waar je woont. ### Fouten om te vermijden - Een grote brok wierook op verse houtskool: dikke rook en een bittere geur. - Een brandende brander laten staan op een houten tafel of een tapijt. - Houtskool na tien minuten in de vuilnisbak gooien omdat die er koud uitziet. - Oud kopen voor een prijs die te mooi is om waar te zijn, en dan echte oud verwachten. ## Balkon, terras en planten Munt die de winter overleeft, verbena en geranium voor de thee, jasmijn, een citroenboom in een pot, en hoe je een klein balkon het gevoel van een binnenplaats geeft. URL: https://bablblad.com/nl/dar_plants.html De Marokkaanse binnenplaats heeft vier dingen: groen, water, schaduw en een plek om te zitten. Een balkon van twee vierkante meter kan er drie van hebben, en munt voor de thee. ### In het kort - Munt hoort in een eigen pot. In een gedeelde pot verstikt de munt al het andere. - In koude klimaten kunnen munt, verbena en vijgenbomen buiten blijven met bescherming; citroenbomen, jasmijn en bougainvillea gaan naar binnen vóór de eerste vorst. - Kruiden voor de thee willen zon, regelmatig water en vaak geknipt worden. - Een paar grote potten staan mooier en drogen trager uit dan veel kleine. ### Kruiden voor de thee en de keuken - Munt (na3na3): Groene munt (aarmunt). Zon of halfschaduw, altijd licht vochtige aarde, een eigen brede pot. Knip de stengels vaak af, boven een bladpaar, zodat de plant vol blijft. Het bovenste deel sterft af bij vorst en komt in de lente terug. - Citroenverbena (louiza): Een kleine struik met lange bladeren die naar citroen ruiken, voor de avondthee. Volle zon. Hij verliest zijn bladeren in de winter; bescherm de pot tegen strenge vorst of zet hem in een koude, lichte kamer. - Alsem (chiba): Grijs en bitter, voor de winterthee, één takje per keer. Zon, weinig water; kan tegen kou. - Rozengeranium (3atercha): Geurende bladeren voor thee en gebak. Zon, weinig water. In de winter binnen waar het vriest. - Polei (fliyo), salie (salmiya), marjolein (merdeddouch): De andere theekruiden. Zon, lichte aarde, weinig water. - Koriander en peterselie: Zaai om de drie weken vanaf de lente; bij warmte schieten ze snel in het zaad. Halfschaduw in de zomer. ### Munt kweken uit een bosje 1. Koop een bosje verse Marokkaanse munt met stevige stengels. 2. Haal de onderste blaadjes eraf en zet de stengels in een glas water op een lichte vensterbank. 3. Na één tot twee weken komen er wortels. Ververs het water om de twee dagen. 4. Zijn de wortels een paar centimeter lang, plant de stengels dan in een brede pot met gewone potgrond. 5. Geef vaak water, knip vaak en geef in de zomer een beetje plantenvoeding. 6. Haal de plant elke lente uit de pot, snijd de kluit in vieren en plant één kwart terug in nieuwe aarde. ### Bloemen, klimplanten en bomen in pot - Jasmijn: Voor de geur op zomeravonden. Zon, een klimrek, regelmatig water. Gewone witte jasmijn verdraagt lichte vorst; de sterker geurende soorten niet, en die overwinteren binnen. - Bougainvillea: Heeft volle zon en weinig water nodig om te bloeien. Helemaal geen vorst: in de winter binnen, koel en licht. - Citroenboom of bittere sinaasappelboom: Een grote pot, citrusgrond, zon, regelmatig water en voeding. Zet hem in een lichte, koele kamer als het 's nachts kouder wordt dan 5 °C. - Olijfboom: Zon, weinig water, een pot met goede afwatering. Een goed aangeslagen boom verdraagt wat vorst; bescherm de pot als het lang vriest. - Vijgenboom: Groeit snel, is gul en voelt zich goed in een grote pot. Hij verliest zijn bladeren; pak in koude streken de pot in. - Geraniums: De bloemen van elk Marokkaans raam. Zon, weinig water, en stekken aan het eind van de zomer voor volgend jaar. - Granaatappel, oleander, rozemarijn, lavendel: Zonaanbidders voor een heet terras. Oleander is giftig: niet bij kleine kinderen of huisdieren. ### Een balkon dat aanvoelt als een binnenplaats - Vloer: buitentegels met een cementtegelpatroon, of een buitentapijt met een kelimpatroon, over het beton. - Een lage bank met buitenkussens langs één kant, zoals in een salon. - Terracotta potten in twee of drie maten, in een groepje en niet op een rij. Eén grote geglazuurde pot in groen of blauw. - Een tafeltje met tegels voor het theeblad. - Schaduw: een scherm van riet, een katoenen zonnedoek of een klimplant langs draden. - Lantaarns met ledkaarsen, en één lichtsnoer met warm licht. - Het geluid van water: een kleine fontein op zonne-energie in een schaal. - Controleer hoeveel gewicht je balkon mag dragen voor je grote potten, natte aarde en tegels toevoegt, en bevestig nooit iets dat naar beneden kan vallen. ### Per klimaat - Noord-Europa en Canada: kies potten die tegen vorst kunnen, zet ze in de winter van de grond, pak ze in en haal gevoelige planten naar binnen. Een licht, koel trappenhuis of een raam in de garage is beter dan een warme woonkamer. - Europa rond de Middellandse Zee: bijna alles blijft buiten. In de zomer is water de beperking. - De Golf: het seizoen is omgekeerd. Plant in de herfst, geef schaduw tegen de middagzon en geef 's avonds water. Munt en koriander zijn daar wintergewassen. - Binnen, overal: een licht raam, potten met afwateringsgaten en minder water in de winter. ### Fouten om te vermijden - Munt die een pot deelt. - Elke dag een beetje water: geef liever in één keer goed water en laat dan de bovenkant van de aarde opdrogen. - Een citroenboom voor de winter in een warme, donkere kamer zetten. - Potten zonder gaten. - Een balkon overbelasten. ## Een Marokkaans tintje in een klein appartement Twaalf veranderingen, van een middag tot een weekend, de meeste voor minder dan de prijs van een etentje in een restaurant, en wat je kamer per kamer kunt doen. URL: https://bablblad.com/nl/dar_small.html Je hebt geen riad nodig. Een Marokkaans gevoel komt van een paar dingen die goed gedaan zijn: laag zitten, warm licht, één patroon, iets dat met de hand is gemaakt, en de geur van munt of oranjebloesem als de deur opengaat. ### In het kort - Kies per kamer één sterk element: een tapijt, een betegelde muur, een lantaarn of een zitbank. Niet alle vier. - Handgemaakt en onvolmaakt naast effen en modern staat mooier dan een kamer vol versieringen. - Laag en warm: zet het licht lager, zit lager en maak de kleuren warmer. ### Twaalf accenten - Vervang de lampen in de woonkamer door warmwitte en voeg één opengewerkte lantaarn toe. - Zet een theeblad met theepot en glazen op een plek waar je het ziet en gebruikt. - Eén wollen tapijt of kelim, ook een klein, bij de sofa of het bed. - Drie kussens in één Marokkaanse stof: sabra, kelim of geborduurd katoen. - Een leren poef als extra zitplaats en voetenbank. - Schilder één nis, één deur of een lage strook muur in een kleur uit de paletten. - Hang één groot stuk aan een muur: een kelim, een paneel van houtsnijwerk of een messing dienblad. - Een pot munt op de vensterbank. - Een schaal uit Fez of Safi op tafel, voor fruit of brood. - Een spiegel met een lijst van gesneden hout, been of metaal in de hal. - Een fles oranjebloesemwater en een schaaltje rozenknopjes bij de deur. - Foto's van de stad of het huis van je familie, in dezelfde lijsten, als één groep opgehangen. ### Kamer per kamer - Hal: Een spiegel, een lantaarn, een bankje of een poef om schoenen aan te trekken, een rij haken, een loper op de vloer. - Woonkamer: Eén zitbank of een lage sofa met stevige kussens, een lage tafel, een tapijt dat tot aan de zitplaatsen komt, twee of drie lage lampen. Zet de televisie tegen een effen muur. - Keuken: Een betegelde spatwand of goede tegelstickers, een plank waarop de tajine, de theepotten en de kruidenpotjes in het zicht staan, een kelimloper. - Slaapkamer: Rustige kleuren, een wollen deken of een deken met pompons opgevouwen aan het voeteneind, twee wandlantaarns, een tapijt aan elke kant. - Badkamer: Gestreepte fouta's, een messing dienblad, bijgevulde potten, één muur in kleur. - Kinderkamer: Een poef, een klein tapijt waarop ze kunnen spelen, een lage plank met boeken over Marokko, een kaart waarop de stad van de familie is aangeduid. - Balkon: Munt, een lantaarn, een lage zitplaats. ### Als je huurt - Voor niets hiervan hoef je in tegels te boren of te schilderen als het huurcontract dat verbiedt: tapijten, textiel, lampen op bestaande lichtpunten, meubels en planten. - Verwijderbare tegelstickers, en verf die je weer overschildert als je vertrekt, worden meestal toegestaan: vraag het eerst. - Gebruik het bestaande lichtpunt aan het plafond voor een lantaarn en bewaar de oude lamp om die terug te hangen. - Banken en rekken die los staan, verhuizen met je mee. ### Weinig uitgeven - Koop textiel en kleine stukken tijdens een reis naar Marokko, en grote meubels waar je woont. - Tweedehandssites in Europa en Canada staan vol Marokkaanse lampen, tafels en tapijten die op vakantie zijn gekocht en nooit gebruikt. - Eén goed tapijt is meer waard dan tien kleine voorwerpen. - Naai kussenhoezen van één of twee meter stof die je in een medina koopt. - Vraag het aan de familie voor je iets koopt: vaak ligt er in Marokko een dienblad, een theepot of een deken in een kast te wachten. ### Fouten om te vermijden - De souvenirwinkelstijl: veel kleine voorwerpen op elk oppervlak. - Overal patronen: tapijt, kussens, tegels en behang die allemaal om aandacht vechten. - Donkere kleuren op elke muur van een kleine kamer. - Meubels die te groot en te hoog zijn voor de kamer. ## Een gebedshoek thuis De richting van de qibla vinden vanuit je stad, en een rustige, schone plek inrichten voor het gebed, om te lezen en voor de kinderen. URL: https://bablblad.com/nl/dar_prayer.html Een gebedshoek heeft weinig nodig: een vrij stuk vloer van ongeveer 70 bij 120 cm, in de juiste richting. Het belangrijkste is dat de plek schoon en rustig is en altijd klaar. ### In het kort - De qibla is de richting van de Kaäba in Mekka. Vanuit Europa is dat naar het zuidoosten; vanuit Marokko bijna pal naar het oosten; vanuit Canada en de Verenigde Staten naar het noordoosten; vanuit Dubai, Doha en Riyad naar het westen en zuidwesten. - Zoek de qibla één keer op met de tool op deze pagina en een kompas, en breng dan een onopvallend merkteken aan. - Houd de plek schoon en vrij. In een drukke kamer bewaar je het kleed tussen de gebeden niet op de vloer. ### De qibla vinden Kies je stad. De tool geeft de richting in kompasgraden, gemeten met de klok mee vanaf het noorden. - Open het kompas van je telefoon, houd de telefoon plat en draai tot hij het opgegeven getal toont. - Ga uit de buurt staan van metalen meubels, radiatoren, luidsprekers en de koelkast: ze laten een kompas vele graden afwijken. - Controleer twee keer, op twee plekken in de kamer. - De richting vanuit Noord-Amerika verrast veel mensen: de kortste weg naar Mekka over de wereldbol gaat naar het noordoosten, over de Atlantische Oceaan. - Markeer de richting met de rand van een tapijt, een pijltje aan de binnenkant van een kastdeur of de lijn van een vloerplank. ### De plek inrichten - Een hoek van de slaapkamer of de woonkamer, uit de loop en niet naar de televisie gericht. - Een schone vloer, een gebedskleed, en een plank of een kastje, niet op de grond, voor de Koran en boeken. - Een opvouwbare leesstandaard, een gebedssnoer, een doos of een mand voor de kleden. - Zacht, warm licht: een wandlantaarn of een kleine lamp. - Voor wie zittend bidt: een stevige stoel zonder armleuningen, die altijd op dezelfde plek staat. - In een gedeeld appartement of een studio: een kleed dat opgerold in een mand ligt en een merkteken voor de richting zijn genoeg. ### Met kinderen - Een eigen kleedje naast het jouwe. - Een lage plank met hun boeken, op hun hoogte. - Een ramadankalender, en een lantaarn die ze 's avonds aansteken. - Laat ze helpen de kleden op te rollen en kiezen waar alles komt. ### Ramadan en Eid - Leg er een tweede kleed bij voor gasten, en zet een dienblad met dadels en water bij de deur. - De gebedstijden voor je stad staan op de pagina Vandaag. ### Fouten om te vermijden - Vertrouwen op een kompas naast een radiator of een metalen rek. - De richting gokken: in de meeste steden in het buitenland ligt de qibla ver van pal oost. - Een plek die je voor elk gebed eerst moet vrijmaken. ## Ambachtelijke producten kopen en mee naar huis nemen Waar je koopt, hoe je kwaliteit en prijs controleert, hoe je inpakt en verstuurt, en wat de douane toelaat in het land waar je woont. URL: https://bablblad.com/nl/dar_buying.html Tijdens de zomerreis worden de meeste Marokkaanse huizen in het buitenland ingericht. Met een beetje voorbereiding vermijd je de drie klassieke problemen: een slechte koop, een gebroken pakket en een verrassing bij de douane. ### In het kort - Bij vertrek uit Marokko mag je ambachtelijke producten die je voor jezelf hebt gekocht vrij meenemen, wat hun waarde ook is. Voor antiek en kunstwerken is een vergunning nodig. - Bij aankomst waar je woont, moet je goederen boven de reizigersvrijstelling aangeven, en je betaalt er belasting op. - Bewaar elk aankoopbewijs, met de naam van de winkel, in je handbagage. - Voor hout, planten, zaden en voedsel gelden eigen regels, die strenger zijn in Canada en de Verenigde Staten. ### Waar kopen - Ensemble artisanal: Ambachtscentra van de staat in de grote steden, met ateliers en vaste, uitgehangen prijzen. De beste plek om de juiste prijs te leren kennen voor je naar de soek gaat. - Coöperaties: Coöperaties van weefsters, pottenbakkers en arganproducenten verkopen hun eigen werk. Vraag of je het atelier mag zien. - Ateliers: Voor maatwerk: een salon, een tafel, een lamp, een deur. Spreek de maten, het hout, de afwerking, de prijs en de datum schriftelijk af, met een voorschot en een foto van een afgewerkt stuk. - Soeks en winkels in de medina: De ruimste keuze; over de prijs wordt onderhandeld. Winkels die aan hotels en decorateurs verkopen, hebben vaak de beste kwaliteit. - Winkels en sites waar je woont: Duurder, maar geleverd en met garantie, en je hoeft niets te dragen. Vergelijk voor zware dingen. ### Een prijs afspreken - Kijk in verschillende winkels voor je ergens een prijs vraagt. - Vraag de prijs en bied dan rustig wat je bereid bent te betalen. Beleefd weggaan hoort erbij. - Wie contant in dirham betaalt, krijgt de beste prijs. Bij een grote aankoop heb je met een kaart of een overschrijving een bewijs. - Vraag voor alles wat duur is een aankoopbewijs met de omschrijving en de prijs. Je hebt het nodig voor de douane en voor de verzekering. - Een gids of chauffeur die je naar een winkel brengt, krijgt meestal een commissie, en die zit in jouw prijs. Ga alleen terug. ### De kwaliteit controleren - Messing en koper: het gewicht, nette soldeernaden, een voet die vlak staat. - Hout: de verbindingen, laden die soepel schuiven, geen vulmiddel dat barsten verbergt; doosjes van thuyahout met een deksel dat goed sluit. - Leer: het stiksel, een gelijkmatige kleur, de geur. Wrijf met een vochtige witte doek om de kleurstof te testen. - Aardewerk: tik ertegen. Een heldere klank betekent dat er geen barst in zit. Vraag of het gemaakt is voor voedsel. - Lampen: kijk naar de kabel en de fitting. - Tapijten: draai ze om en kijk naar de knopen. ### Inpakken en versturen - Tapijten: opgerold of opgevouwen met de pool naar binnen, in een stevige zak. Een wollen tapijt van 2 x 3 m weegt 15 tot 25 kg: controleer hoeveel bagage je mag meenemen, of betaal voor een extra stuk bagage, vaak goedkoper dan een pakket. - Aardewerk en lampen: als het kan in de handbagage, in kleren gewikkeld. Anders in twee dozen, de ene in de andere, met 5 cm opvulling aan elke kant. - Poefs reizen leeg en plat. - Per post of koerier vanuit Marokko: weeg en meet eerst, verzeker de waarde, schrijf een eerlijke omschrijving en waarde op het douaneformulier en bewaar het trackingnummer. - Meubels en hele salons: gegroepeerd vervoer over de weg of over zee, via een transportbedrijf. Vraag naar de prijs tot aan je deur, de verzekering en wie bij aankomst de douanekosten betaalt. - Met de auto op de veerboot: bewaar de aankoopbewijzen bij de paspoorten, en doe bij aankomst aangifte als je boven de vrijstelling zit. - Pakketten worden anders belast dan bagage: de reizigersvrijstelling geldt niet voor goederen die apart worden verstuurd. ### Vertrek uit Marokko - Ambachtelijke producten en souvenirs die in Marokko zijn gekocht: vrij mee te nemen, zonder waardelimiet. - Antiek, kunstwerken en verzamelstukken: er moet een certificaat van de culturele autoriteiten bij zitten. Een eerlijke antiekhandelaar kent de procedure. - Fossielen en mineralen: een paar stuks, als souvenir. - Contant geld: je mag tot 2.000 dirham in Marokkaanse bankbiljetten meenemen. ### Aankomst waar je woont - Houten voorwerpen, manden, gedroogde planten en zaden: geef ze aan in Canada en de Verenigde Staten, waar onbehandeld hout en plantaardig materiaal worden gecontroleerd. Afgewerkt, gevernist hout wordt normaal toegelaten. - In de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk mogen vlees en zuivelproducten uit Marokko niet in de bagage, en voor de meeste planten en zaden is een gezondheidscertificaat voor planten (fytosanitair certificaat) nodig. - Voorwerpen van beschermde dieren of planten, zoals schildpadschild, ivoor, sommige reptielenhuiden en koraal, zijn overal verboden of er is een vergunning voor nodig. Koop ze niet. Elke reiziger mag goederen voor persoonlijk gebruik tot deze waarde meebrengen zonder belasting te betalen. Daarboven geef je de goederen bij aankomst aan. - Frankrijk, Spanje, Italië, België, Nederland, Duitsland: 430 euro per persoon bij aankomst per vliegtuig of boot, 300 euro over land. Sommige landen hanteren 150 euro onder de 15 jaar. Eén voorwerp kan niet over de vrijstellingen van twee personen worden verdeeld: een tapijt dat meer waard is dan de vrijstelling, wordt belast op zijn volledige waarde. - Verenigd Koninkrijk: 390 pond per persoon. Ga je erover, dan betaal je belasting en invoerrechten op de totale waarde, niet alleen op het deel boven de vrijstelling. - Canada: 800 Canadese dollar na een afwezigheid van 48 uur of meer, 200 dollar na 24 uur. Je moet de goederen bij je hebben. - Verenigde Staten: Meestal 800 Amerikaanse dollar per persoon, na minstens 48 uur in het buitenland en één keer per 30 dagen. - Verenigde Arabische Emiraten: Geschenken tot 3.000 Emiratische dirham per passagier, in niet-commerciële hoeveelheden. - Saoedi-Arabië: Persoonlijke bezittingen en geschenken tot 3.000 Saoedische riyal, met de aankoopbewijzen. - Qatar: Geschenken en persoonlijke bezittingen tot 3.000 Qatarese riyal. - Zwitserland: 150 Zwitserse frank per persoon en per dag, kinderen inbegrepen. Bedragen zoals ze in oktober 2026 op de douanesite van elk land stonden. Voor alcohol en tabak gelden aparte grenzen. Goederen die per post of koerier worden verstuurd, vallen niet onder deze vrijstelling. ### Fouten om te vermijden - Kopen op de eerste dag, in de eerste winkel. - Geen aankoopbewijs voor een tapijt dat meer waard is dan de vrijstelling. - Een pakket versturen dat is aangegeven als geschenk zonder waarde. Die maakt de douane het eerst open. - Een winkel vertrouwen die zegt dat hij alles zonder belasting verstuurt, zonder schriftelijke prijs tot aan je deur. - Antiek kopen zonder papieren. ### Bronnen - European Union, Your Europe: https://europa.eu/youreurope/citizens/travel/carry/alcohol-tobacco-cash/index_en.htm - GOV.UK: https://www.gov.uk/bringing-goods-into-uk-personal-use/arriving-in-Great-Britain - Canada Border Services Agency: https://cbsa-asfc.gc.ca/travel-voyage/bgb-rmf-eng.html - U.S. Customs and Border Protection: https://www.cbp.gov/travel/us-citizens/know-before-you-go/what-expect-when-you-return - Swiss customs (BAZG): https://www.bazg.admin.ch/en/value-added-tax-vat-chf-150-tax-free-limit - Dubai Customs: https://www.dubaicustoms.gov.ae/en/OpenData/Publications/DC%20Passenger%20Guide_6th%20Edition%202024_V9(EN).pdf - ZATCA, Saudi Arabia: https://zatca.gov.sa/en/RulesRegulations/Taxes/Pages/customs-individual/Travel-pages/luggage.aspx - Lexis Middle East (Qatar customs): https://www.lexis.ae/?p=19999 - Le360, Le guide des MRE: https://fr.le360.ma/economie/le-guide-des-mre-ep17-exportation-des-marchandises-et-des-devises-ce-quil-faut-savoir_X5LSXQG5WVG4FDNBOQWPTFVEYM/ ## Je huis in Marokko: afsluiten en weer openen Twee checklists, voor de dag dat je vertrekt en de dag dat je aankomt, en wat je moet regelen zodat het huis gezond blijft terwijl het leeg staat. URL: https://bablblad.com/nl/dar_house.html Een huis dat tien of elf maanden per jaar dicht is, lijdt meer onder vocht, lekken en kleine vergeten dingen dan onder gebruik. Een uur op de laatste dag en een uur op de eerste dag voorkomen het meeste. ### In het kort - Water dicht aan de meter, gasflessen dicht, koelkast leeg en open: de drie belangrijkste. - Lucht en katoen, geen plastic: hoezen die ademen voorkomen schimmel. - Eén persoon die je vertrouwt, met een sleutel, een geschreven lijst van wat er gecontroleerd moet worden, en je nummer. - Rekeningen, belastingen en verzekering kun je vanuit het buitenland online volgen. ### Voor je vertrekt - Sluit het water af aan de meter en zet één kraan open om de druk af te laten. - Draai gasflessen dicht aan de kraan en noteer de datum die op de rubberen slang gedrukt staat. - Maak de koelkast en de diepvriezer leeg, ontdooi ze en maak ze schoon. Trek de stekker uit en zet de deuren open met iets ertussen. - Trek de stekker uit van televisies, internetmodems, opladers en de boiler. Schakel in de zekeringkast uit wat niet nodig is; laat de stroomkring van een alarm of een camera aan. - Maak elke vuilnisbak leeg en haal al het voedsel weg, behalve gesloten blikken en potten. - Was beddengoed, handdoeken en hoezen en laat ze helemaal drogen voor je ze opbergt. - Zet matrassen op hun kant als het kan, en dek ze en de salon af met katoenen lakens, nooit met plastic. - Rol wollen tapijten op met cederhout of een mottenmiddel en bewaar ze niet op de vloer. - Laat de deuren van kleerkasten en kasten op een kier, met vochtvreters in kamers dicht bij de zee. - Dek afvoerputjes en de wc-pot af met een doek en giet een beetje olie in de sifons: dat vertraagt de verdamping en houdt insecten en geuren buiten. - Sluit luiken en ramen, controleer of de afvoeren van het dakterras vrij zijn van bladeren, en haal alles binnen wat de wind kan meenemen. - Fotografeer de meters en elke kamer. - Laat een sleutel, je telefoonnummer en deze lijst achter bij de persoon die je vertrouwt. ### Terwijl je weg bent - Vraag om een bezoek één keer per maand en na hevige regen: de ramen een uur openzetten, plafonds en muren bekijken, de afvoeren van het terras controleren. - Spreek vooraf af welke kleine reparaties mogen gebeuren zonder je te bellen, en tot welk bedrag. - Betaal water, elektriciteit en internet vanuit het buitenland via je bank of de sites en apps van de leveranciers, en vraag de aanbieder of de internetlijn tijdelijk kan worden stopgezet. - Betaal de jaarlijkse belastingen op de woning en, in een appartementsgebouw, de kosten van de syndic op tijd. Onbetaalde bedragen lopen op met boetes. - Woningverzekering: zeg de verzekeraar dat het huis het grootste deel van het jaar leeg staat. Veel contracten beperken de dekking voor diefstal of waterschade in een onbewoond huis. - Een eenvoudige camera of een alarm met internetverbinding werkt alleen als elektriciteit en internet aan blijven: beslis dat voor je vertrekt. ### De dag dat je aankomt - Zet vóór al het andere alle ramen en luiken open. - Draai het water aan de meter langzaam open en laat dan elke kraan een paar minuten lopen. Spoel de toiletten door. - Zoek naar lekken onder de gootsteen en de wastafels, rond de boiler en aan de meter. - Controleer de gasslang: vervang de slang als de gedrukte datum voorbij is of het rubber gebarsten is. Test de aansluiting met zeepwater, nooit met een vlam. - Schakel de elektriciteit weer in, één stroomkring per keer. - Maak de koelkast schoon, steek de stekker in en wacht twee of drie uur voor je hem vult. - Heeft de boiler maanden uit gestaan, laat hem dan leeglopen, vul hem opnieuw en warm hem één keer volledig op voor gebruik. - Schud het beddengoed, de hoezen van de salon en de tapijten uit en lucht ze in de zon. - Bekijk plafonds en muren op nieuwe vochtplekken, en bekijk het dakterras. - Lees de meters af en vergelijk met je foto's. ### Vocht en schimmel - Aan de kust is vocht de grootste vijand. Lucht die beweegt is belangrijker dan warmte. - Verf op kalkbasis laat muren ademen; verf op kunststofbasis sluit het vocht erachter op. - Zet meubels een paar centimeter van de buitenmuren af. - Was schimmel weg met verdund bleekwater of witte azijn, met handschoenen aan, en zoek dan waar het water vandaan komt. - Op het dakterras beginnen de meeste lekken: laat de waterdichting om de paar jaar controleren, vóór het regenseizoen. ### Fouten om te vermijden - De koelkast aan laten staan met eten voor de volgende keer. Eén stroomuitval en alles is bedorven. - Plastic over bedden en sofa's. - Niemand met een sleutel. - Water dat open blijft staan aan de meter. - Op de dag dat je wilt verkopen ontdekken dat er drie jaar belasting niet is betaald. ## Leer Darija: de belangrijkste woorden De woorden van elke dag, voor kinderen die ver van Marokko opgroeien en voor iedereen die met de familie in Marokko wil praten. Elk woord staat in Latijnse letters, zoals Marokkanen in berichtjes schrijven, en in Arabische letters. URL: https://bablblad.com/nl/darija.html ### Hallo, dank je en tot ziens - Salam 3likom (السلام عليكم): Hallo. Letterlijk: vrede zij met u. - W 3likom salam (وعليكم السلام): Het antwoord op Salam 3likom. - Sba7 lkhir (صباح الخير): Goedemorgen. - Msa lkhir (مسا الخير): Goedenavond. - Labas? (لاباس؟): Gaat het goed? Is alles in orde? - Labas, l7amdoulah (لاباس، الحمد لله): Het gaat goed, God zij dank. - Kidayr? / Kidayra? (كيداير؟ / كيدايرة؟): Hoe gaat het met je? (tegen een man / tegen een vrouw) - Choukran (شكرا): Dank je. - Baraka llahou fik (بارك الله فيك): Dank je. Letterlijk: God zegene je. - Bla jmil (بلا جميل): Graag gedaan. Geen dank. - 3afak (عافاك): Alsjeblieft. - Sme7 liya (سمح ليا): Sorry. Pardon. - Mer7ba (مرحبا): Welkom. - Bslama (بالسلامة): Tot ziens. - Tsba7 3la khir (تصبح على خير): Welterusten. - Mabrouk (مبروك): Gefeliciteerd. ### Vragen en korte antwoorden - Chkoun? (شكون؟): Wie? - Achnou? (أشنو؟): Wat? - Fin? (فين؟): Waar? - Fou9ach? (فوقاش؟): Wanneer? - 3lach? (علاش؟): Waarom? - Kifach? (كيفاش؟): Hoe? - Ch7al? (شحال؟): Hoeveel? - Wach…? (واش…؟): Zo begin je een ja-neevraag: Wach nta mzyan? Gaat het goed met je? - Iyeh (إيه): Ja. - La (لا): Nee. - Wakha (واخا): Oké. In orde. - Ma fhemtch (ما فهمتش): Ik begrijp het niet. - 3awed 3afak (عاود عافاك): Zeg het nog eens, alsjeblieft. - Chnou smitek? (شنو سميتك؟): Hoe heet je? - Smiti… (سميتي…): Ik heet… - Mnin nta? / Mnin nti? (منين نتا؟ / منين نتي؟): Waar kom je vandaan? (tegen een man / tegen een vrouw) ### De familie - Baba / Lwalid (بابا / الوالد): Papa. Vader. - Mama / Lwalida (ماما / الوالدة): Mama. Moeder. - Khouya (خويا): Mijn broer. - Khti (ختي): Mijn zus. - Jeddi (جدي): Mijn grootvader. - Jeddti / Mima (جدتي / ميمة): Mijn grootmoeder. Veel families zeggen Mima. - 3ammi (عمي): Mijn oom, de broer van mijn vader. - Khali (خالي): Mijn oom, de broer van mijn moeder. - 3ammti (عمتي): Mijn tante, de zus van mijn vader. - Khalti (خالتي): Mijn tante, de zus van mijn moeder. - Weld (ولد): Jongen. Zoon. - Bent (بنت): Meisje. Dochter. - Drari (الدراري): Kinderen. Kids. - Rajel (راجل): Man. Echtgenoot. - Mra (مرا): Vrouw. Echtgenote. - L3a2ila (العائلة): De familie. - L3ers (العرس): De bruiloft. ### Getallen en geld - Wa7ed (واحد): 1 - Jouj (جوج): 2 - Tlata (تلاتة): 3 - Rb3a (ربعة): 4 - Khamsa (خمسة): 5 - Setta (ستة): 6 - Seb3a (سبعة): 7 - Tmenya (تمنية): 8 - Tes3oud (تسعود): 9 - 3achra (عشرة): 10 - 7dach (حداش): 11 - Tnach (طناش): 12 - 3echrin (عشرين): 20 - Khamsin (خمسين): 50 - Miya (مية): 100 - Alf (ألف): 1000 - Derham (درهم): Dirham, het Marokkaanse geld. - Ryal (ريال): 5 centiemen. Veel mensen rekenen prijzen nog in ryals: 20 ryals is 1 dirham, dus 100 ryals is 5 dirham. ### Dagen en tijd - Lyoum (اليوم): Vandaag. - Ghedda (غدا): Morgen. - Lbare7 (البارح): Gisteren. - Daba (دابا): Nu. Het kan ook zo meteen betekenen. - Men ba3d (من بعد): Later. - Dima (ديما): Altijd. - Sba7 (الصباح): De ochtend. - L3chiya (العشية): De namiddag. - Lil (الليل): De nacht. - Ch7al f sa3a? (شحال فالساعة؟): Hoe laat is het? - Simana (السيمانة): De week. - Chher (الشهر): De maand. - L3am (العام): Het jaar. - Letnin (التنين): Maandag. - Tlat (التلات): Dinsdag. - Larb3 (لاربع): Woensdag. - Lkhmis (الخميس): Donderdag. - Jem3a (الجمعة): Vrijdag. - Sebt (السبت): Zaterdag. - L7ed (الحد): Zondag. ### Eten en drinken - Lkhobz (الخبز): Brood. - Lma (الما): Water. - Atay (أتاي): Thee. In Marokko groene thee met munt. - L9ehwa (القهوة): Koffie. - L7lib (الحليب): Melk. - L7em (اللحم): Vlees. - Djaj (الدجاج): Kip. - L7out (الحوت): Vis. - Lkhodra (الخضرة): Groenten. - Lfakya (الفاكية): Fruit. - Lbid (البيض): Eieren. - Zzit (الزيت): Olie. - Lmel7a (الملحة): Zout. - Ssokkar (السكر): Suiker. - L3sel (العسل): Honing. - Ftour (الفطور): Ontbijt. Tijdens de ramadan de maaltijd waarmee je het vasten breekt. - Lghda (الغدا): Lunch. - L3cha (العشا): Avondeten. - Bnin (بنين): Lekker. Heerlijk. - Chba3t (شبعت): Ik zit vol. - Ji3an (جيعان): Hongerig. - 3tchan (عطشان): Dorstig. ### Thuis - Dar (الدار): Het huis. Thuis. - Lbit (البيت): De kamer. - Lkouzina (الكوزينة): De keuken. - Bit lma (بيت الما): Het toilet. - L7ammam (الحمام): De badkamer. Ook het openbare badhuis. - Lbab (الباب): De deur. - Sserjem (السرجم): Het raam. - Tabla (الطبلة): De tafel. - Lkorsi (الكرسي): De stoel. - Lfrach (الفراش): Het bed. - Tlaja (التلاجة): De koelkast. - Ssarout (الساروت): De sleutel. - L7ouma (الحومة): De buurt. - Ljar (الجار): De buurman. ### In de stad en onderweg - Ttri9 (الطريق): De weg. - Nichan (نيشان): Rechtdoor. - 3la limen (على ليمن): Rechts. - 3la lisser (على ليسر): Links. - 9rib (قريب): Dichtbij. - B3id (بعيد): Ver. - Hna (هنا): Hier. - Temma (تما): Daar. - Fin kayn…? (فين كاين…؟): Waar is…? - L7anout (الحانوت): De kleine kruidenierswinkel in de buurt. - Ssou9 (السوق): De markt. - Lmdina (المدينة): De oude stad. Ook de stad. - Tomobil (الطوموبيل): De auto. - Taxi sghir (طاكسي صغير): Kleine taxi, binnen de stad. - Taxi kbir (طاكسي كبير): Grote gedeelde taxi, tussen steden. - Lagar (لاڭار): Het treinstation. - Lmatar (المطار): De luchthaven. - Lbabour (البابور): De boot. De ferry. - W9ef hna 3afak (وقف هنا عافاك): Stop hier, alsjeblieft. ### Op de markt - Ch7al hada? (شحال هادا؟): Hoeveel kost dit? - Ghali (غالي): Duur. - Rkhis (رخيص): Goedkoop. - N9es chwiya (نقص شوية): Doe een beetje van de prijs af. - Bghit… (بغيت…): Ik wil… - Ma bghitch (ما بغيتش): Ik wil het niet. - 3tini… (عطيني…): Geef me… - Nouss kilo (نص كيلو): Een halve kilo. - Bezzaf (بزاف): Veel. Te veel. - Chwiya (شوية): Een beetje. - Sserf (الصرف): Wisselgeld, muntjes. - Lflous (الفلوس): Geld. ### Gevoelens en gezondheid - Fer7an (فرحان): Blij. - M9elle9 (مقلق): Van streek. Geïrriteerd. - 3iyan (عيان): Moe. - Mrid (مريض): Ziek. - Kayderni rassi (كيضرني راسي): Mijn hoofd doet pijn. Kayderni… betekent … doet pijn. - Tbib (الطبيب): De dokter. - Sbitar (السبيطار): Het ziekenhuis. - Lfarmasyan (الفرماسيان): De apotheek. De apotheker. - Khayef (خايف): Bang. - Tw7echtek (توحشتك): Ik mis je. - Kanbghik (كنبغيك): Ik hou van je. - Mzyan (مزيان): Goed. Prima. - Khayeb (خايب): Slecht. Lelijk. - Zwin (زوين): Leuk. Mooi. ### Woorden die je tegen kinderen zegt - Aji! (أجي!): Kom! - Sir! (سير!): Ga! - Koul! (كول!): Eet! - Chreb! (شرب!): Drink! - Gles! (ڭلس!): Ga zitten! - Noud! (نوض!): Sta op! - N3es! (نعس!): Ga slapen! Naar bed! - Chouf! (شوف!): Kijk! - Sme3! (سمع!): Luister! - Hder! (هدر!): Praat! - Kteb! (كتب!): Schrijf! - 9ra! (قرا!): Lees! Studeer! - L3eb! (لعب!): Speel! - Tsenna! (تسنى!): Wacht! - Jib! (جيب!): Breng het! - 7ell! (حل!): Doe open! - Sedd! (سد!): Doe dicht! - Ghsel yeddik! (غسل يديك!): Was je handen! ### Uitdrukkingen die je elke dag hoort - Inchallah (إن شاء الله): Als God het wil. Ook: ik hoop het. - L7amdoulah (الحمد لله): God zij dank. - Bismillah (بسم الله): In de naam van God. Zeg je voor het eten of voor je ergens aan begint. - Tbarkallah (تبارك الله): Prachtig! Zeg je als compliment voor iemand of iets. - Yallah! (يالاه!): We gaan! Kom op! - Safi (صافي): Genoeg zo. Dat was het. Oké. - Machi mochkil (ماشي مشكل): Geen probleem. - 3adi (عادي): Normaal. Het is goed. - Bchwiya (بشوية): Langzaam. Zachtjes. - Bzzerba! (بالزربة!): Schiet op! - 7chouma! (حشومة!): Schaam je! Dat hoort niet. Ouders zeggen het vaak. - Bsse7a (بالصحة): Geniet ervan! Zeg je na een maaltijd, een knipbeurt, een hammam of een nieuwe aankoop. - Llah ychafik (الله يشافيك): Beterschap. - Llah yr7mo (الله يرحمو): Moge God hem genadig zijn. Zeg je over iemand die is overleden. - Mbarkin l3wacher (مباركين العواشر): Fijn Eid-feest. Zeg je op de heilige dagen. - Ramdan mbarek (رمضان مبارك): Fijne ramadan. ## Marokkaanse namen voor jongens 321 voornamen die jongens in Marokko krijgen, van de favorieten van nu tot de namen van de grootouders, elk met de Marokkaanse spelling, de Arabische letters en de betekenis. URL: https://bablblad.com/nl/names_boys.html - Abbas (عباس): Streng, fronsend; wordt ook van de leeuw gezegd. Al-Abbas was een oom van de Profeet. - Abdelaati (عبد العاطي): Dienaar van de Gever (al-Aati). - Abdeladim (عبد العظيم): Dienaar van de Grootse (al-Azim). - Abdelali (عبد العالي): Dienaar van de Allerhoogste (al-Aali). - Abdelaziz (عبد العزيز): Dienaar van de Almachtige (al-Aziz). - Abdelbaki (عبد الباقي): Dienaar van de Eeuwigblijvende (al-Baqi). - Abdelbasset (عبد الباسط): Dienaar van Hem die overvloedig geeft (al-Basit). - Abdelfattah (عبد الفتاح): Dienaar van de Opener, die de weg opent (al-Fattah). - Abdelghafour (عبد الغفور): Dienaar van de Vergevende (al-Ghafur). - Abdelghani (عبد الغني): Dienaar van de Zelfvoorzienende, de Rijke (al-Ghani). - Abdelhadi (عبد الهادي): Dienaar van de Gids (al-Hadi). - Abdelhafid (عبد الحفيظ): Dienaar van de Behoeder (al-Hafiz). - Abdelhai (عبد الحي): Dienaar van de Eeuwiglevende (al-Hayy). - Abdelhak (عبد الحق): Dienaar van de Waarheid (al-Haqq). - Abdelhakim (عبد الحكيم): Dienaar van de Wijze (al-Hakim). - Abdelhalim (عبد الحليم): Dienaar van de Verdraagzame, de Geduldige (al-Halim). - Abdelhamid (عبد الحميد): Dienaar van de Prijzenswaardige (al-Hamid). - Abdelilah (عبد الإله): Dienaar van God (al-Ilah). - Abdeljabbar (عبد الجبار): Dienaar van de Machtige, de Hersteller (al-Jabbar). - Abdeljalil (عبد الجليل): Dienaar van de Majestueuze (al-Jalil). - Abdelkader (عبد القادر): Dienaar van de Alvermogende (al-Qadir). - Abdelkarim (عبد الكريم): Dienaar van de Vrijgevige (al-Karim). Abdelkrim el-Khattabi leidde in de jaren 1920 het verzet in de Rif. - Abdelkebir (عبد الكبير): Dienaar van de Grote (al-Kabir). - Abdelkhalek (عبد الخالق): Dienaar van de Schepper (al-Khaliq). - Abdelkouddous (عبد القدوس): Dienaar van de Allerheiligste (al-Quddus). - Abdellah (عبد الله): Dienaar van God. Zo heette de vader van de Profeet. - Abdellatif (عبد اللطيف): Dienaar van de Zachtmoedige en Vriendelijke (al-Latif). - Abdelmajid (عبد المجيد): Dienaar van de Glorierijke (al-Majid). - Abdelmalek (عبد المالك): Dienaar van de Soeverein (al-Malik). Sultan Abdelmalek leidde Marokko in de Slag van de Drie Koningen in 1578. - Abdelmoughit (عبد المغيث): Dienaar van de Redder, die antwoordt op hulpgeroep (al-Mughith). - Abdelmoula (عبد المولى): Dienaar van de Heer en Beschermer (al-Mawla). - Abdelmoumen (عبد المؤمن): Dienaar van de Gever van veiligheid (al-Mu'min). Abdelmoumen was in de 12e eeuw de eerste kalief van de Almohaden. - Abdelmounaim (عبد المنعم): Dienaar van de Gever van zegeningen (al-Mun'im). - Abdelouadoud (عبد الودود): Dienaar van de Liefdevolle (al-Wadud). - Abdelouahab (عبد الوهاب): Dienaar van de Gever van gaven (al-Wahhab). - Abdelouahed (عبد الواحد): Dienaar van de Ene (al-Wahid). - Abdenbi (عبد النبي): Dienaar van de Profeet. - Abdennour (عبد النور): Dienaar van het Licht (al-Nur). - Abderrafie (عبد الرافع): Dienaar van Hem die verheft (al-Rafi'). - Abderrahim (عبد الرحيم): Dienaar van de Meest Barmhartige (al-Rahim). - Abderrahmane (عبد الرحمن): Dienaar van de Erbarmer (al-Rahman). - Abderraouf (عبد الرؤوف): Dienaar van de Meest Goedgunstige (al-Ra'uf). - Abderrazak (عبد الرزاق): Dienaar van de Voorziener (al-Razzaq). - Abdeslam (عبد السلام): Dienaar van de Bron van Vrede (al-Salam). Moulay Abdeslam Ben Mchich is een vereerde heilige in het noorden van Marokko. - Abdessabour (عبد الصبور): Dienaar van de Meest Geduldige (al-Sabur). - Abdessamad (عبد الصمد): Dienaar van de Eeuwige, op wie alles steunt (al-Samad). - Abdessamie (عبد السميع): Dienaar van de Alhorende (al-Sami'). - Abdessattar (عبد الستار): Dienaar van Hem die fouten bedekt (al-Sattar). - Aboubakr (أبو بكر): Vader van het kameeljong. Abu Bakr was de naaste metgezel van de Profeet en de eerste kalief. - Achraf (أشرف): Edelste, meest eervolle. - Adam (آدم): Naam van de eerste mens en de eerste profeet. In het Hebreeuws betekent ‘adam’ ‘man, mens’. - Adib (أديب): Welgemanierd en ontwikkeld; een letterkundige. - Adil (عادل): Rechtvaardig, eerlijk. - Adnane (عدنان): Vaak verklaard als ‘kolonist’. Adnan is de stamvader van de Noord-Arabische stammen. - Afalkay (أفالكاي, ⴰⴼⴰⵍⴽⴰⵢ): Knap. - Afaw (أفاو, ⴰⴼⴰⵡ): Licht, de stralende. - Afoulay (أفولاي, ⴰⴼⵓⵍⴰⵢ): Amazigh-vorm van Apuleius, de schrijver van de Metamorfosen uit de 2e eeuw. - Afra (أفرا, ⴰⴼⵔⴰ): Vrede. - Agellid (أكليد, ⴰⴳⵍⵍⵉⴷ): Koning. - Aghbalou (أغبالو, ⴰⵖⴱⴰⵍⵓ): Bron, waterbron. - Aghilas (أغيلاس, ⴰⵖⵉⵍⴰⵙ): Panter of luipaard. - Ahmed (أحمد): Meest prijzenswaardig. Een naam van de Profeet Mohamed die in de Koran staat. - Akram (أكرم): Vrijgevigste, edelste. - Aksel (أكسل, ⴰⴽⵙⵍ): Luipaard of tijger. Ook in verband gebracht met Koceila (Aksil), een Amazigh-leider uit de 7e eeuw. - Alaeddine (علاء الدين): Adel van het geloof. Aladdin uit Duizend-en-een-nacht draagt deze naam. - Ali (علي): Hoog, verheven. Ali was de neef en schoonzoon van de Profeet, en de vierde kalief. - Allal (علال): Vaak verklaard als ‘hoog, verheven’. Allal al-Fassi was een leider van de Marokkaanse onafhankelijkheidsbeweging. - Amadour (أمادور, ⴰⵎⴰⴷⵓⵔ): Levend, bestaand. Een traditionele naam in Midden-Marokko. - Amanar (أمانار, ⴰⵎⴰⵏⴰⵔ): Gids, leider; ook de morgenster of Orion. - Amassan (أماسان, ⴰⵎⴰⵙⵙⴰⵏ): Geleerd, deskundig. - Amastan (أماستان, ⴰⵎⵙⵜⴰⵏ): Beschermer, verdediger. - Amayas (أماياس, ⴰⵎⴰⵢⴰⵙ): Jachtluipaard of luipaard. - Amayour (أمايور, ⴰⵎⴰⵢⵢⵓⵔ): Volle maan, maanlicht. - Amazigh (أمازيغ, ⴰⵎⴰⵣⵉⵖ): Vaak verklaard als ‘vrije man, edel’. Het is ook de naam van het Amazigh-volk. - Amine (أمين): Betrouwbaar, trouw. Al-Amin was een titel die de Profeet kreeg. - Amir (أمير): Prins, bevelhebber. - Amjad (أمجد): Glorierijkste, meest geëerde. - Amllay (أملاي, ⴰⵎⵍⵍⴰⵢ): Barmhartig, goed. - Ammar (عمار): Bouwer, iemand die een plek tot leven brengt. Ammar ibn Yasir was een metgezel van de Profeet. - Amnay (أمناي, ⴰⵎⵏⴰⵢ): Ruiter; in de poëzie de geliefde. - Anamar (أنامار, ⴰⵏⴰⵎⴰⵔ): Gelukkig. - Anarouz (أناروز, ⴰⵏⴰⵔⵓⵣ): Hoop. - Anas (أنس): Vriendelijk gezelschap, warmte. Anas ibn Malik was een metgezel van de Profeet. - Anir (أنير, ⴰⵏⵉⵔ): Engel. Het woord anir duidt ook een antilope aan. - Anis (أنيس): Vriendelijk, goed gezelschap. - Anouar (أنور): Helderder, stralender; van nour, licht. - Anzar (أنزار, ⴰⵏⵥⴰⵕ): Regen. - Asafou (أسافو, ⴰⵙⴰⴼⵓ): Fakkel, gloeiende sintel. Het was een bijnaam van Ibn Toumert. - Asalas (أسالاس, ⴰⵙⴰⵍⴰⵙ): Pijler van het huis. - Aslal (أسلال, ⴰⵙⵍⴰⵍ): Fijne honing. - Aymane (أيمن): Gezegend, gelukkig; verwant aan het woord voor de rechterkant. - Ayoub (أيوب): Naam van de profeet Job. De Koran stelt hem voor als voorbeeld van geduld. - Ayour (أيور, ⴰⵢⵢⵓⵔ): Maan. - Aziz (عزيز): Dierbaar, geliefd; ook sterk, machtig. - Azrour (أزرور, ⴰⵣⵔⵓⵔ): Knap; ook een juweel. - Azzedine (عز الدين): Glorie van het geloof. - Bachir (بشير): Brenger van goed nieuws. - Badis (باديس, ⴱⴰⴷⵉⵙ): Naam van middeleeuwse Amazigh-koningen. Vaak verklaard als ‘door de clan aan de macht gebracht’. - Badr (بدر): Volle maan. Badr is ook de plaats waar de eerste moslims in 624 hun eerste grote slag wonnen. - Badreddine (بدر الدين): Volle maan van het geloof. - Bassam (بسام): Glimlachend, iemand die vaak glimlacht. - Bilal (بلال): Frisheid, vocht. Bilal ibn Rabah was de eerste muezzin van de islam. - Bouchaib (بوشعيب): Vader van Chouaib (Abu Shu'ayb). Moulay Bouchaib, beschermheilige van Azemmour, wordt de ‘gever van jongens’ genoemd. - Bouchta (بوشتى): Vader van de winter (Abu Shita). Moulay Bouchta al-Khammar was een geleerde uit de 16e eeuw die bij Taounate wordt vereerd. - Boujemaa (بوجمعة): Vader van de vrijdag: ‘bou’ (vader van) en ‘jemaa’ (vrijdag, de dag van het gezamenlijke gebed). - Boukous (بوكوس, ⴱⵓⴽⴽⵓⵙ): Amazigh-vorm van Bocchus, een oude koning van Mauretanië. - Chadi (شادي): Zanger, iemand die zingt of verzen voordraagt. - Chafik (شفيق): Meelevend, zorgzaam. - Chakib (شكيب): Vaak verklaard als ‘iemand die geeft en beloont’, van shukb, een geschenk of beloning. - Chakir (شاكر): Dankbaar, erkentelijk. - Chamseddine (شمس الدين): Zon van het geloof. - Chaouki (شوقي): Van verlangen, vol hunkering. Ahmed Chawki was een Egyptische dichter die de Prins der Dichters werd genoemd. - Charafeddine (شرف الدين): Eer van het geloof. - Chihab (شهاب): Vallende ster, heldere vlam. - Chouaib (شعيب): Vaak verklaard als ‘takje’ of ‘kleine stam’, van sha'b. Naam van de profeet die naar het volk van Madyan werd gezonden. - Choukri (شكري): Van dank, dankbaar. - Daoud (داود): Naam van de profeet David. Uit het Hebreeuws, vaak verklaard als ‘geliefde’. - Diaeddine (ضياء الدين): Licht, glans van het geloof. - Fadel (فاضل): Deugdzaam, vrijgevig; een man van verdienste. - Fahd (فهد): Panter, jachtluipaard; een snelle wilde kat. - Faiçal (فيصل): Rechter die beslist tussen goed en kwaad; ook een scherp zwaard. - Fakhreddine (فخر الدين): Trots van het geloof. - Faouzi (فوزي): Van succes en triomf. - Fares (فارس): Ruiter, ridder. - Farid (فريد): Uniek, weergaloos; ook een kostbare edelsteen. - Farouk (فاروق): Iemand die waarheid van leugen onderscheidt. Het was een titel van de kalief Omar ibn al-Khattab. - Fathallah (فتح الله): Overwinning of opening die God schenkt. - Fouad (فؤاد): Het hart. - Gaya (غايا, ⴳⴰⵢⴰ): Naam van Gaia, een koning van het oude Numidië en vader van Massinissa. Vaak verklaard als ‘actief’. - Ghali (غالي): Kostbaar, dierbaar; van grote waarde. - Ghassane (غسان): Jeugd, de bloei van de jeugd. Ghassan was ook een oude Arabische stam. - Habib (حبيب): Geliefd, dierbaar. - Hachem (هاشم): Verbrijzelaar, breker (van brood). Hashim, de overgrootvader van de Profeet, brak brood voor reizigers. - Hadi (هادي): Gids, iemand die naar het juiste pad leidt. - Hafid (حفيظ): Hoeder, bewaarder, beschermer. - Haitam (هيثم): Jonge adelaar. - Hakim (حكيم): Wijs, wijze. - Hamid (حميد): Prijzenswaardig, geprezen. - Hamza (حمزة): Vaak verklaard als ‘leeuw’ of ‘sterk, standvastig’. Hamza was een oom van de Profeet. - Hani (هاني): Gelukkig, tevreden. - Haroun (هارون): Naam van de profeet Aäron, broer van Moussa. De herkomst is onzeker, vaak verklaard als ‘verheven’. - Hassan (حسن): Goed, knap. Hassan was de kleinzoon van de Profeet; Hassan II was koning van Marokko. - Hatim (حاتم): Rechter, besluitvaardig. Hatim al-Tai was een Arabische dichter die beroemd was om zijn vrijgevigheid. - Hazem (حازم): Standvastig, vastberaden, bedachtzaam. - Hicham (هشام): Vrijgevig; van een wortel die betekent dat je brood breekt om het te delen. - Hilal (هلال): Maansikkel, de nieuwe maan. - Houcine (حسين): De kleine knappe, verkleinwoord van Hassan. Al-Hussein was de kleinzoon van de Profeet. - Houd (هود): Naam van de profeet Houd, die naar het volk van 'Ad werd gezonden. - Houdaifa (حذيفة): Van hadhafa, een klein zwart schaap. Houdaifa ibn al-Yaman was een metgezel van de Profeet. - Houssam (حسام): Scherp zwaard. - Houssameddine (حسام الدين): Zwaard van het geloof. - Ibrahim (إبراهيم): Naam van de profeet Abraham. Vaak verklaard als ‘vader van velen’. - Idir (إيدير, ⵉⴷⵉⵔ): Levend. Ook gelezen als de wens ‘moge hij leven’. - Idriss (إدريس): Naam van een profeet, vaak in verband gebracht met ‘dars’, studie. Idriss I stichtte in 788 de eerste Marokkaanse staat. - Ifren (إيفرن, ⵉⴼⵔⵏ): Uitverkorene, de elite. - Igider (إيكيدر, ⵉⴳⵉⴷⵔ): Adelaar; in de poëzie een onbereikbare geliefde. - Ikken (إيكن, ⵉⴽⴽⵏ): Vaak verklaard als ‘wakker, waakzaam’. Een traditionele naam in Midden-Marokko. - Ilyas (إلياس): Naam van de profeet Elia. Uit het Hebreeuws: ‘mijn God is Jahweh’. - Imad (عماد): Pijler, steun. - Imadeddine (عماد الدين): Pijler van het geloof. - Imal (إيمال, ⵉⵎⴰⵍ): De toekomst. - Imrane (عمران): Arabische vorm van Amram. In de Koran is Imran de vader van Maryam. - Ishaq (إسحاق): Naam van de profeet Isaak, zoon van Ibrahim. Uit het Hebreeuws: ‘hij zal lachen’. - Ismail (إسماعيل): Naam van de profeet Ismaël, zoon van Ibrahim. Uit het Hebreeuws: ‘God hoort’. - Issa (عيسى): Naam van de profeet Jezus, zoon van Maryam. Uit het Hebreeuws-Aramese Yeshua, ‘God redt’. - Issam (عصام): Waarborg, bescherming; van een wortel die ‘beschermen’ betekent. - Itri (إيتري, ⵉⵜⵔⵉ): Ster. - Iyad (إياد): Kracht, steun. - Izem (إيزم, ⵉⵣⵎ): Leeuw. - Jaafar (جعفر): Beek, riviertje. Jaafar ibn Abi Talib was een neef van de Profeet. - Jad (جاد): Vrijgevig, van jud, vrijgevigheid; ook gelezen als ‘ernstig, serieus’. - Jalal (جلال): Majesteit, grootheid. - Jalaleddine (جلال الدين): Majesteit van het geloof. Jalal ad-Din Rumi was een Perzische dichter en soefi. - Jalil (جليل): Groot, eerbiedwaardig, majestueus. - Jamal (جمال): Schoonheid. - Jamaleddine (جمال الدين): Schoonheid van het geloof. - Jaouad (جواد): Vrijgevig, gul. - Jilali (الجيلالي): Van al-Jilani, naar de soefimeester Abdelkader al-Jilani, uit Gilan in Perzië. - Kacem (قاسم): Iemand die verdeelt en uitdeelt. Al-Qasim was een zoon van de Profeet. - Kamal (كمال): Volmaaktheid, volledigheid. - Kamaleddine (كمال الدين): Volmaaktheid van het geloof. - Karim (كريم): Vrijgevig, edel. - Keffou (كفو, ⴽⴼⴼⵓ): Overvloedig, welvarend. Een traditionele naam in Midden-Marokko. - Khaireddine (خير الدين): Goedheid van het geloof. Khayr ad-Din Barbarossa was een Ottomaanse admiraal uit de 16e eeuw. - Khalid (خالد): Eeuwig, onvergankelijk. Khalid ibn al-Walid was een generaal van de eerste moslims. - Khalil (خليل): Boezemvriend. Al-Khalil, de vriend van God, is een titel van de profeet Ibrahim. - Lahbib (الحبيب): De geliefde. Marokkaanse vorm van al-Habib. - Lahcen (لحسن): Marokkaanse vorm van al-Hassan, ‘de goede’. Al-Hassan was de kleinzoon van de Profeet. - Laid (العيد): Het feest, de feestdag (Eid). - Lamine (الأمين): De betrouwbare. Al-Amin was een titel van de Profeet Mohamed. - Larbi (العربي): De Arabier. - Lhoussaine (الحسين): Marokkaanse vorm van al-Houssein, ‘de kleine goede’. Al-Houssein was de kleinzoon van de Profeet. - Loqmane (لقمان): Naam van Luqman de Wijze. Een soera van de Koran draagt zijn naam. - Lotfi (لطفي): Vriendelijk, zacht. Van lutf, vriendelijkheid. - Maati (المعطي): De gever. Al-Mu'ti, de Gever, is een van de namen van God. - Maher (ماهر): Bekwaam, deskundig. - Mahfoud (محفوظ): Beschermd, veilig bewaard. - Mahjoub (محجوب): Verborgen, gesluierd, beschut. - Mahmoud (محمود): Geprezen, prijzenswaardig. - Majid (ماجد): Glorierijk, edel. - Malik (مالك): Eigenaar, meester. Imam Malik stichtte de malikitische school die in Marokko wordt gevolgd. - Mamoun (مأمون): Betrouwbaar, degelijk. Al-Mamun was een Abbasidische kalief. - Mansour (منصور): Zegevierend, begunstigd met de overwinning. Ahmad al-Mansour was een Saadische sultan van Marokko. - Marouane (مروان): Vaak verklaard als ‘vuursteen’, van al-marw, harde witte stenen waarmee je vuur slaat. - Massil (ماسيل, ⵎⴰⵙⵉⵍ): Van de Massyli, het oude Numidische volk van koning Massinissa. - Massine (ماسين, ⵎⴰⵙⵉⵏ): Korte vorm van Massinissa, vaak verklaard als ‘mijn heer’. - Massinissa (ماسينيسا, ⵎⴰⵙⵉⵏⵉⵙⴰ): Vaak verklaard als ‘hun heer’. Naam van de koning die het oude Numidië verenigde. - Mbarek (مبارك): Gezegend. - Mehdi (مهدي): Rechtgeleid. - Mekki (المكي): Uit Mekka. - Messaoud (مسعود): Gelukkig, fortuinlijk, blij. - Mhamed (امحمد): Geprezen. Een Marokkaanse vorm van de naam Mohamed. - Miloud (ميلود): Geboren, pasgeborene. Dezelfde wortel als Mawlid, de geboortedag van de Profeet. - Mimoun (ميمون, ⵎⵉⵎⵓⵏ): Gezegend, gelukkig. Amazigh-vorm van het Arabische Maymoun. - Mohamed (محمد): Geprezen, prijzenswaardig. Naam van de Profeet van de islam. - Mohamed Adam (محمد آدم): Mohamed, ‘geprezen’, en Adam, de eerste mens en de eerste profeet. - Mohamed Ali (محمد علي): Mohamed, ‘geprezen’, en Ali, ‘hoog, edel’. Ali was de neef van de Profeet en de vierde kalief. - Mohamed Amine (محمد أمين): Mohamed de betrouwbare. Al-Amin was een titel van de Profeet. - Mohamed Anas (محمد أنس): Mohamed, ‘geprezen’, en Anas, ‘vriendelijkheid, warm gezelschap’. - Mohamed Ayoub (محمد أيوب): Mohamed, ‘geprezen’, en Ayoub, de profeet Job. - Mohamed Hamza (محمد حمزة): Mohamed, ‘geprezen’, en Hamza, de naam van de oom van de Profeet. - Mohamed Mehdi (محمد المهدي): Mohamed de rechtgeleide. - Mohamed Rayan (محمد ريان): Mohamed, ‘geprezen’, en Rayan, ‘goed bevloeid, fris’. - Mohamed Reda (محمد رضا): Mohamed, ‘geprezen’, en Reda, ‘tevredenheid, voldoening’. - Mohamed Taha (محمد طه): Mohamed, ‘geprezen’, en Taha, de letters waarmee soera 20 van de Koran begint. - Mohamed Yassine (محمد ياسين): Mohamed, ‘geprezen’, en Yassine, de letters waarmee soera 36 van de Koran begint. - Mohand (محند, ⵎⵓⵃⵏⴷ): Amazigh-vorm van Mohamed, ‘geprezen’. - Mohcine (محسن): Iemand die goed doet, een weldoener. - Mohieddine (محيي الدين): Hij die het geloof nieuw leven geeft. Een titel van de soefimeester Ibn Arabi. - Mokhtar (المختار): Gekozen, uitverkoren. - Mouad (معاذ): Toevlucht, bescherming. Mouad ibn Jabal was een geleerde metgezel van de Profeet. - Mounir (منير): Helder, stralend, lichtgevend. - Mounsif (منصف): Billijk, rechtvaardig. - Mourad (مراد): Wens, gewenst doel. - Moussa (موسى): Naam van de profeet Mozes. Waarschijnlijk van een Egyptisch woord dat ‘zoon’ betekent. - Mustapha (مصطفى): De uitverkorene. Een titel van de Profeet Mohamed. - Nabil (نبيل): Edel, vrijgevig. - Nadir (نادر): Zeldzaam, kostbaar. - Nael (نائل): Iemand die bereikt wat hij zoekt; ook een geschenk. - Naim (نعيم): Gelukzaligheid, comfort, gemak. - Najib (نجيب): Edel, van edele afkomst, voortreffelijk. - Najmeddine (نجم الدين): Ster van het geloof. - Naoufal (نوفل): Vrijgevige, gulle man; het woord kan ook de zee betekenen. - Nasreddine (نصر الدين): Overwinning van het geloof. - Nasser (ناصر): Helper, steun. - Nassim (نسيم): Zacht briesje. - Nizar (نزار): Vaak verklaard als ‘klein, weinig’. Nizar ibn Maadd is een voorouder van veel Arabische stammen. - Nouh (نوح): Naam van de profeet Noach. In het Hebreeuws betekent het ‘rust’. - Nour (نور): Licht. - Noureddine (نور الدين): Licht van het geloof. Nur ad-Din Zengi was in de 12e eeuw een heerser over Syrië. - Omar (عمر): Leven, lang leven. Omar ibn al-Khattab was de tweede kalief. - Othmane (عثمان): Vaak verklaard als ‘jonge trapgans’, een woestijnvogel. Othman ibn Affan was de derde kalief. - Oussama (أسامة): Leeuw. Oussama ibn Zayd was een jonge metgezel van de Profeet. - Rabie (ربيع): Lente, het seizoen. - Rachid (رشيد): Rechtgeleid, wijs. - Rafik (رفيق): Metgezel; vriendelijk, zacht. - Rahal (رحال): Grote reiziger, iemand die veel reist. - Rami (رامي): Boogschutter, iemand die werpt of schiet. - Raouf (رؤوف): Meelevend, teder. Ar-Raouf is een van de namen van God. - Rayan (ريان): Goed bevloeid, fris. Ar-Rayyan is een poort van het Paradijs voor de mensen die vasten. - Reda (رضا): Tevredenheid, voldoening. - Redouane (رضوان): Goedkeuring, tevredenheid. Volgens de overlevering is Ridwan de bewaker van het Paradijs. - Riad (رياض): Tuinen, weiden. - Saad (سعد): Voorspoed, geluk. Saad ibn Abi Waqqas was een metgezel van de Profeet. - Saadeddine (سعد الدين): Voorspoed van het geloof. - Saber (صابر): Geduldig, volhardend. - Safouane (صفوان): Gladde, harde rots. - Said (سعيد): Gelukkig, voorspoedig. - Saifeddine (سيف الدين): Zwaard van het geloof. - Salah (صلاح): Rechtschapenheid, goedheid. - Salaheddine (صلاح الدين): Rechtschapenheid van het geloof. Saladin was de sultan die in 1187 Jeruzalem heroverde. - Saleh (صالح): Rechtschapen, goed. Naam van een profeet die naar het volk van Thamud werd gezonden. - Salim (سليم): Veilig, gezond, ongedeerd. - Salmane (سلمان): Veilig, gezond. Salman al-Farisi was een Perzische metgezel van de Profeet. - Sami (سامي): Hoog, verheven, hoogstaand. - Samir (سمير): Metgezel bij het avondgesprek. - Seddik (الصديق): Waarheidlievend, oprecht. As-Siddiq was de titel van Abu Bakr, de eerste kalief. - Sifaw (سيفاو, ⵙⵉⴼⴰⵡ): Fakkel, licht; vaak verklaard als ‘verlicht’. - Sifax (سيفاكس, ⵙⵉⴼⴰⴽⵙ): Naam van Syphax, een oude Numidische koning. Vaak verklaard als ‘beschermd’. - Sirajeddine (سراج الدين): Lamp van het geloof. - Soufiane (سفيان): Vaak verklaard als ‘snel lopend’. Soufiane ath-Thawri was een vroege geleerde. - Souhaib (صهيب): Met roodachtig haar. Souhaib ar-Roumi was een metgezel van de Profeet. - Souhail (سهيل): Canopus, een heldere ster aan de zuidelijke hemel. - Soulaimane (سليمان): Naam van de profeet Salomo. Uit het Hebreeuws, verwant aan shalom, ‘vrede’. - Tachfine (تاشفين, ⵜⴰⵛⴼⵉⵏ): Vaak verklaard als ‘welvarend, vruchtbaar’. Vader van Youssef Ibn Tachfine, vorst van de Almoraviden. - Taha (طه): De letters Ta-Ha waarmee soera 20 van de Koran begint. - Tahar (الطاهر): Rein, zuiver. - Tajeddine (تاج الدين): Kroon van het geloof. - Takfarinas (تاكفاريناس, ⵜⴰⴽⴼⴰⵔⵉⵏⴰⵙ): Vaak verklaard als ‘de eer is de zijne’. Takfarinas leidde een Amazigh-opstand tegen Rome. - Takieddine (تقي الدين): Vroomheid van het geloof, de vrome van het geloof. - Tamim (تميم): Sterk, volledig, heel. - Taoufik (توفيق): Succes dat God schenkt. - Tarik (طارق): Hij die 's nachts komt; de doordringende ster uit soera 86. Tarik ibn Ziyad stak in 711 over naar Spanje. - Tayeb (الطيب): Goed, vriendelijk, zuiver. - Thami (التهامي): Uit Tihama, het laagland van Arabië langs de Rode Zee, waar Mekka ligt. - Usem (أوسم, ⵓⵙⵎ): Bliksem. - Wadie (وديع): Zacht, kalm, vredig. - Wahid (وحيد): Uniek, de enige. - Wail (وائل): Iemand die toevlucht zoekt. - Walid (وليد): Pasgeboren kind. - Wassim (وسيم): Knap, met fijne trekken. - Winarouz (ويناروز, ⵡⵉⵏⴰⵔⵓⵣ): Hij die hoop brengt. - Winoufra (وينوفرا, ⵡⵉⵏⵓⴼⵔⴰ): Hij van de vrede. - Wintidt (وينتيدت, ⵡⵉⵏⵜⵉⴷⵜ): Hij van de waarheid, waarheidlievend. - Yacoub (يعقوب): Naam van de profeet Jakob. Vaak verklaard als ‘hij die de hiel vasthoudt’. - Yahya (يحيى): Hij leeft. Naam van de profeet Yahya, in het Nederlands bekend als Johannes. - Yasser (ياسر): Gemakkelijk in de omgang, iemand die dingen makkelijk maakt. - Yassine (ياسين): De letters Ya-Sin waarmee soera 36 van de Koran begint. - Yazid (يزيد): Hij vermeerdert, hij groeit. - Younes (يونس): Naam van de profeet Jona. In het Hebreeuws betekent het ‘duif’. - Youssef (يوسف): Naam van de profeet Jozef. Vaak verklaard als ‘God zal toevoegen’. - Yuba (يوبا, ⵢⵓⴱⴰ): Naam van Juba I en Juba II, oude Amazigh-koningen. Vaak verklaard als ‘hij heeft geoordeeld’. - Yugurten (يوغرطة, ⵢⵓⴳⵔⵜⵏ): Vaak verklaard als ‘hij overtrof hen’. Amazigh-vorm van Jugurtha, een koning van Numidië. - Zaid (زيد): Groei, toename. Zayd ibn Haritha is de enige metgezel die in de Koran bij naam wordt genoemd. - Zakaria (زكرياء): Naam van de profeet Zacharia. In het Hebreeuws betekent het ‘God gedenkt’. - Zayn (زين): Schoonheid, gratie, sieraad. - Ziad (زياد): Toename, groei. - Zineddine (زين الدين): Sieraad van het geloof. - Ziri (زيري, ⵣⵉⵔⵉ): Maanlicht. Mannelijke vorm van Tiziri. - Zoubir (زبير): Sterk, stevig. Az-Zoubair ibn al-Awwam was een metgezel van de Profeet. - Zouhair (زهير): Bloempje. Zuhayr ibn Abi Sulma was een beroemde voorislamitische dichter. ## Marokkaanse namen voor meisjes 323 voornamen die meisjes in Marokko krijgen, van de favorieten van nu tot de namen van de grootouders, elk met de Marokkaanse spelling, de Arabische letters en de betekenis. URL: https://bablblad.com/nl/names_girls.html - Abida (عابدة): Aanbidster, een vrome vrouw. - Abir (عبير): Geur, een mengsel van parfums. - Abla (عبلة): Met volle vormen, flink gebouwd. Abla was de geliefde van de dichter Antara. - Achouak (أشواق): Verlangens, hunkeringen. - Adiba (أديبة): Ontwikkeld, welgemanierd; ook een letterkundige. - Adila (عادلة): Rechtvaardig, eerlijk. - Afaf (عفاف): Bescheidenheid, deugd, zelfbeheersing. - Afifa (عفيفة): Kuis, deugdzaam. - Afnane (أفنان): Takken. De Koran beschrijft de tuinen van het Paradijs als rijk aan takken. - Ahlam (أحلام): Dromen. - Aicha (عائشة): Levend, in leven. Aicha was een vrouw van de Profeet. - Aida (عايدة): Terugkerend, iemand die terugkomt. - Alae (آلاء): Weldaden, gunsten. Het woord wordt herhaald in soera ar-Rahman. - Alia (عالية): Hoog, verheven, hooggeplaatst. - Amal (أمل): Hoop. - Amane (أمان): Veiligheid, zekerheid, gemoedsrust. - Amani (أماني): Wensen, hoop. - Amat Errahmane (أمة الرحمن): Dienares van de Erbarmer (al-Rahman). - Amina (أمينة): Betrouwbaar, trouw. - Amira (أميرة): Prinses. - Anissa (أنيسة): Vriendelijk, aangenaam gezelschap. - Ansam (أنسام): Briesjes, zachte winden. - Aouatif (عواطف): Gevoelens, genegenheid, tedere emoties. - Arifa (عارفة): Wetend, geleerd. - Arij (أريج): Zoete geur, een geur die blijft hangen. - Arwa (أروى): Vrouwelijke berggeit, steenbok. Arwa bint Abd al-Muttalib was een tante van de Profeet. - Asmae (أسماء): Vaak verklaard als ‘namen’ of ‘hoge stand’. Asma bint Abi Bakr was een metgezellin van de Profeet. - Assala (أصالة): Echtheid, adel van afkomst. - Assia (آسية): Vaak verklaard als ‘zij die troost en geneest’. Asiya is de naam die de overlevering geeft aan de vrouw van de farao. - Assila (أصيلة): Van edele afkomst; echt, authentiek. - Atifa (عاطفة): Genegenheid, tederheid. - Atika (عاتكة): Edel, van hoge afkomst; ook geurig van parfum. Atika bint Abd al-Muttalib was een tante van de Profeet. - Aya (آية): Teken, wonder; ook een vers van de Koran. - Ayat (آيات): Tekenen, wonderen; ook verzen van de Koran. - Azhar (أزهار): Bloemen, bloesems. - Aziza (عزيزة): Dierbaar, kostbaar; ook sterk, machtig. - Azza (عزة): Macht, eer, trots. - Bachira (بشيرة): Brengster van goed nieuws. - Badia (بديعة): Wonderbaarlijk, origineel, zonder weerga. - Badria (بدرية): Als de volle maan, van badr. - Bahia (بهية): Stralend, schitterend. Het Bahia-paleis in Marrakech draagt deze naam. - Bahija (بهيجة): Blij, verrukkelijk, opgewekt. - Bahria (بحرية): Van de zee. - Bakhta (بختة): Geluk, voorspoed, van het Perzische woord bakht. - Barka (بركة): Zegen. - Basima (باسمة): Glimlachend. - Basma (بسمة): Een glimlach. - Batoul (بتول): Toegewijd aan God, kuis. Een titel van Maryam en van Fatima. - Bayane (بيان): Helderheid, welsprekendheid. - Biti (بيتي, ⴱⵉⵜⵉ): Een liefkozend woord voor baby's in de Souss; een oude naam in de Atlas. - Bouchra (بشرى): Goed nieuws, blijde boodschap. - Boutaina (بثينة): Verkleinwoord van bathna, ‘zachte, vruchtbare grond’. Buthayna was de geliefde van de dichter Jamil. - Btissam (ابتسام): Glimlachend, een glimlach. - Chadia (شادية): Zingend; een vrouw die zingt, van shada, ‘zingen’. - Chafia (شافية): Helend, zij die geneest. - Chafika (شفيقة): Meelevend, teerhartig. - Chahd (شهد): Honing, honing die nog in de raat zit. - Chahrazad (شهرزاد): Vaak verklaard als ‘van edele afstamming’ of ‘kind van de stad’. De vertelster van Duizend-en-een-nacht. - Chaimae (شيماء): Vaak verklaard als ‘met een schoonheidsvlek’ of ‘met goede eigenschappen’. Al-Shayma was de pleegzuster van de Profeet. - Chakira (شاكرة): Dankbaar, erkentelijk. - Chama (شامة): Schoonheidsvlek, een moedervlek. - Chams (شمس): Zon. - Chams Eddouha (شمس الضحى): De zon van de voormiddag, de heldere ochtendzon. - Charifa (شريفة): Edel, eerbaar. - Chefae (شفاء): Genezing, herstel. Al-Shifa bint Abdullah was een metgezellin van de Profeet. - Chirine (شيرين): Zoet, in het Perzisch. - Chourouk (شروق): Zonsopgang. - Dahbia (ذهبية): Gouden. - Dalal (دلال): Verwennerij, speelse charme. - Dalila (دليلة): Gids, zij die de weg wijst. - Dania (دانية): Nabij, dichtbij; de Koran gebruikt het woord voor fruit dat binnen handbereik hangt. - Darifa (ظريفة): Geestig, charmant, sierlijk. - Dihya (ديهيا, ⴷⵉⵀⵢⴰ): Vaak verklaard als ‘geliefde’. Naam van de Amazigh-koningin van de Aurès die al-Kahina werd genoemd. - Dikra (ذكرى): Herinnering, gedachtenis. - Dina (دينا): Vaak verklaard als ‘gerechtvaardigd, vrijgesproken van schuld’. Dina was de dochter van Jakob. - Doha (ضحى): Voormiddag, de heldere late ochtend. Ad-Duha is een soera van de Koran. - Douae (دعاء): Gebed, smeekbede tot God. - Dounia (دنيا): De wereld, dit aardse leven. - Drissia (إدريسية): Van Idriss; genoemd naar Idriss I, stichter van de eerste Marokkaanse staat. - Fadila (فضيلة): Deugd, morele voortreffelijkheid. - Fadma (فاضمة): Marokkaanse en Amazigh-vorm van Fatima: zij die speent, zij die zich onthoudt. - Fadoua (فدوى): Zelfopoffering, toewijding; van fida, ‘losgeld’. Fadwa Tuqan was een Palestijnse dichteres. - Fahima (فهيمة): Begripvol, snel van begrip. - Fairouz (فيروز): Turkoois, de blauwgroene edelsteen. - Faiza (فائزة): Winnares, succesvol. - Fakhita (فاختة): Ringduif. Fakhita was de voornaam van Umm Hani, de nicht van de Profeet. - Farah (فرح): Vreugde, geluk. - Farha (فرحة): Vreugde, een blij moment. - Farida (فريدة): Uniek, weergaloos; een kostbare parel. - Fathia (فتحية): Van overwinning en opening, van fath. - Fatiha (فتيحة): Opening, gemak, van fath. Al-Fatiha is de openingssoera van de Koran. - Fatima (فاطمة): Zij die speent, zij die zich onthoudt. Fatima was de dochter van de Profeet. - Fatima Zahra (فاطمة الزهراء): Fatima de stralende. Fatima was de dochter van de Profeet. - Fatine (فاتن): Charmant, betoverend. - Fatna (فاطنة): Marokkaanse vorm van Fatima: zij die speent, zij die zich onthoudt. - Firdaous (فردوس): Paradijs. Al-Firdaws wordt in de Koran genoemd als een tuin van het Paradijs. - Fouzia (فوزية): Succes, triomf. - Ghada (غادة): Een jonge, sierlijke vrouw. - Ghalia (غالية): Kostbaar, dierbaar; van grote waarde. - Ghania (غانية): Een vrouw wier schoonheid geen opsmuk nodig heeft. - Ghanima (غنيمة): Winst, prijs, buit. - Ghazala (غزالة): Gazelle. - Ghita (غيثة): Regen die verlichting brengt; vrouwelijke vorm van Ghayth, ‘regen na droogte’. - Ghizlane (غزلان): Gazellen. - Ghofrane (غفران): Vergeving, vergiffenis. - Habiba (حبيبة): Geliefd, dierbaar. - Hachmia (هاشمية): Hasjemitisch: van de familie van Hashim, de overgrootvader van de Profeet. - Hadda (حادة): Vaak verklaard als ‘scherp, fel’, van de wortel h-d-d. De aita-zangeres Kharboucha stond ook bekend als Hadda. - Hadia (هادية): Gids, zij die naar het juiste pad leidt. - Hadil (هديل): Het koeren van duiven. - Hafida (حفيظة): Hoedster, beschermster; zij die veilig bewaart. - Hafsa (حفصة): Jonge leeuw. Hafsa bint Umar was een vrouw van de Profeet. - Haifae (هيفاء): Slank, met een smalle taille. - Hajar (هاجر): Naam van Hagar, vrouw van Abraham en moeder van Ismail. Vaak in verband gebracht met hijra, ‘emigratie’. - Hakima (حكيمة): Wijs. - Hala (هالة): Halo, de lichtkring rond de maan. - Halima (حليمة): Zachtaardig, geduldig, verdraagzaam. Halima al-Saadiya was de zoogmoeder van de Profeet. - Hamida (حميدة): Prijzenswaardig, lofwaardig. - Hanae (هناء): Gelukzaligheid, geluk, welzijn. - Hanane (حنان): Tederheid, genegenheid, mededogen. - Hania (هانية): Gelukkig, op haar gemak, tevreden. - Hanifa (حنيفة): Oprecht in het geloof; trouw aan het zuivere geloof van Abraham. - Hanine (حنين): Verlangen, teder hunkeren. - Hasiba (حسيبة): Van edele afkomst, zeer geacht. - Hasna (حسناء): Mooie vrouw. - Hawa (حواء): Eva, de eerste vrouw. Vaak verklaard als ‘de levende’. - Hayat (حياة): Leven. - Hiba (هبة): Geschenk. - Hibat Allah (هبة الله): Geschenk van God. - Hidaya (هداية): Leiding. - Hikma (حكمة): Wijsheid. - Hind (هند): Vaak verklaard als ‘een kudde van honderd kamelen’; ook de Arabische naam van India. - Hniya (هنية): Gelukkig, op haar gemak. - Houda (هدى): Rechte leiding. - Houria (حورية): Houri, een maagd van het Paradijs. - Ibtihal (ابتهال): Nederig gebed, smeekbede. - Ichrak (إشراق): Glans, de helderheid van de zonsopgang. - Ihssane (إحسان): Goeddoen, goedheid, voortreffelijkheid. - Ikhlas (إخلاص): Oprechtheid, zuivere toewijding. Al-Ikhlas is de titel van een korte soera van de Koran. - Ikram (إكرام): Anderen eren, gulle gastvrijheid. - Ilham (إلهام): Inspiratie, een idee dat opkomt. - Illi (إيلي, ⵉⵍⵍⵉ): Mijn dochter. - Imane (إيمان): Geloof, overtuiging. - Inaya (عناية): Zorg, aandacht, voor iemand zorgen. - Ines (إيناس): Vriendelijkheid, warm gezelschap, van uns. Ook de Spaanse naam Inés, een vorm van Agnes. - Insaf (إنصاف): Billijkheid, rechtvaardigheid. - Intissar (انتصار): Overwinning, triomf. - Israe (إسراء): Nachtelijke reis. Al-Isra is de nachtreis van de Profeet naar Jeruzalem, waarover de Koran vertelt. - Itimad (اعتماد): Steun, vertrouwen. Itimad was de vrouw van al-Mutamid, dichter-koning van Sevilla. - Itto (إيطو, ⵉⵟⵟⵓ): Vaak verklaard als ‘groot oog’, en bij uitbreiding ‘waterbron’. - Jalila (جليلة): Groot, geëerd, eerbiedwaardig. - Jamila (جميلة): Mooi, sierlijk. - Jana (جنى): Vers geplukt fruit, oogst. Het woord staat in de Koran (55:54). - Jawhara (جوهرة): Juweel, kostbare edelsteen. Het woord komt van het Perzische gohar. - Jihane (جيهان): De wereld, van het Perzische jahan. - Jinane (جنان): Tuinen, ook de tuinen van het Paradijs. - Joumana (جمانة): Een parel, of een zilveren kraal in de vorm van een parel. Volgens velen komt het woord uit het Perzisch. - Kamar (قمر): De maan. - Karima (كريمة): Vrijgevig, edel. - Kawkab (كوكب): Ster, planeet. - Kawtar (كوثر): Overvloed. Al-Kawthar is een rivier van het Paradijs die in de Koran wordt genoemd. - Keltoum (كلثوم): Met volle wangen, met een rond gezicht. Umm Kulthum was een dochter van de Profeet. - Kenza (كنزة): Een schat. Kenza al-Awrabiya was de vrouw van Idriss I en de moeder van Idriss II. - Khadija (خديجة): Vroeg geboren, een te vroeg geboren kind. Khadija was de eerste vrouw van de Profeet. - Khalida (خالدة): Onvergankelijk, blijvend. - Khaoula (خولة): Vaak verklaard als ‘hinde, gazelle’. Khawla bint al-Azwar was een vroege moslimstrijdster. - Khira (خيرة): Goed, de beste, de uitverkorene. - Lamiae (لمياء): Met donkere, dieprode lippen. - Latifa (لطيفة): Zacht, vriendelijk, fijngevoelig. - Leila (ليلى): Van layl, ‘nacht’. Layla is de geliefde in het Arabische liefdesverhaal Majnun Layla. - Lina (لينا): Zacht, teder. Lina is ook een palmboom die in de Koran wordt genoemd (59:5). - Loubna (لبنى): Storaxboom, die een zoet geurende hars geeft. - Loujain (لجين): Zilver (het metaal). - Maha (مها): Arabische oryx, een wilde antilope die in de poëzie bekendstaat om haar grote ogen. - Mahassine (محاسن): Goede eigenschappen, verdiensten. - Mahbouba (محبوبة): Geliefd, een geliefde. - Mahjouba (محجوبة): Gesluierd, beschut, veilig bewaard. - Maissa (ميساء): Met een trotse, wiegende gang. - Majda (ماجدة): Glorierijk, edel. - Majdouline (ماجدولين): Arabische vorm van Magdalena, ‘uit Magdala’ (Aramees ‘toren’). Ook de beroemde roman van al-Manfaluti. - Malak (ملاك): Een engel. - Malika (مليكة): Koningin, vorstin. - Manal (منال): Verwerving, wat men verkrijgt. - Manar (منار): Vuurtoren, een leidend licht. - Mansoura (منصورة): Zegevierend, begunstigd met de overwinning. - Maram (مرام): Wens, doel, waarnaar men verlangt. - Maroua (مروة): Glanzende witte steen. Al-Marwa is een heuvel in Mekka, onderdeel van de rituelen van de bedevaart. - Massilia (ماسيليا, ⵎⴰⵙⵉⵍⵢⴰ): Van de Massyli, een oud Amazigh-volk en koningshuis van Numidië. - Mbarka (مباركة): Gezegend, vol zegen. - Meryem (مريم): Arabische vorm van Mirjam, Maria. Betekenis onzeker, vaak verklaard als ‘geliefde’. - Messaouda (مسعودة): Gelukkig, fortuinlijk, voorspoedig. - Mimouna (ميمونة): Fortuinlijk, gelukbrengend. Maymuna was een vrouw van de Profeet. - Mina (مينة): Korte vorm van Amina, ‘betrouwbaar, veilig’. - Mira (ميرا, ⵎⵉⵔⴰ): Vaak verklaard als ‘gratie’. - Moufida (مفيدة): Nuttig, heilzaam. - Mouna (منى): Wensen, hoop. - Mounia (منية): Een wens, een verlangen. - Mounira (منيرة): Helder, stralend, lichtgevend. - Nabila (نبيلة): Edel, edelmoedig. - Nada (ندى): Dauw; ook vrijgevigheid. - Nadia (نادية): Vaak verklaard als ‘zij die roept’ of ‘fris van de dauw’. - Nadira (نادرة): Zeldzaam, kostbaar. - Nafissa (نفيسة): Kostbaar, waardevol. Nafisa al-Tahira was een vermaarde geleerde vrouw in Caïro. - Naima (نعيمة): Comfort, een zacht en aangenaam leven. - Najat (نجاة): Redding, veiligheid, verlossing. - Najia (ناجية): Gered, ontkomen, veilig. - Najlae (نجلاء): Met grote, wijde ogen. - Najma (نجمة): Een ster. - Najoua (نجوى): Vertrouwelijk gesprek, een gefluisterd geheim. - Naoual (نوال): Geschenk, winst, wat men krijgt. - Narjiss (نرجس): Narcis, de bloem. Het Arabisch nam het woord over uit het Perzische nargis. - Nassima (نسيمة): Zacht briesje. - Naziha (نزيهة): Eerlijk, oprecht, van onberispelijk gedrag. - Nezha (نزهة): Plezieruitstapje; ook zuiverheid, vrij zijn van fouten. - Nihal (نهال): Jonge boom, boompje, uit het Perzisch. In het Arabisch: zij die hun dorst lessen. - Nisrine (نسرين): Wilde roos, egelantier. Een Perzisch woord. - Noha (نهى): Verstand, gezond verstand. - Nouhaila (نهيلة): Vaak verklaard als ‘een eerste slok water’, een verkleinwoord van nahla. - Nour (نور): Licht. - Nour El Houda (نور الهدى): Licht van de rechte leiding. - Noura (نورة): Licht; een vrouwelijke vorm van Nour. - Numidia (نوميديا, ⵏⵓⵎⵉⴷⵢⴰ): Numidië, het oude Amazigh-koninkrijk. - Oumaima (أميمة): Moedertje, een verkleinwoord van umm, ‘moeder’. - Oumnia (أمنية): Een wens, hoop. - Rabab (رباب): Witte wolk. Ook de rebab, een strijkinstrument. - Rabha (ربحة): Winst, voordeel, een goede opbrengst. - Racha (رشا): Jonge gazelle, hertenjong. - Rachida (رشيدة): Rechtgeleid, wijs, verstandig. - Radia (راضية): Tevreden, voldaan. - Rahima (رحيمة): Barmhartig, meelevend. - Rahma (رحمة): Barmhartigheid, mededogen. - Rajae (رجاء): Hoop, verwachting. - Rania (رانية): Starend, aandachtig kijkend. - Rayhana (ريحانة): Basilicum, een geurige plant. - Rihab (رحاب): Wijde open ruimten. - Rim (ريم): Witte gazelle. - Ritaj (رتاج): Een grote deur, een grote poort. - Rkia (رقية): Vaak verklaard als ‘opkomst, opgang’. Ruqayya was een dochter van de Profeet. - Romaissae (رميساء): Vaak verklaard als de naam van een ster. Rumaysa was de moeder van de metgezel Anas. - Saadia (سعدية): Gelukkig, voorspoedig. - Sabah (صباح): Ochtend, dageraad. - Safae (صفاء): Zuiverheid, helderheid, sereniteit. - Safia (صفية): Zuiver, oprecht; een uitverkoren vriendin. Safiyya was een vrouw van de Profeet. - Saida (سعيدة): Gelukkig, voorspoedig. - Sakina (سَكينة): Kalmte, rust, gemoedsrust. Het woord staat in de Koran. - Salima (سليمة): Veilig, gezond, ongedeerd. - Salma (سلمى): Veilig en wel, van de wortel van salam, ‘vrede’. Salma was de moeder van Abd al-Muttalib. - Saloua (سلوى): Troost, verlichting. Ook de kwartel die in de Koran naar de Israëlieten werd gestuurd. - Salsabil (سلسبيل): Fris, stromend water. Salsabil is een bron van het Paradijs die in de Koran wordt genoemd. - Samar (سمر): Avondgesprek onder vrienden. - Samia (سامية): Verheven, hooggeplaatst, hoog. - Samira (سميرة): Metgezellin bij het avondgesprek. - Sanae (سناء): Glans, schittering; ook hoge rang. - Sara (سارة): Prinses, edelvrouw. Sara was de vrouw van de profeet Ibrahim. - Siham (سهام): Pijlen; ook delen, porties. - Silya (سيليا, ⵙⵉⵍⵢⴰ): Naam van een Amazigh-prinses, dochter van koning Nubel (4e eeuw). - Simane (سيمان, ⵙⵉⵎⴰⵏ): Twee zielen, dat wil zeggen de vader en de moeder. - Sofia (صوفيا): Wijsheid, uit het Grieks. - Souad (سعاد): Geluk, voorspoed. - Souhaila (سهيلة): Vrouwelijke vorm van Souhail, de ster Canopus. - Soukaina (سُكينة): Kalm, vredig, van sukun, ‘stilte’. Sukayna was een dochter van al-Husayn. - Soultana (سلطانة): Sultane, een vrouw die regeert. - Soumia (سمية): Vaak verklaard als ‘verheven’ of ‘een klein teken’. Sumayya was de eerste martelares van de islam. - Soundous (سندس): Fijne zijde, een stof van het Paradijs die in de Koran wordt genoemd. - Tadla (تادلا, ⵜⴰⴷⵍⴰ): Boeket, schoof. - Tafila (تافيلا, ⵜⴰⴼⵉⵍⴰ): Zij die verblindt, zoals licht dat op het water schittert. - Tafoukt (تافوكت, ⵜⴰⴼⵓⴽⵜ): Zon. - Tafrara (تافرارا, ⵜⴰⴼⵔⴰⵔⴰ): Dageraad, het aanbreken van de dag. - Tafsut (تافسوت, ⵜⴰⴼⵙⵓⵜ): Lente, het seizoen; ook opbloeien. - Tahra (طاهرة): Rein, zuiver. - Tajeddigt (تاجديكت, ⵜⴰⵊⴷⴷⵉⴳⵜ): Bloem. - Takwa (تقوى): Vroomheid, godsbewustzijn. - Tala (تالا, ⵜⴰⵍⴰ): Bron, fontein. - Tamanart (تامانارت, ⵜⴰⵎⴰⵏⴰⵔⵜ): Ster en gids. Vrouwelijke vorm van Amanar. - Tamassint (تاماسينت, ⵜⴰⵎⴰⵙⵉⵏⵜ): Vrouwelijke vorm van Massine; ook een plaatsnaam. - Tamazgha (تامازغا, ⵜⴰⵎⴰⵣⵖⴰ): Noord-Afrika, het land van de Amazigh. - Tamazight (تمازيغت, ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ): De Amazigh-taal. - Tamilla (تاميلا, ⵜⴰⵎⵉⵍⵍⴰ): Tortelduif. - Tamimount (تميمونت, ⵜⴰⵎⵉⵎⵓⵏⵜ): Gezegend, gelukkig. Vrouwelijke Amazigh-vorm van Mimoun. - Tanamart (تانامارت, ⵜⴰⵏⴰⵎⴰⵔⵜ): Gelukkig. Vrouwelijke vorm van Anamar. - Tanina (تانينا, ⵜⴰⵏⵉⵏⴰ): Een legendarische vogel die bekendstaat om zijn schoonheid. - Tanirt (تانيرت, ⵜⴰⵏⵉⵔⵜ): Vaak verklaard als ‘engel’. Vrouwelijke vorm van Anir. - Tasafout (تاسافوت, ⵜⴰⵙⴰⴼⵓⵜ): Fakkel. - Taskourt (تاسكورت, ⵜⴰⵙⴽⴽⵓⵔⵜ): Patrijs, een symbool van schoonheid. - Tasnim (تسنيم): Een bron van het Paradijs die in de Koran wordt genoemd. - Tayri (تايري, ⵜⴰⵢⵔⵉ): Liefde. - Taysa (تايسا, ⵜⴰⵢⵙⴰ): Madeliefje. - Tazrourt (تازرورت, ⵜⴰⵣⵔⵓⵔⵜ): Knap; ook een hanger, een symbool van schoonheid. - Tidet (تيدت, ⵜⵉⴷⵜ): Waarheid. - Tidir (تيدير, ⵜⵉⴷⵉⵔ): Levend, vol leven. Vrouwelijke vorm van Idir. - Tifa (تيفا, ⵜⵉⴼⴰ): Helderheid, licht. Een oude naam uit Midden-Marokko. - Tifaout (تيفاوت, ⵜⵉⴼⴰⵡⵜ): Licht, het eerste licht van de dag. - Tifsa (تيفسا, ⵜⵉⴼⵙⴰ): Het seizoen waarin het groen op zijn mooist is. - Tilelli (تيليلي, ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉ): Vrijheid. - Tinhinane (تينهينان, ⵜⵉⵏⵀⵉⵏⴰⵏ): Vaak verklaard als ‘zij van de tenten’. Naam van een legendarische koningin van de Toeareg. - Tinoufra (تينوفرا, ⵜⵉⵏⵓⴼⵔⴰ): Zij van de vrede. - Tinsin (تينسين, ⵜⵉⵏⵙⵉⵏ): Zij die bij beide ouders hoort. - Titrit (تيتريت, ⵜⵉⵜⵔⵉⵜ): Ster, sterretje. Vrouwelijke vorm van Itri. - Tiziri (تيزيري, ⵜⵉⵣⵉⵔⵉ): Maanlicht, volle maan. Vrouwelijke vorm van Ziri. - Tlaitmas (تلايتماس, ⵜⵍⴰⵢⵜⵎⴰⵙ): Zij heeft haar broers. - Touda (تودة, ⵜⵓⴷⴰ): Zij is genoeg, dat wil zeggen genoeg voor het geluk van haar ouders. - Toufizli (توفيزلي, ⵜⵓⴼⵉⵣⵍⵉ): Mooier dan izli, een gezongen gedicht. - Toumert (تومرت, ⵜⵓⵎⵔⵜ): Vreugde, geluk. - Tounarouz (توناروز, ⵜⵓⵏⴰⵔⵓⵣ): Zij die hoop brengt. - Touria (ثريا): De Plejaden, een sterrenhoop. - Wafae (وفاء): Loyaliteit, trouw. - Warda (وردة): Roos, bloem. - Wiam (وئام): Harmonie, eendracht. - Widad (وداد): Liefde, genegenheid. - Wijdane (وجدان): Gevoel, innerlijke emotie, geweten. - Wissal (وصال): Vereniging, nabijheid, samenzijn. - Yakout (ياقوت): Robijn, edelsteen. Het woord kwam via het Perzisch in het Arabisch, uit het Grieks. - Yamna (يامنة): Gezegend, gelukbrengend. - Yasmine (ياسمين): Jasmijnbloem. Een Perzisch woord. - Yousra (يسرى): Gemak, een makkelijk leven. Het woord staat in de Koran (92:7). - Zahia (زاهية): Helder, stralend, kleurrijk. - Zahra (زَهرة): Bloem, bloesem. Niet hetzelfde woord als az-Zahra, ‘de stralende’, in Fatima Zahra. - Zakia (زكية): Zuiver, deugdzaam; ook geurig. - Zhor (زهور): Bloemen, bloesems. - Zina (زينة): Versiering, sieraad. - Zineb (زينب): Vaak verklaard als een geurige woestijnboom. Zaynab was een dochter van de Profeet. - Zohra (زُهرة): Glans, schittering. Verwant aan az-Zuhara, de Arabische naam van de planeet Venus. - Zoubida (زبيدة): Roompje, het beste deel van iets. Zubayda was de vrouw van Harun al-Rashid. ### Regels voor een voornaam in de Marokkaanse registers - De wet op de burgerlijke stand van 2021 (wet 36-21) legt de regels vast. Een voornaam mag de goede zeden en de openbare orde niet schenden. - De voornaam mag geen familienaam zijn en geen naam die spot uitlokt, en ook niet de naam van een stad, een dorp of een stam. - Hoogstens twee voornamen, samen ingeschreven, zoals Mohamed Amine of Fatima Zahra. - De voornaam staat vóór de familienaam, zonder titel zoals Moulay, Sidi of Lalla, en zonder nummer. - De oude wet 37-99 eiste een naam met een ‘Marokkaans karakter’. De wet van 2021 stelt die voorwaarde niet meer. Amazigh-namen werden al aanvaard: een circulaire van het ministerie van Binnenlandse Zaken van april 2010 rekent ze tot de Marokkaanse namen. - Sinds een decreet van 2023 kan een ambtenaar van de burgerlijke stand een naam niet meer zomaar weigeren. Een twijfelachtige naam wordt voorlopig ingeschreven en naar de Hoge Commissie voor de Burgerlijke Stand gestuurd, die hem aanvaardt of weigert en zegt waarom. - Geef de geboorte in Marokko binnen 30 dagen aan. Marokkanen die in het buitenland wonen, hebben een jaar de tijd, op hun consulaat. # Wat Marokkanen in het buitenland het vaakst vragen ## Ik vind geen afspraak bij het consulaat. Wat nu? Sinds 2024 kun je voor een paspoort, een CNIE of een legalisatie een afspraak maken bij elk Marokkaans consulaat, dus kijk bij het volgende consulaat in de buurt. Er komen regelmatig plaatsen vrij: kijk een paar dagen na elkaar opnieuw. Voor het afhalen van een document dat klaar is, heb je geen afspraak nodig. ## Vluchten en ferry's kosten een fortuin in de zomer. Kan het anders? Een wondermiddel is er niet. De prijzen volgen de vraag, en de kwestie bereikte in 2026 het parlement. Wat werkt: maanden vooraf boeken, een ticket met een vaste datum nemen, midden in de week reizen en een andere haven of luchthaven vergelijken. ## Mag ik mijn auto in Marokko laten staan en terugvliegen? Alleen voor een tijdje. Een auto die in het buitenland is ingeschreven, krijgt 180 dagen per kalenderjaar. In die tijd mag je hem in een garage laten staan, maar niemand mag ermee rijden en je moet hem zelf het land uit brengen vóór de einddatum. Om een auto voorgoed in Marokko te houden, moet hij worden ingeklaard. ## Mijn vader is met pensioen. Kan hij voor mij een auto invoeren met 90% korting? De korting van 90% is persoonlijk: 60 jaar of ouder, meer dan tien jaar in het buitenland, één auto in een heel leven. De auto mag vijf jaar niet worden verkocht of overgedragen en hij moet zelf aanwezig zijn bij de inklaring. Het is zijn auto, geen manier om er een in te voeren voor iemand anders. ## Een projectontwikkelaar op een vastgoedbeurs wil vandaag een voorschot. Is dat veilig? Nee. Betaal niets op een beurs. Vraag het nummer van de eigendomstitel (titre foncier), controleer het zelf bij het kadaster, neem je eigen notaris en betaal alleen per overschrijving via de notaris. ## Als ik mijn appartement in Marokko verkoop, mag ik het geld dan mee terugnemen? Ja, als je kunt bewijzen dat je het hebt gekocht met geld uit het buitenland, betaald via een rekening in converteerbare dirhams of een rekening in vreemde valuta. Heb je betaald vanaf een gewone rekening of contant, dan moet de opbrengst mogelijk in Marokko blijven. ## watiqa.ma werkt niet. Hoe kom ik aan een geboorteakte? Vraag de akte aan bij het consulaat waar de geboorte is geregistreerd, of geef een familielid in Marokko een volmacht om de akte bij de gemeente af te halen. Voor een CNIE moet de akte minder dan zes maanden oud zijn. ## Ik ben in Europa gescheiden. Ben ik ook in Marokko gescheiden? Nog niet. Het buitenlandse vonnis heeft een exequatur van een Marokkaanse rechtbank nodig. Een advocaat kan dat regelen met jouw volmacht, zonder dat je hoeft te reizen. ## Wie heeft er gekocht met de woonsteun van de staat, en hoe werkt het? Ongeveer één op de vier begunstigden woont in het buitenland. De subsidie bedraagt 100.000 of 70.000 dirham, afhankelijk van de prijs, voor een eerste woning die je hoofdverblijf wordt. Je dient je aanvraag online in en de notaris regelt de uitbetaling. ## We sturen miljarden naar huis. Waarom voelen we ons nog altijd niet gehoord? Het is de meest herhaalde opmerking van allemaal: mensen willen meetellen als burgers, niet alleen als geldstuurders. Over vertegenwoordiging werd in 2026 nog steeds gedebatteerd. Intussen worden klachten die schriftelijk op het nationale portaal worden ingediend wel degelijk opgevolgd. # 180-dagenteller voor je auto Een auto die in het buitenland is ingeschreven, mag 180 dagen per kalenderjaar in Marokko blijven, in één of meerdere verblijven. Vul je verblijven in om te zien waar je staat. ### Boete bij overschrijding - Tot 30 dagen: 1000 MAD (Als je je zelf meldt), 2000 MAD (Als de auto in beslag wordt genomen) - 31 tot 60 dagen: 2500 MAD (Als je je zelf meldt), 5000 MAD (Als de auto in beslag wordt genomen) - 61 dagen tot 6 maanden: 5000 MAD (Als je je zelf meldt), 10000 MAD (Als de auto in beslag wordt genomen) - Meer dan 6 maanden: 10000 MAD (Als je je zelf meldt), 20000 MAD (Als de auto in beslag wordt genomen) # Voor je vertrekt - Paspoort geldig voor de hele reis, voor elk gezinslid - CNIE geldig, of het ontvangstbewijs als de kaart wordt vernieuwd - Inschrijvingsbewijs van de auto (kentekenbewijs), origineel - Verzekering die Marokko dekt, of budget voor een grensverzekering - Ondertekende volmacht als de auto niet op jouw naam staat - Verblijfsvergunning of bewijs dat je in het buitenland woont - Ticket voor de ferry of het vliegtuig met een vaste datum - Lijst van cadeaus met geschatte waarde, onder de vrijstelling van 25.000 dirham - Medicijnen in hun verpakking, met het doktersvoorschrift - Contant geld boven de tegenwaarde van 100.000 dirham aangegeven bij aankomst - Verzekering voor repatriëring en medische bijstand nagekeken - Kopieën van alle documenten op je telefoon # Adresgids Sinds januari 2024 kun je voor paspoort, CNIE, legalisatie en attesten een afspraak maken bij elk Marokkaans consulaat, niet alleen bij dat van jouw regio. Akten van de burgerlijke stand blijven bij het consulaat van je eigen ressort. Gegevens overgenomen van consulat.ma op 8 oktober 2026. Controleer ze voor je vertrekt: de openingsuren veranderen op Marokkaanse en lokale feestdagen. ## Frankrijk ### Marokkaans consulaat-generaal in Paris - Adres: 12, rue de la Saïda, 75015 Paris - Telefoon: 08 01 84 00 02, +33 1 56 56 72 01 - E-mail: cgmparis.75@gmail.com - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Paris (75), Guadeloupe (971), Martinique (972), Guyane (973), La Réunion (974), Saint-Pierre-et-Miquelon (975), Mayotte (976), Polynésie française (987), Nouvelle-Calédonie (988) - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_paris.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Colombes - Adres: 89, rue des Gros Grès, 92700 Colombes - Telefoon: +33 1 56 83 80 20 - E-mail: consu.ma.colombes@wanadoo.fr - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Hauts-de-Seine (92) - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_colombes.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Villemomble - Adres: 40, avenue du Raincy, 93250 Villemomble - Telefoon: +33 1 48 94 99 31 - E-mail: cgm.villemomble@gmail.com - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Seine-Saint-Denis (93), Marne (51) - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_villemomble.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Orly - Adres: 95-97, avenue de la Victoire, 94310 Orly - Telefoon: +33 1 48 53 63 85 - E-mail: cgm.orly@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Val-de-Marne (94), Essonne (91), Seine-et-Marne (77) - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_orly.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Pontoise - Adres: 7, rue Thiers, 95300 Pontoise - Telefoon: +33 1 30 30 32 26 - E-mail: cgm.pontoise@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Val-d’Oise (95), Yvelines (78), Oise (60), Eure (27), Seine-Maritime (76) - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_pontoise.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Lyon - Adres: 2-4, rue Carry, 69003 Lyon - Telefoon: +33 4 72 36 96 17 - E-mail: consulat-maroc-lyon@wanadoo.fr - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Rhône (69), Ain (01), Drôme (26), Isère (38), Loire (42), Haute-Loire (43), Puy-de-Dôme (63), Savoie (73), Haute-Savoie (74) - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_lyon.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Marseille - Adres: 22, allée Léon Gambetta, 13001 Marseille - Telefoon: 08 01 84 00 02, +33 4 91 50 02 96 - E-mail: cons.mars@wanadoo.fr - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Bouches-du-Rhône (13), Alpes-de-Haute-Provence (04), Hautes-Alpes (05), Alpes-Maritimes (06), Var (83), Vaucluse (84), Monaco - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_marseille.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Toulouse - Adres: 5, avenue Camille Pujol, 31500 Toulouse - Telefoon: +33 5 62 47 10 47 - E-mail: cgtoulouse@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Haute-Garonne (31), Ariège (09), Aude (11), Cantal (15), Gers (32), Lot (46), Pyrénées-Atlantiques (64), Hautes-Pyrénées (65), Tarn (81), Tarn-et-Garonne (82) - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_toulouse.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Montpellier - Adres: 265, rue Maurice Béjart, Parc 2000, 34080 Montpellier - Telefoon: +33 4 67 06 88 30 - E-mail: cgmontpellier@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Hérault (34), Ardèche (07), Aveyron (12), Gard (30), Lozère (48), Pyrénées-Orientales (66) - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_montpellier.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Bordeaux - Adres: 12, rue Mexico, 33200 Bordeaux Caudéran - Telefoon: +33 5 56 02 42 21 - E-mail: consumab2@wanadoo.fr - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Gironde (33), Charente (16), Charente-Maritime (17), Corrèze (19), Creuse (23), Dordogne (24), Landes (40), Lot-et-Garonne (47), Deux-Sèvres (79), Vienne (86), Haute-Vienne (87) - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_bordeaux.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Lille - Adres: 20, rue de Bourgogne, 59000 Lille - Telefoon: +33 3 20 54 90 28 - E-mail: cgm.lille@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Nord (59), Aisne (02), Ardennes (08), Pas-de-Calais (62), Somme (80) - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_lille.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Strasbourg - Adres: 55, rue du Conseil des Quinze, 67000 Strasbourg - Telefoon: +33 3 88 35 23 09 - E-mail: consulatmarocstrasbourg@gmail.com - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Bas-Rhin (67), Haut-Rhin (68), Meurthe-et-Moselle (54), Meuse (55), Moselle (57), Vosges (88), Territoire de Belfort (90) - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_strasbourg.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Rennes - Adres: 19, boulevard de Sévigné, 35700 Rennes - Telefoon: +33 2 99 27 54 00 - E-mail: secretariat@cgm-rennes.net - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Ille-et-Vilaine (35), Calvados (14), Côtes-d’Armor (22), Finistère (29), Loire-Atlantique (44), Maine-et-Loire (49), Manche (50), Mayenne (53), Morbihan (56), Orne (61), Sarthe (72), Vendée (85) - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_rennes.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Orléans - Adres: 6, avenue Claude Guillemin, 45100 Orléans - Telefoon: +33 2 38 24 92 31 - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Loiret (45), Cher (18), Eure-et-Loir (28), Indre (36), Indre-et-Loire (37), Loir-et-Cher (41) - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_orleans.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Dijon - Adres: 26, rue Louis de Broglie, 21000 Dijon - Telefoon: +33 3 80 56 64 23 - E-mail: consulat-general-du-maroc@wanadoo.fr - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Côte-d’Or (21), Aube (10), Doubs (25), Jura (39), Haute-Marne (52), Nièvre (58), Haute-Saône (70), Saône-et-Loire (71), Yonne (89) - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_dijon.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Bastia - Adres: Route nationale 193, Casatorra, 20620 Biguglia - Telefoon: +33 4 95 30 10 70 - E-mail: consubastia@gmail.com - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Corse-du-Sud (2A), Haute-Corse (2B) - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_fr_bastia.html ## Spanje ### Marokkaans consulaat-generaal in Madrid - Adres: Calle Leizarán 31, 28002 Madrid - Telefoon: +34 815 05 71 95 - E-mail: consuladomarr.madrid@gmail.com - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Madrid, Castilla-La Mancha, Ciudad Real, Toledo, Salamanca, Valladolid - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_es_madrid.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Barcelona - Adres: C/ Pujades 63, 08005 Barcelona - Telefoon: +34 815 05 71 95 - E-mail: consulado.secretaria@hotmail.fr - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Barcelona - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_es_barcelona.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Girona - Adres: Calle La Creu 9-11, 17002 Girona - Telefoon: +34 815 05 71 95 - E-mail: secretariaconsulado@yahoo.com - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Girona - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_es_girona.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Tarragona - Adres: Calle Joaquín Icart esquina Calle Leonila 1, 43007 Tarragona - Telefoon: +34 815 05 71 95 - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Tarragona, Lleida, Huesca, Zaragoza, Teruel - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_es_tarragona.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Valencia - Adres: Calle Jorge Comín 38, 46015 Valencia - Telefoon: +34 815 05 71 95 - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Valencia, Alicante, Castellón - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_es_valencia.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Murcia - Adres: Murcia - Telefoon: +34 815 05 71 95 - E-mail: secretariat.cgmurica@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Murcia - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_es_murcia.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Almería - Adres: Avenida del Mediterráneo esquina Sierra Alhamilla, Edificio Palmera 178, 3ª planta, 04007 Almería - Telefoon: +34 815 05 71 95 - E-mail: consmaralmeria@hotmail.com - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Almería, Granada - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_es_almeria.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Algeciras - Adres: Calle Villanueva 7, Edificio Anglo-Hispano, 11207 Algeciras - Telefoon: +34 815 05 71 95 - E-mail: consuladomarruecosalgeciras@gmail.com - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Cádiz, Málaga - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_es_algeciras.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Sevilla - Adres: Camino de los Descubrimientos 4, Pabellón de la Naturaleza, Isla de la Cartuja, 41092 Sevilla - Telefoon: +34 815 05 71 95 - E-mail: consuladomarruecossevilla@gmail.com - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Sevilla, Córdoba, Huelva, Jaén, Badajoz, Cáceres - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_es_sevilla.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Bilbao - Adres: Avda. Don Diego López de Haro 70-72 bajo, 48011 Bilbao - Telefoon: +34 815 05 71 95 - E-mail: cg.bilbao@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Bizkaia / Bilbao, A Coruña, Galicia, Asturias, Cantabria, Castilla y León, La Rioja, Navarra - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_es_bilbao.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Palma de Mallorca - Adres: C/ Anselm Turmeda 7, 07010 Palma de Mallorca - Telefoon: +34 815 05 71 95 - E-mail: consulat_maroc_palma@hotmail.fr - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Illes Balears - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_es_palma_de_mallorca.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Las Palmas - Adres: C/ León y Castillo 92-94, 35004 Las Palmas de Gran Canaria - Telefoon: +34 815 05 71 95 - E-mail: consul@consuladomarruecoslp.com - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Canarias - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_es_las_palmas.html ## Italië ### Marokkaans consulaat-generaal in Milano - Adres: Via Adele Martignoni 10, 20124 Milano - Telefoon: +39 02 66 80 69 19 - E-mail: consolatomaroccomilano@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Lombardia - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_it_milano.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Torino - Adres: Via Belfiore 27, 10126 Torino - Telefoon: +39 011 650 64 82 - E-mail: consmarturin@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Piemonte, Liguria, Valle d’Aosta - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_it_torino.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Bologna - Adres: Via Caduti di Amola 30, 40132 Bologna - Telefoon: +39 051 53 11 99 - E-mail: consolatobologna@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Emilia-Romagna, Marche, Toscana - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_it_bologna.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Verona - Adres: Via Torricelli 49, 37136 Verona - Telefoon: +39 045 862 08 58 - E-mail: cgmaverona@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Veneto, Trentino-Alto Adige, Friuli-Venezia Giulia - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_it_verona.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Roma - Adres: Via Franco Enriquez 44, 00139 Roma - Telefoon: +39 06 45 67 41 80 - E-mail: consolatomaroccoroma@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Lazio, Abruzzo, Umbria, Sardegna - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_it_roma.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Napoli - Adres: Via Agostino Depretis 102/114, Napoli - Telefoon: +39 081 1874 4283 - E-mail: consolatomarocconapoli@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 15:00 - Bevoegd voor: Campania, Puglia, Calabria, Basilicata, Molise - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_it_napoli.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Palermo - Adres: Via Nunzio Morello 4, Palermo - Telefoon: +39 091 688 24 86 - E-mail: consolatopalermo@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Sicilia - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_it_palermo.html ## België ### Marokkaans consulaat-generaal in Bruxelles / Brussel - Adres: Rue des Vétérinaires, 1070 Anderlecht - Telefoon: +32 2 210 90 40, +32 2 349 51 87 - E-mail: cons.mar.bruxelles@gmail.com - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Bruxelles / Brussel, Vlaams-Brabant, Brabant wallon - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_be_bruxelles_brussel.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Antwerpen - Adres: Boomsesteenweg 75, 2610 Wilrijk - Telefoon: +32 3 830 57 51 - E-mail: cg.anvers@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Antwerpen, Oost-Vlaanderen, West-Vlaanderen, Limburg - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_be_antwerpen.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Liège - Adres: 42, boulevard de la Sauvenière, 4000 Liège - Telefoon: 08 007 25 93, +32 4 259 98 42 - E-mail: consumaliege@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Liège, Hainaut, Namur, Luxembourg - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_be_liege.html ## Nederland ### Marokkaans consulaat-generaal in Amsterdam - Adres: Vondelstraat 65-67, 1054 GK Amsterdam - Telefoon: +31 20 618 17 86 - E-mail: info@consulaatmarokkoamsterdam.nl - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Noord-Holland, Friesland, Groningen - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_nl_amsterdam.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Rotterdam - Adres: Calandstraat 11, 3016 CA Rotterdam - Telefoon: +31 10 436 61 77 - E-mail: consumar@xs4all.nl - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Zuid-Holland, Zeeland - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_nl_rotterdam.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Utrecht - Adres: Kanaalweg 95 D/E, 3533 HH Utrecht - Telefoon: +31 30 293 02 84 - E-mail: Marokkaanse.consulaat.utrecht@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Utrecht, Flevoland, Overijssel, Drenthe - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_nl_utrecht.html ### Marokkaans consulaat-generaal in ’s-Hertogenbosch - Adres: Larenweg 46, 5234 KA ’s-Hertogenbosch - Telefoon: +31 70 227 05 93 - E-mail: cg.denbosch@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Noord-Brabant, Limburg, Gelderland - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_nl_s_hertogenbosch.html ## Duitsland ### Marokkaans consulaat-generaal in Düsseldorf - Adres: Cecilienallee 14, 40474 Düsseldorf - Telefoon: +49 211 65 04 51 34 - E-mail: cg.dusseldorf@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Nordrhein-Westfalen - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_de_dusseldorf.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Frankfurt am Main - Adres: Ostparkstraße 35, 60385 Frankfurt am Main - Telefoon: +49 69 94 94 59 100 - E-mail: cgm.frankfurt@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 09:00 – 15:00 - Bevoegd voor: Hessen, Baden-Württemberg, Bayern, Rheinland-Pfalz, Saarland - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_de_frankfurt_am_main.html ### Ambassade van Marokko in Berlin, consulaire afdeling - Adres: Niederwallstraße 39, 10117 Berlin - Telefoon: +49 30 20 61 240 - E-mail: sc-berlin@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Bevoegd voor: Berlin, Brandenburg, Bremen, Hamburg, Mecklenburg-Vorpommern, Niedersachsen, Sachsen, Sachsen-Anhalt, Schleswig-Holstein, Thüringen - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_de_berlin.html ## Verenigd Koninkrijk ### Marokkaans consulaat-generaal in London - Adres: Diamond House, 97-99 Praed Street, Paddington, London W2 1NT - Telefoon: +44 20 7724 0624 - E-mail: Cg.london@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_gb_london.html ## Canada ### Marokkaans consulaat-generaal in Montréal - Adres: 1551, rue Ontario Est, Montréal QC H2L 1S6 - Telefoon: +1 514 288 8750 - E-mail: info@consulatdumaroc.ca - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_ca_montreal.html ### Marokkaans consulaat-generaal in Toronto - Adres: 5001 Yonge Street, Suite 1515, North York ON M2N 6P6 - Telefoon: +1 416 223 0900 - E-mail: cgtoronto@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_ca_toronto.html ## Verenigde Staten ### Marokkaans consulaat-generaal in New York - Adres: 55 Broadway, 18th Floor, New York NY 10006 - Telefoon: +1 212 758 2625 - E-mail: sec.cny@maec.gov.ma - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_us_new_york.html ### Ambassade van Marokko in Washington, consulaire afdeling - Adres: 1211 Connecticut Ave NW, Suite 312, Washington DC 20036 - Telefoon: +1 202 499 1050 - E-mail: 2011morocco@gmail.com - Openingsuren loket: ma – vr, 10:00 – 14:00 - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_us_washington.html ## Verenigde Arabische Emiraten ### Marokkaans consulaat-generaal in Dubai - Adres: Villa 116, Street 30, Community 334, Satwa-Jumeirah, Dubai - Telefoon: +971 4 349 6377 - E-mail: gckm@eim.ae - Openingsuren loket: ma – vr, 09:00 – 16:00 - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_ae_dubai.html ### Ambassade van Marokko in Abu Dhabi, consulaire afdeling - Adres: Al Manaseer area, Mubarak Bin Mohammed Street (12), Villa 711/713, Abu Dhabi - Telefoon: +971 2 443 3973 - E-mail: sifmabo@yahoo.com - Openingsuren loket: ma – vr, 09:00 – 16:00 - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_ae_abu_dhabi.html ## Saoedi-Arabië ### Marokkaans consulaat-generaal in Jeddah - Adres: 47 Jamal Eddine Al Aleef Street, Al Andalus II District, Jeddah - Telefoon: +966 12 663 8766 - E-mail: Cgma-djeddah@maec.gov.ma - Openingsuren loket: zo – do, 09:00 – 16:00 - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_sa_jeddah.html ### Ambassade van Marokko in Riyadh, consulaire afdeling - Adres: Abdullah Ibn Hudhafa Al Sahmi Avenue, PO Box 9, Riyadh - Telefoon: +966 11 481 1858 - E-mail: info@moroccanembassy.sa - Openingsuren loket: zo – do, 09:00 – 16:00 - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_sa_riyadh.html ## Qatar ### Ambassade van Marokko in Doha, consulaire afdeling - Adres: Diplomatic Street, Dafna, PO Box 3242, Doha - Telefoon: +974 4483 1884 - E-mail: m.embassydoha@maec.gov.ma - Openingsuren loket: zo – do, 09:00 – 16:00 - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_qa_doha.html ## Zwitserland ### Ambassade van Marokko in Bern, consulaire afdeling - Adres: Helvetiastrasse 42, 3005 Bern - E-mail: sifamaberne2@bluewin.ch - Openingsuren loket: ma – vr, 09:00 – 16:00 - Afspraak maken: https://rdv.consulat.ma/ - URL: https://bablblad.com/nl/consulate_ch_bern.html ## Officiële websites om te bewaren - Afspraken bij het consulaat: https://rdv.consulat.ma/ - Gids voor consulaire diensten, in 7 talen: https://www.consulat.ma/ - Paspoort: vooraanvraag en dossier volgen: https://www.passeport.ma/ - Vooraanvraag nationale identiteitskaart: https://www.cnie.ma/ - Akten van de burgerlijke stand online bestellen: https://www.watiqa.ma/ - Douane: de rubriek voor Marokkanen in het buitenland: https://www.douane.gov.ma/web/guest/mre - Controleer de tijdelijke invoer van je auto: https://www.douane.gov.ma/at/ - Uittreksel uit het strafregister online: https://casierjudiciaire.justice.gov.ma/ - Apostille voor Marokkaanse documenten: https://www.apostille.ma/ - Kadaster: controleer een eigendomstitel: https://www.ancfcc.gov.ma/ - Belastingdienst: vastgoed en inkomen: https://www.tax.gov.ma/ - Deviezenkantoor: valutaregels: https://www.oc.gov.ma/ - Woonsteun Daam Sakane: https://www.daamsakane.ma/ - Nationaal klachtenportaal: https://www.chikaya.ma/ - Stichting Mohammed V: Operatie Marhaba: https://www.fm5.ma/ - Stichting Hassan II voor Marokkanen in het buitenland: https://www.fh2mre.ma/ - Raad van de Marokkaanse Gemeenschap in het Buitenland: https://www.ccme.org.ma/ - Portaal van het ministerie voor wereldmarokkanen: https://marocainsdumonde.gov.ma/ - Officiële gebedstijden, ministerie van Habous: https://www.habous.gov.ma/ # Keuken De gerechten waarmee je bent opgegroeid, zo opgeschreven dat ze lukken in een keuken in het buitenland. Pas het aantal gasten aan en de hoeveelheden volgen. ## Couscous met zeven groenten Het gerecht van vrijdag. Drie keer stomen maakt de korrel luchtig; de bouillon doet de rest. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_couscous.html - Voorbereiding: 30 min - Kooktijd: 2 u - Personen: 8 ### Ingrediënten - 1 kg middelfijne couscous - 1 kg lams- of rundvlees, schouder of schenkel, in grote stukken - 2 uien, in vieren - 3 rijpe tomaten, geraspt - 200 g kikkererwten, een nacht geweekt - 4 wortels, in de lengte gehalveerd - 3 rapen, gehalveerd - 300 g witte kool, in één part - 3 courgettes, gehalveerd - 500 g pompoen, in grote stukken - bos koriander en peterselie, samengebonden - 1 tl gemberpoeder - 1 tl kurkuma - 1 tl zwarte peper - snufje saffraan - 3 el olijfolie - 1 el smen of boter, voor de korrel - 3 l water - zout ### Bereiding 1. Bak het vlees in het onderste deel van de couscouspan 10 minuten aan met de uien, de olie, de specerijen en het zout. Voeg de tomaten, de kikkererwten, het kruidenbosje en het water toe. Breng aan de kook en laat 45 minuten zachtjes koken. 2. Doe intussen de couscous in een brede schaal. Besprenkel met een glas licht gezouten water en een lepel olie, wrijf de couscous tussen je handen om de korrels los te maken en laat 10 minuten rusten. 3. Eerste keer stomen: zet het stoomgedeelte op de pan en stoom de couscous 20 minuten, gerekend vanaf het moment dat de stoom door de korrels komt. 4. Stort de couscous terug in de schaal, maak de klontjes los, besprenkel met nog een glas water en maak de korrels luchtig. Voeg de wortels, de rapen en de kool toe aan de bouillon. Stoom de couscous een tweede keer, 20 minuten. 5. Maak de couscous opnieuw luchtig met een beetje water. Voeg de courgettes en de pompoen toe aan de bouillon. Stoom een derde keer, 20 minuten, tot de groenten gaar zijn. 6. Werk de smen of de boter door de hete couscous. Schep de couscous als een berg op een grote schaal, maak een kuil, leg het vlees in het midden en schik de groenten erbovenop. Schep er wat bouillon over en serveer de rest in een kom. ### Tip Voor een feestelijke versie werk je af met tfaya: uien die langzaam gegaard zijn met rozijnen, honing en kaneel. ## Kiptajine met ingemaakte citroen en olijven De tajine die elk Marokkaans huis kent. De saus moet dik zijn, nooit soepachtig. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_chicken_tagine.html - Voorbereiding: 20 min - Kooktijd: 1 u - Personen: 5 ### Ingrediënten - 1,5 kg kip, in stukken gesneden - 2 uien, fijngesnipperd - 3 teentjes knoflook, geplet - 1 ingemaakte citroen - 150 g groene of paarse olijven - 1 tl gemberpoeder - 1 tl kurkuma - ½ tl zwarte peper - snufje saffraan - 3 el gehakte koriander en peterselie - 3 el olijfolie - 250 ml water - zout, met mate: de citroen en de olijven zijn zout ### Bereiding 1. Schep het vruchtvlees uit de ingemaakte citroen en hak het fijn. Snijd de schil in vieren en bewaar die voor het einde. 2. Wrijf de kip in met de specerijen, de knoflook, het vruchtvlees van de citroen en de helft van de olie. Laat minstens een uur staan, of een nacht in de koelkast. 3. Fruit de uien zacht in de rest van de olie, in een tajine of een zware pan. Voeg de kip toe en laat die licht kleuren, 5 minuten per kant. 4. Voeg de kruiden en het water toe. Dek af en laat 45 tot 50 minuten op laag vuur garen. Keer de stukken één keer. 5. Voeg de olijven en de citroenschil toe. Laat nog 10 minuten zonder deksel garen, tot de saus dik en glanzend is. Serveer met brood. ### Tip Gebruik bij een aardewerken tajine op een gasvlam een vlamverdeler en begin op laag vuur, zodat de bodem niet barst. ## Keftatajine met eieren Gehaktballetjes in een gekruide tomatensaus, afgewerkt met eieren. Klaar in minder dan een uur. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_kefta.html - Voorbereiding: 15 min - Kooktijd: 35 min - Personen: 4 ### Ingrediënten - 500 g rund- of lamsgehakt - 1 kleine ui, geraspt - 2 el gehakte peterselie en koriander, voor het vlees - 1 tl paprikapoeder, voor het vlees - 1 tl komijn, voor het vlees - 800 g rijpe tomaten, geraspt - 2 teentjes knoflook, geplet - 1 tl paprikapoeder, voor de saus - ½ tl komijn, voor de saus - 2 el olijfolie - 4 eieren - zout en zwarte peper - verse koriander, voor de afwerking ### Bereiding 1. Meng het vlees met de ui, de kruiden, het paprikapoeder, de komijn, zout en peper. Rol er met natte handen balletjes van, zo groot als een walnoot. 2. Kook de tomaten in een tajine of een brede pan 15 minuten met de knoflook, de olie, het paprikapoeder, de komijn en zout, tot de saus dikker wordt. 3. Leg de balletjes in de saus. Dek af en laat 10 minuten garen. Keer ze één keer. 4. Maak voor elk ei een kuiltje in de saus en breek de eieren erin. Dek af en laat 4 tot 5 minuten garen, tot het eiwit gestold is en de dooier nog zacht. 5. Strooi er koriander over en zet de schotel op tafel. Eet met brood, zo uit de pan. ### Tip Kneed het vlees niet te lang: meng tot het net samenhangt, dan blijft de kefta mals. ## Lamstajine met gedroogde pruimen en amandelen Zoet en hartig, het gerecht van bruiloften en feestdagen. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_lamb_prunes.html - Voorbereiding: 20 min - Kooktijd: 1 u 45 min - Personen: 6 ### Ingrediënten - 1 kg lamsschouder, in grote stukken - 2 uien, geraspt - 2 teentjes knoflook, geplet - 1 tl gemberpoeder - 1 tl kurkuma - ½ tl zwarte peper - 1 kaneelstokje - snufje saffraan - 3 el olijfolie - 1 el smen of boter - 500 ml water - 300 g gedroogde pruimen - 2 el honing - 1 tl gemalen kaneel - 100 g geblancheerde amandelen, goudbruin gebakken - 1 el geroosterd sesamzaad - zout ### Bereiding 1. Keer het lamsvlees in een zware pan 10 minuten om en om in de olie en de smen, samen met de uien, de knoflook, de specerijen, het kaneelstokje en het zout. 2. Voeg het water toe, dek af en laat ongeveer anderhalf uur op laag vuur sudderen, tot het vlees van het bot loslaat en de saus is ingekookt. 3. Schep twee scheplepels kookvocht in een pannetje. Voeg de pruimen, de honing en de gemalen kaneel toe en laat 15 minuten zachtjes koken, tot het stroperig is. 4. Schik het vlees met de saus op een schaal, bedek met de pruimen en hun siroop en werk af met de amandelen en het sesamzaad. ### Tip Je kunt de helft van de pruimen vervangen door gedroogde abrikozen. Zijn de pruimen erg droog, week ze dan eerst 20 minuten in warm water. ## Vistajine met chermoula De tajine van de Atlantische kust, van Safi tot Agadir. De chermoula-marinade draagt het gerecht. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_fish_tagine.html - Voorbereiding: 20 min - Kooktijd: 40 min - Personen: 4 ### Ingrediënten - 800 g stevige witte vis, in dikke moten - bos koriander, gehakt - 4 teentjes knoflook, geplet - 1 tl paprikapoeder - 1 tl komijn - 2 el citroensap - 4 el olijfolie - 3 aardappelen, in dunne schijfjes - 2 tomaten, in schijfjes - 1 groene paprika, in repen - ½ ingemaakte citroen, in reepjes - 80 g olijven - 150 ml water - zout, en chilipeper als je wilt ### Bereiding 1. Maak de chermoula: meng de koriander, de knoflook, het paprikapoeder, de komijn, het citroensap, de olie en zout. Smeer de vis in met de helft en laat 30 minuten staan. 2. Leg de aardappelen in een laag op de bodem van een tajine of een brede pan. Schep er een beetje chermoula over en leg er dan de paprikarepen op. 3. Leg de vis erbovenop. Bedek met de schijfjes tomaat, de olijven en de ingemaakte citroen. 4. Roer het water door de rest van de chermoula en giet dit rond de vis. Dek af en laat 35 tot 40 minuten op laag vuur garen, tot de aardappelen gaar zijn. ### Tip Zeebrasem, heek, zeepaling of zeeduivel: het kan allemaal. Je kunt de aardappelen vervangen door wortels: snijd ze dun, want ze hebben meer tijd nodig. ## Tanjia marrakchia Het vrijgezellengerecht van Marrakech: vlees, specerijen en een aardewerken kruik die urenlang in de gloeiende as van de hammam blijft staan. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_tanjia.html - Voorbereiding: 10 min - Kooktijd: 4 u - Personen: 5 ### Ingrediënten - 1,5 kg runderschenkel of lamsvlees, met bot, in grote stukken - 1 ingemaakte citroen, in vieren - 8 teentjes knoflook, heel - 2 tl komijn - 1 tl ras el hanout, eventueel - snufje saffraan, royaal gemeten - 1 el smen - 3 el olijfolie - 150 ml water - zout ### Bereiding 1. Doe alles in de tanjia-kruik, of in een zware stoofpan met een goed sluitend deksel. Schud om te mengen; roer niet. 2. Sluit de kruik af met bakpapier dat je met touw vastbindt en prik er een klein gaatje in. Bij een stoofpan sluit je het deksel over een vel aluminiumfolie. 3. In Marrakech gaat de kruik vijf tot zes uur naar de stookplaats van de hammam. Thuis laat je het vier uur garen in de oven op 150 °C. 4. Het vlees is klaar als het bij de minste aanraking uit elkaar valt. Stort het met het vocht in een schaal en eet het met brood. ### Tip Niet roeren en niet gluren tijdens de eerste drie uur: de stoom doet het werk. ## Rfissa Kip, linzen en fenegriek op gescheurde msemen. Het gerecht dat je maakt voor een kersverse moeder, en voor iedereen die troost nodig heeft. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_rfissa.html - Voorbereiding: 25 min - Kooktijd: 1 u 15 min - Personen: 6 ### Ingrediënten - 1,5 kg kip, zo mogelijk met vrije uitloop, in stukken - 3 uien, in ringen - 100 g bruine linzen - 2 el fenegriekzaad, 2 uur geweekt - 1 tl gemberpoeder - 1 tl kurkuma - 1 tl zwarte peper - 1 tl ras el hanout - snufje saffraan - bos koriander en peterselie, samengebonden - 3 el olijfolie - 1 el smen - 1,5 l water - 8 msemen, of 500 g trid - zout ### Bereiding 1. Wrijf de kip in met de specerijen, het zout en de olie. Laat de kip in een grote pan 10 minuten kleuren met de uien en de smen. 2. Voeg het water, de linzen, de uitgelekte fenegriek en het kruidenbosje toe. Dek af en laat ongeveer een uur sudderen, tot de kip mals is. Er moet ruim bouillon zijn. 3. Scheur de msemen in repen en warm ze 10 minuten op in een stoommandje boven de pan. 4. Spreid de msemen uit op een grote schaal en bevochtig met een paar scheplepels bouillon. Leg de kip in het midden, bedek met de uien en de linzen en serveer de rest van de bouillon apart. ### Tip De smaak van rfissa komt van de fenegriek. Ken je die bittere smaak nog niet, begin dan met de helft van de hoeveelheid. ## Pastilla met kip en amandelen Krokant deeg, gekruide kip, zoete amandelen. Het pronkstuk van de Marokkaanse tafel, oorspronkelijk uit Fez. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_pastilla.html - Voorbereiding: 45 min - Kooktijd: 1 u 30 min - Personen: 8 ### Ingrediënten - 1,5 kg kip, in stukken - 3 grote uien, fijngesnipperd - bos peterselie en koriander, gehakt - 1 tl gemberpoeder - 1 tl kurkuma - ½ tl zwarte peper - 1 kaneelstokje - snufje saffraan - 100 g boter, de helft om in te garen en de helft gesmolten voor het deeg - 300 ml water - 6 eieren, losgeklopt - 250 g geblancheerde amandelen - 80 g poedersuiker, plus extra om te bestuiven - 2 tl gemalen kaneel, plus extra om te bestuiven - 1 el oranjebloesemwater - 12 vellen warqa, brickdeeg of filodeeg - 1 eidooier, om dicht te plakken en te bestrijken - zout ### Bereiding 1. Gaar de kip 45 tot 50 minuten met de uien, de kruiden, de gember, de kurkuma, de peper, het kaneelstokje, de saffraan, het zout, de helft van de boter en het water. Haal de kip eruit en pluk het vlees. 2. Kook de saus dik in. Giet de losgeklopte eieren erbij en roer op laag vuur tot je een zacht roerei hebt dat bijna droog is. Laat afkoelen. 3. Bak of rooster de amandelen goudbruin. Maal ze grof met de poedersuiker, de gemalen kaneel en het oranjebloesemwater. 4. Vet een ronde vorm van ongeveer 30 cm doorsnee in met boter. Bekleed de vorm met deegvellen die elkaar overlappen, laat ze over de rand hangen en bestrijk elk vel met gesmolten boter. 5. Vul in drie lagen: het mengsel van ei en ui, de kip en dan de amandelen. Vouw het deeg over de vulling, bedek met nog twee beboterde vellen en stop de randen eronder. Bestrijk met boter en eidooier. 6. Bak 30 tot 35 minuten op 180 °C, tot de pastilla diep goudbruin is. Bestuif met poedersuiker en trek lijnen van kaneel over de bovenkant. ### Tip Je kunt de pastilla een dag vooraf opbouwen en in de koelkast bewaren, of ongebakken invriezen. Bak pas vlak voor het serveren. ## Harira De soep waarmee het vasten wordt verbroken. Tomaat, peulvruchten en kruiden, aan het einde fluweelzacht gebonden. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_harira.html - Voorbereiding: 20 min - Kooktijd: 1 u 30 min - Personen: 8 ### Ingrediënten - 250 g lams- of rundvlees, in kleine blokjes - 150 g kikkererwten, een nacht geweekt - 100 g linzen - 1 ui, geraspt - 2 selderijstengels met blad, gehakt - bos koriander, gehakt - bos peterselie, gehakt - 1 kg rijpe tomaten, gepureerd - 2 el tomatenpuree - 1 tl gemberpoeder - 1 tl kurkuma - 1 tl zwarte peper - 1 el smen of boter - 50 g fijne vermicelli of rijst - 60 g bloem, glad geklopt met een groot glas water - 2,5 l water - zout - partjes citroen en dadels, om erbij te serveren ### Bereiding 1. Doe het vlees, de ui, de selderij, de helft van de kruiden, de specerijen, de smen, de kikkererwten en ongeveer twee derde van het water in een grote pan. Breng aan de kook en laat 45 minuten zachtjes koken. 2. Voeg de linzen, de tomaten, de tomatenpuree, het zout en de rest van het water toe. Laat 30 minuten zachtjes koken. 3. Voeg de vermicelli toe. Giet het bloemmengsel er in een dun straaltje bij en blijf de hele tijd roeren, zodat er geen klontjes ontstaan. 4. Laat 10 minuten zachtjes koken en roer vaak, tot de soep glad en fluweelzacht is. Voeg de rest van de kruiden toe. 5. Serveer gloeiend heet met partjes citroen, dadels en, tijdens de ramadan, chebakia. ### Tip Met een snelkookpan duurt de eerste stap maar 25 minuten. Harira is de volgende dag nog lekkerder: verdun de soep met een beetje water bij het opwarmen. ## Bissara Dikke soep van tuinbonen, het winterontbijt van het noorden. Olijfolie en komijn erbovenop zijn verplicht. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_bissara.html - Voorbereiding: 10 min - Kooktijd: 1 u - Personen: 5 ### Ingrediënten - 500 g gedroogde, gespleten tuinbonen, een nacht geweekt - 4 teentjes knoflook - 1,5 l water - 1 tl komijn, plus extra bij het serveren - 1 tl paprikapoeder, plus extra bij het serveren - 4 el olijfolie, plus extra bij het serveren - zout, en chilipeper als je wilt ### Bereiding 1. Giet de bonen af en doe ze in een pan met de knoflook en het water. Breng aan de kook en schep het schuim eraf. 2. Laat 45 tot 60 minuten zachtjes koken, met het deksel half op de pan, tot de bonen uit elkaar vallen. 3. Pureer tot een gladde soep. Voeg het zout, de komijn, het paprikapoeder en de olie toe. Verdun met heet water als de soep te dik is. 4. Serveer gloeiend heet in kommen, met een straaltje olijfolie, een snufje komijn en paprikapoeder, en warm brood. ### Tip Half spliterwten, half tuinbonen: dat geeft de versie waar ze in Chefchaouen en Tétouan dol op zijn. ## Zaalouk Rokerige salade van aubergine en tomaat. Warm of koud geserveerd, opgeschept met brood. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_zaalouk.html - Voorbereiding: 15 min - Kooktijd: 35 min - Personen: 4 ### Ingrediënten - 2 grote aubergines - 4 rijpe tomaten, gepeld en in stukjes gesneden - 3 teentjes knoflook, geplet - 1 tl paprikapoeder - 1 tl komijn - 3 el olijfolie, plus extra voor de afwerking - 2 el gehakte koriander en peterselie - 1 el citroensap - zout, en chilipeper als je wilt ### Bereiding 1. Blaker de aubergines boven een vlam of onder de grill en keer ze daarbij, tot de schil zwart is en het vruchtvlees zacht. Pel ze en prak ze grof. 2. Kook de tomaten in een pan 15 minuten met de knoflook, de olie, het paprikapoeder, de komijn en zout, tot het geheel dik is. 3. Voeg de aubergine en de kruiden toe. Laat nog 10 minuten koken, al roerend en prakkend, tot het vocht verdampt is. 4. Roer het citroensap erdoor, proef en werk af met een straaltje olijfolie. ### Tip Geen vlam? Schil de aubergines in strepen, snijd ze in blokjes en stoom ze 15 minuten voor je ze bij de tomaten doet. ## Khobz, het brood van elke dag Rond, plat en stevig genoeg om een tajine mee op te scheppen. Twee broden, één uur rijzen. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_khobz.html - Voorbereiding: 20 min - Kooktijd: 25 min - Stuks: 2 ### Ingrediënten - 500 g bloem, wit of half wit en half volkoren - 2 tl zout - 2 tl gedroogde gist - 1 tl suiker - 310 ml warm water - 1 el olie - fijn griesmeel, om te bestuiven ### Bereiding 1. Roer de gist en de suiker door een beetje van het warme water en wacht 5 minuten tot het gaat schuimen. 2. Meng de bloem en het zout en voeg de gist, de olie en beetje bij beetje de rest van het water toe. Kneed 10 minuten, tot het deeg glad en elastisch is. 3. Verdeel in twee bollen en laat 10 minuten rusten. Druk elke bol plat tot een schijf van 2 cm dik, op een doek die met griesmeel is bestoven. 4. Dek af en laat ongeveer een uur rijzen, tot een vinger die je erin drukt een deukje achterlaat dat langzaam terugveert. 5. Prik er met een vork in en bak 20 tot 25 minuten op 220 °C, tot het brood goudbruin is en hol klinkt aan de onderkant. ### Tip Een lepel anijszaad of sesamzaad in het deeg geeft de smaak van de buurtoven. ## Msemen Vierkante, bladerige, gevouwen platte broodjes voor bij het ontbijt en bij de thee. Het vouwen is makkelijker dan het lijkt. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_msemen.html - Voorbereiding: 40 min - Kooktijd: 30 min - Stuks: 12 ### Ingrediënten - 300 g bloem - 200 g fijn griesmeel - 1 tl zout - 1 tl suiker - 290 ml warm water - 100 ml neutrale olie, om te vormen - 80 g zachte boter, voor het vouwen - 50 g fijn griesmeel, voor het vouwen ### Bereiding 1. Meng de bloem, het griesmeel, het zout en de suiker. Voeg het water toe en kneed 10 minuten, tot het deeg glad en rekbaar is. 2. Vet je handen en het werkblad in met olie. Verdeel het deeg in bolletjes zo groot als een ei, wentel ze door de olie en laat 15 minuten rusten. 3. Druk een bolletje plat met ingevette vingers en rek het uit van het midden naar buiten, tot het zo dun is dat je erdoorheen kunt kijken. 4. Verdeel er stukjes boter over en bestrooi met griesmeel. Vouw een derde over het midden, dan het andere derde, en dan nog eens in de andere richting, zodat je een vierkant krijgt. 5. Laat de vierkanten 10 minuten rusten en druk ze dan elk voorzichtig plat tot ongeveer 15 cm. 6. Bak in een hete pan 2 tot 3 minuten per kant, tot ze goudbruin zijn met bruine vlekjes. Serveer warm met honing en boter. ### Tip Eenmaal gebakken kun je ze goed invriezen. Warm ze op in een droge pan, nooit in de magnetron. ## Baghrir Pannenkoeken met duizend gaatjes, alleen aan één kant gebakken en doordrenkt met honingboter. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_baghrir.html - Voorbereiding: 10 min - Kooktijd: 30 min - Stuks: 15 ### Ingrediënten - 250 g fijn griesmeel - 130 g bloem - 1 tl zout - 1 el suiker - 2 tl gedroogde gist - 2 tl bakpoeder - 600 ml lauw water - 100 g boter, voor de siroop - 100 g honing, voor de siroop ### Bereiding 1. Mix alle ingrediënten voor het beslag 2 minuten in de blender, tot het glad is en zo dun als vloeibare room. 2. Dek af en laat 30 tot 45 minuten rusten, tot het oppervlak vol belletjes staat. 3. Verwarm een pan met antiaanbaklaag op matig tot laag vuur en wrijf er een beetje olie in. Giet er een kleine scheplepel beslag in zonder het uit te spreiden. 4. Bak alleen aan één kant, ongeveer 2 minuten, tot de bovenkant vol gaatjes zit en niet meer nat is. Keer de pannenkoek niet om. 5. Leg de pannenkoeken op een doek en stapel ze niet zolang ze warm zijn. Smelt de boter met de honing en giet dit erover vlak voor het serveren. ### Tip Komen er geen gaatjes, dan is het beslag te dik of de pan te heet. Voeg een lepel water toe en zet het vuur lager. ## Harcha Griesmeelkoekjes uit de pan, kruimelig vanbuiten en zacht vanbinnen. Klaar in 25 minuten. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_harcha.html - Voorbereiding: 10 min - Kooktijd: 15 min - Stuks: 8 ### Ingrediënten - 350 g fijn griesmeel, plus extra om te bestuiven - 50 g suiker - ½ tl zout - 2 tl bakpoeder - 130 g boter, gesmolten - 170 ml melk ### Bereiding 1. Meng het griesmeel, de suiker, het zout en het bakpoeder. Wrijf de gesmolten boter er met je vingertoppen door tot het mengsel op nat zand lijkt. 2. Voeg de melk toe en breng samen tot een zacht, vochtig deeg. Niet kneden. Laat 5 minuten rusten. 3. Druk het deeg uit tot 1 cm dik op een werkvlak dat met griesmeel is bestoven en steek er rondjes uit. 4. Bak in een pan op laag vuur 5 tot 7 minuten per kant, tot ze goudbruin zijn. Serveer warm met verse kaas, jben, en honing. ### Tip Laag vuur is het geheim. Op hoog vuur verbrandt de buitenkant voordat het midden gaar is. ## Muntthee Atay. Geen drankje maar een welkom. Het eerste glas wordt apart gezet, de blaadjes worden gespoeld en je schenkt van hoog. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_atay.html - Voorbereiding: 5 min - Kooktijd: 5 min - Personen: 5 ### Ingrediënten - 1 el groene gunpowderthee - bos verse kruizemunt, een grote - 3 el suiker, of naar smaak - 1 l kokend water ### Bereiding 1. Spoel de theepot om met kokend water. Doe er de thee en een half glas kokend water in, draai de pot rond en giet dit eerste glas uit om te bewaren: daarin zit de ziel van de thee. 2. Doe er nog een half glas kokend water bij, draai rond en giet het weg. Zo spoel je de bitterheid weg. 3. Giet het eerste glas terug in de pot. Voeg de suiker toe en vul de pot met kokend water. Verwarm op een laag vuur tot de thee net begint te pruttelen. 4. Haal van het vuur en duw de munt erin. Laat de munt niet koken. 5. Meng door drie keer een glas in te schenken en terug in de pot te gieten. Gebruik nooit een lepel. Schenk van hoog om schuim te krijgen. ### Tip Voeg in de winter een takje alsem, chiba, toe. In het zuiden is de thee sterker en zoeter, en wordt hij in drie rondes geserveerd. ## Ghriba met kokos Gebarsten, zacht-taaie kokoskoekjes voor Eid en voor het theeblad. Eén kom, geen mixer. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_ghriba.html - Voorbereiding: 20 min - Kooktijd: 15 min - Stuks: 30 ### Ingrediënten - 250 g geraspte kokos - 100 g fijn griesmeel - 130 g suiker - 3 eieren - 70 ml neutrale olie - 2 tl bakpoeder - 1 citroen, alleen de schil - 1 el oranjebloesemwater - poedersuiker, om door te rollen ### Bereiding 1. Klop de eieren met de suiker tot ze licht van kleur zijn. Voeg de olie, de citroenschil en het oranjebloesemwater toe. 2. Roer de kokos, het griesmeel en het bakpoeder erdoor. Laat 15 minuten rusten, zodat het mengsel steviger wordt. 3. Rol er balletjes van zo groot als een walnoot, wentel ze royaal door de poedersuiker en leg ze op een bakplaat met bakpapier. Druk elk balletje een beetje plat. 4. Bak 12 tot 15 minuten op 170 °C. Ze moeten bovenaan barsten en bleek blijven, amper goudbruin aan de onderkant. ### Tip Ze worden harder bij het afkoelen. Haal ze uit de oven als ze nog zacht zijn en bewaar ze in een blikken doos. ## Sellou Geroosterde bloem, amandelen en sesam. De energiekost van de ramadan en van kersverse moeders, ook sfouf genoemd. URL: https://bablblad.com/nl/recipe_sellou.html - Voorbereiding: 30 min - Kooktijd: 45 min - Personen: 20 ### Ingrediënten - 500 g bloem - 250 g amandelen, met vlies - 250 g sesamzaad - 150 g poedersuiker - 1 el gemalen anijszaad - 1 el gemalen kaneel - snufje Arabische gom, fijngestampt, eventueel - 200 g boter, gesmolten en geklaard - 2 el honing - snufje zout ### Bereiding 1. Rooster de bloem 30 tot 40 minuten in de oven op 170 °C en roer om de 10 minuten, tot de bloem gelijkmatig goudbruin is. Laat afkoelen en zeef. 2. Rooster het sesamzaad goudbruin in een droge pan. Maal de helft fijn. 3. Rooster of bak de amandelen goudbruin en maal ze, niet te fijn. 4. Meng de bloem, de amandelen, al het sesamzaad, de suiker, het anijszaad, de kaneel, de Arabische gom en het zout. 5. Werk de gesmolten boter en de honing er met je handen door, tot het mengsel samenhangt als je het aandrukt. Vorm er een berg van op een schaal en versier met hele amandelen. ### Tip De bloem moet echt goed bruin zijn: bleke bloem smaakt rauw. Sellou blijft wekenlang goed in een gesloten doos. ## De Marokkaanse voorraadkast in het buitenland Waar je naar zoekt, en wat je gebruikt als je het niet vindt. - Smen: Gerijpte gezouten boter met een sterke geur. Ghee of geklaarde boter geeft de rijke smaak, zonder het zurige. - Ingemaakte citroenen: Makkelijk zelf te maken: snijd citroenen bijna helemaal in vieren, druk ze met grof zout in een pot, bedek met citroensap en wacht vier weken. - Ras el hanout: Elke kruidenverkoper heeft een eigen mengsel. Een versie voor thuis: komijn, koriander, gember, kurkuma, kaneel, zwarte peper, kardemom en nootmuskaat. - Warqa: Het deeg van pastilla en briouates. Brickvellen komen het dichtst in de buurt. Filodeeg werkt als je het goed met boter bestrijkt. - Lben: Gefermenteerde melk die bij couscous wordt geserveerd. Kefir of karnemelk komt in de buurt. - Couscous: Koop middelfijne couscous en stoom die. De instantsoort die je in heet water laat wellen, wordt nooit zo luchtig. - Groene gunpowderthee: Te koop in kleine doosjes in Aziatische en Noord-Afrikaanse winkels. Met theezakjes groene thee krijg je niet hetzelfde resultaat. - Fijn griesmeel: Voor msemen, baghrir en harcha. In Italië heet het semola rimacinata. Met grof griesmeel lukt baghrir niet. - Beldi-kip: Een kip met vrije uitloop en stevig vlees. Kies een kip met vrije uitloop of een biologische kip en reken 15 tot 20 minuten extra gaartijd. - Amlou: Geroosterde amandelen, gemalen met arganolie en honing. Zonder arganolie krijg je met een milde notenolie een lekker smeersel, al is de smaak niet dezelfde. # Waarheen Ideeën voor deze zomer en voor elk ander seizoen: stranden, bergen, woestijn en steden, door het hele land. ## Chefchaouen en Akchour De blauwe stad van de Rif, met watervallen op een uur afstand. URL: https://bablblad.com/nl/place_chefchaouen.html - Beste maanden: maart, april, mei, juni, september, oktober, november - Hoe lang: 2 dagen - GPS: 35.17, -5.27 ### Wat te doen - Wandel vroeg door de blauwe medina, voordat de dagtoeristen aankomen - Klim naar de Spaanse Moskee voor de zonsondergang boven de daken - Trek naar de watervallen van Akchour en de Brug van God in het Nationaal Park Talassemtane - Proef de lokale geitenkaas en een kom bissara ### Tip In het weekend en in augustus is het druk. Kom midden in de week en neem een trui mee: de avonden zijn fris, zelfs in de zomer. ## Tanger en Asilah Twee zeeën, een kasba boven de Straat, en een witte stad vol muurschilderingen verderop langs de kust. URL: https://bablblad.com/nl/place_tangier.html - Beste maanden: april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober - Hoe lang: 2-3 dagen - GPS: 35.78, -5.81 ### Wat te doen - De kasba, de Petit Socco en een muntthee in Café Hafa, met zicht op Spanje - Kaap Spartel, waar de Atlantische Oceaan de Middellandse Zee ontmoet, en de Grotten van Hercules - Een dag in Asilah: witte stadswallen, beschilderde muren en een lang strand - De nieuwe jachthaven en de corniche bij zonsondergang ### Tip De hogesnelheidstrein Al Boraq verbindt Tanger met Rabat en Casablanca in ongeveer twee uur. ## Tétouan en de Middellandse Zeekust Een Andalusische medina en een snoer van rustige stranden. URL: https://bablblad.com/nl/place_tetouan.html - Beste maanden: juni, juli, augustus, september - Hoe lang: 3-5 dagen - GPS: 35.57, -5.37 ### Wat te doen - De witte medina van Tétouan, een werelderfgoedsite - De stranden van Martil, M'diq, Cabo Negro en Marina Smir - De kustweg oostwaarts naar Oued Laou, tussen kliffen en baaitjes - Gegrilde sardines in de haven van M'diq ### Tip In augustus is dit de drukste kust van het land. Boek ruim vooraf of kom in juni of september. ## Al Hoceima Turquoise baaitjes aan de voet van de Rif. URL: https://bablblad.com/nl/place_alhoceima.html - Beste maanden: juni, juli, augustus, september - Hoe lang: 3-4 dagen - GPS: 35.25, -3.93 ### Wat te doen - Het Quemado-strand in de stad, en daarna de baaitjes van Cala Iris en Bades - Het Nationaal Park Al Hoceima: kliffen, visarenden en wandelpaden - Verse vis, gegrild in de haven - De bergweg door de Rif, een van de mooiste van het noorden ### Tip De zee is het helderst in de ochtend, vóór de wind van de namiddag. ## Saïdia en de regio Oriental Veertien kilometer zand, en groene kloven achter Berkane. URL: https://bablblad.com/nl/place_saidia.html - Beste maanden: juni, juli, augustus, september - Hoe lang: 3-5 dagen - GPS: 35.09, -2.23 ### Wat te doen - Het lange strand en de jachthaven van Saïdia - De Zegzel-kloof en de Kameelgrot bij Berkane - Vogels kijken aan de monding van de Moulouya - De heuvels van de Beni Snassen en het dorp Tafoughalt ### Tip Een favoriet van gezinnen uit Oujda, Nador en het buitenland. In augustus is het er levendig, de rest van het jaar rustig. ## Fez De oudste van de koningssteden, en een medina waarin je dagenlang kunt verdwalen. URL: https://bablblad.com/nl/place_fes.html - Beste maanden: maart, april, mei, september, oktober, november - Hoe lang: 2-3 dagen - GPS: 34.06, -4.98 ### Wat te doen - Bab Boujloud, de Bou Inania-madrassa en de steegjes naar beneden tot aan al-Qarawiyyin - De Chouara-leerlooierij, gezien vanaf de terrassen - De graven van de Meriniden bij zonsondergang, boven de hele medina - De pottenbakkers en zellige-kappers van Ain Nokbi ### Tip Neem de eerste dag een officiële gids. Daarna hoort verdwalen bij het bezoek. ## Meknes, Volubilis en Moulay Idriss De hoofdstad van Moulay Ismail, een Romeinse stad en een heilige stad, allemaal binnen 30 kilometer. URL: https://bablblad.com/nl/place_meknes.html - Beste maanden: maart, april, mei, juni, september, oktober, november - Hoe lang: 1-2 dagen - GPS: 33.89, -5.55 ### Wat te doen - Bab Mansour en de graanschuren van Heri es-Souani - De Romeinse mozaïeken van Volubilis, in de openlucht - Het witte stadje Moulay Idriss Zerhoun op zijn twee heuvels - Olijfolie van de molens rond Meknes ### Tip Bezoek Volubilis vroeg of laat op de dag: er is bijna geen schaduw. ## Ifrane en het cederwoud Schuine daken, zuivere lucht en berberapen tussen reusachtige ceders. URL: https://bablblad.com/nl/place_ifrane.html - Beste maanden: januari, februari, juni, juli, augustus, september - Hoe lang: 2 dagen - GPS: 33.53, -5.11 ### Wat te doen - Het stadje Ifrane en zijn stenen leeuw - Het cederwoud bij Azrou, waar de berberapen dichtbij komen - De meren van Dayet Aoua en de bronnen van Ain Vittel - Sneeuw en sleeën in Michlifen, in een goede winter ### Tip Op een uur van Fez en Meknes: de natuurlijke toevlucht wanneer het in de vlakte te heet is. ## Rabat Een rustige hoofdstad aan de oceaan, met tuinen, musea en een kasba in blauw en wit. URL: https://bablblad.com/nl/place_rabat.html - Beste maanden: maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober, november - Hoe lang: 2 dagen - GPS: 34.02, -6.84 ### Wat te doen - De Kasba van de Oudaya's en de Andalusische tuin - De Hassantoren en het Mausoleum van Mohammed V - De Chellah en het Museum Mohammed VI voor Moderne Kunst - De dierentuin voor de kinderen, en de stranden van Temara en Skhirat ### Tip Dankzij de tram en de kade langs de rivier is Rabat makkelijk te voet te bezoeken met kinderen. ## Casablanca De economische hoofdstad: een moskee op de oceaan, art-decostraten en de corniche. URL: https://bablblad.com/nl/place_casablanca.html - Beste maanden: januari, februari, maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober, november, december - Hoe lang: 1-2 dagen - GPS: 33.57, -7.59 ### Wat te doen - Een rondleiding in de Hassan II-moskee - De Habous-wijk en de patisserieën - De art-decogebouwen in het stadscentrum - Zeevruchten op de centrale markt, daarna de corniche van Ain Diab ### Tip De meeste bezoekers zijn alleen op doorreis. Eén volle dag is genoeg om te zien waarom mensen van de stad houden. ## El Jadida en Oualidia Een Portugese vesting aan de oceaan en een lagune waar kinderen veilig kunnen zwemmen. URL: https://bablblad.com/nl/place_oualidia.html - Beste maanden: mei, juni, juli, augustus, september, oktober - Hoe lang: 2-3 dagen - GPS: 32.73, -9.03 ### Wat te doen - De Portugese stad Mazagan en haar ondergrondse cisterne - De lagune van Oualidia: kalm water, bootjes en oesters - Het strand van Sidi Bouzid - Flamingo's en steltlopers op de zoutpannen in de lente en de herfst ### Tip De lagune is ondiep en beschut: een van de veiligste plekken aan de Atlantische Oceaan voor jonge zwemmers. ## Essaouira Stadswallen, blauwe boten en een wind die de zomer koel houdt. URL: https://bablblad.com/nl/place_essaouira.html - Beste maanden: april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober - Hoe lang: 2-3 dagen - GPS: 31.51, -9.77 ### Wat te doen - De stadswallen en de Skala, met kanonnen die naar de zee gericht staan - Gegrilde vis in de haven, gekozen uit de vangst van de dag - Ateliers voor thujahout onder de muren - Windsurfen en kitesurfen, of een rit over het strand van Sidi Kaouki ### Tip Als het in Marrakech 45 °C is, is het in Essaouira 24. In juni loopt de stad vol voor het Gnaoua-festival. ## Marrakech De rode stad: paleizen, tuinen, soeks, en een plein dat ontwaakt als de schemering valt. URL: https://bablblad.com/nl/place_marrakech.html - Beste maanden: oktober, november, december, januari, februari, maart, april, mei - Hoe lang: 3 dagen - GPS: 31.63, -8 ### Wat te doen - Jemaa el-Fna bij het vallen van de avond, en de Koutoubia ernaast - Het Bahia-paleis, de graven van de Saadiërs en de Ben Youssef-madrassa - De Majorelle-tuin, vroeg in de ochtend - Een dagje uit: de Ourika-vallei, het Agafay-plateau of de watervallen van Ouzoud ### Tip Vermijd juli en augustus, tenzij je van de hitte houdt. De lente en de herfst zijn perfect. ## Imlil, de Toubkal en de Ourika De Hoge Atlas aan de poorten van Marrakech: valleien vol walnotenbomen en het dak van Noord-Afrika. URL: https://bablblad.com/nl/place_toubkal.html - Beste maanden: april, mei, juni, september, oktober - Hoe lang: 2-3 dagen - GPS: 31.14, -7.92 ### Wat te doen - Makkelijke wandelingen tussen de dorpen rond Imlil - De beklimming van de Toubkal in twee dagen - De watervallen van Setti Fatma in de Ourika-vallei - Oukaimeden: skiën in de winter, rotsgravures in de zomer ### Tip Een erkende berggids is verplicht voor de Toubkal. Boek er een in Imlil. ## Ouzoud en Bin el Ouidane De hoogste watervallen van het land en een turquoise bergmeer. URL: https://bablblad.com/nl/place_ouzoud.html - Beste maanden: maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober - Hoe lang: 1-2 dagen - GPS: 32.01, -6.72 ### Wat te doen - De watervallen van Ouzoud van bovenaf, en dan de trappen af naar de bootjes - De berberapen die rond de watervallen leven - Zwemmen en kajakken op het meer van Bin el Ouidane - Verderop, de vallei van Aït Bouguemez en de dinosaurussporen van het M'Goun-geopark ### Tip Kom vóór 10 uur 's ochtends aan, dan heb je de watervallen bijna voor jezelf. ## Agadir en Taghazout Het hele jaar zon, een brede baai, en surfdorpen net ten noorden ervan. URL: https://bablblad.com/nl/place_agadir.html - Beste maanden: januari, februari, maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober, november, december - Hoe lang: 4-7 dagen - GPS: 30.42, -9.6 ### Wat te doen - De baai van Agadir en de kabelbaan naar de Kasba - Surflessen in Taghazout en Tamraght - De rotspoelen van Paradise Valley - Crocoparc voor de kinderen, en het Nationaal Park Souss-Massa voor de vogels ### Tip De makkelijkste eerste reis met jonge kinderen: vlak, zonnig en met alles dichtbij. ## Tafraoute en de Anti-Atlas Roze graniet, palmkloven en amandelbomen in bloei. URL: https://bablblad.com/nl/place_tafraoute.html - Beste maanden: oktober, november, december, januari, februari, maart, april - Hoe lang: 2-3 dagen - GPS: 29.72, -8.97 ### Wat te doen - De Ameln-vallei en haar dorpen onder de rotswand - De beschilderde rotsen en de granietchaos rond het stadje - De palmkloof van Aït Mansour - Onderweg de zilversoek van Tiznit ### Tip De amandelbomen bloeien in februari. Het licht op de roze rots aan het einde van de dag is op zich al de reis waard. ## Ouarzazate, Dades en Todra Kasba's, filmdecors en twee grote kloven aan de weg van de duizend kasba's. URL: https://bablblad.com/nl/place_ouarzazate.html - Beste maanden: maart, april, mei, september, oktober, november - Hoe lang: 3-4 dagen - GPS: 30.92, -6.89 ### Wat te doen - De ksar van Aït Ben Haddou, een werelderfgoedsite - De palmoase van Skoura en de kasba Amridil - De Rozenvallei bij Kelaat M'Gouna, in bloei in mei - De Dades-kloof en de hoge wanden van de Todra-kloof ### Tip De Tizi n'Tichka-pas vanuit Marrakech is mooi en traag. Reken op vier uur, niet drie. ## Merzouga en Erg Chebbi Oranje duinen zo hoog als een woontoren, en de stilte van een nacht in de woestijn. URL: https://bablblad.com/nl/place_merzouga.html - Beste maanden: oktober, november, december, januari, februari, maart, april - Hoe lang: 2 dagen - GPS: 31.1, -4.01 ### Wat te doen - Zonsondergang en zonsopkomst vanaf de top van de duinen - Een nacht in een kamp, te bereiken per kameel of met een 4x4 - Gnawa-muziek in het dorp Khamlia - De soek van Rissani en de fossielen van Erfoud ### Tip Het is een lange rit: ongeveer negen uur vanuit Marrakech. Onderbreek de reis in de Dades, of vlieg naar Errachidia. ## De Draa-vallei en Erg Chigaga Een rivier van palmen, en dan de wildste duinen van het land. URL: https://bablblad.com/nl/place_zagora.html - Beste maanden: oktober, november, december, januari, februari, maart, april - Hoe lang: 2-3 dagen - GPS: 29.83, -5.72 ### Wat te doen - De palmoases en kasba's tussen Agdz en Zagora - De oude bibliotheek en het groene aardewerk van Tamegroute - Erg Chigaga met een 4x4 vanuit M'hamid: geen weg, geen drukte - Het beroemde bord in Zagora: Timboektoe, 52 dagen per kameel ### Tip Chigaga is veel wilder dan Merzouga en vraagt om een lokale chauffeur. Probeer het niet alleen. ## Mirleft, Legzira en Sidi Ifni Rode kliffen, een stenen boog over het strand en een rustig art-decostadje. URL: https://bablblad.com/nl/place_sidiifni.html - Beste maanden: maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober, november - Hoe lang: 2-3 dagen - GPS: 29.38, -10.17 ### Wat te doen - De boog van het strand van Legzira bij eb - De baaitjes van Mirleft, één voor elke dag - De Spaanse art-decostraten van Sidi Ifni - De kamelenmarkt op zaterdag in Guelmim ### Tip Bekijk de getijdentijden voor je naar de boog wandelt: bij vloed is de weg afgesneden. ## Tarfaya en Laâyoune Waar de woestijn de oceaan ontmoet, op de oude luchtpostroute. URL: https://bablblad.com/nl/place_laayoune.html - Beste maanden: oktober, november, december, januari, februari, maart, april, mei - Hoe lang: 2-3 dagen - GPS: 27.15, -13.2 ### Wat te doen - De Naila-lagune in het Nationaal Park Khenifiss, met flamingo's en duinen - Het Saint-Exupéry-museum in Tarfaya, waar de schrijver het vliegveld leidde - Laâyoune, met zijn pleinen en de duinen aan de rand van de stad - Het strand van Foum el Oued ### Tip De afstanden zijn groot en de voorzieningen liggen ver uit elkaar. Tank telkens als het kan. ## Dakhla Een lagune tussen de Sahara en de Atlantische Oceaan, met wind op bijna elke dag van het jaar. URL: https://bablblad.com/nl/place_dakhla.html - Beste maanden: januari, februari, maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober, november, december - Hoe lang: 4-7 dagen - GPS: 23.7, -15.94 ### Wat te doen - Kitesurfen op de lagune, voor beginners en experts - De Witte Duin en het Drakeneiland bij eb - Oesters, recht van de kwekerijen aan de lagune - Flamingo's, en de natuurlijke waterpoelen van Imlili in de woestijn ### Tip Vlieg vanuit Casablanca of Agadir: over de weg is het meer dan 1.100 kilometer ten zuiden van Agadir. ## Kant-en-klare routes ### Een week in het Noorden (7 dagen) Twee zeeën, de Rif en de blauwe stad. - Dag 1 en 2: Tanger, met een dag in Asilah - Dag 3: Tétouan en zijn medina - Dag 4 en 5: Chefchaouen en de watervallen van Akchour - Dag 6 en 7: de kustweg naar Al Hoceima en zijn baaitjes ### De koningssteden (8 dagen) Vier hoofdsteden en duizend jaar geschiedenis, grotendeels met de trein. - Dag 1 en 2: Rabat - Dag 3: Meknes, Volubilis en Moulay Idriss - Dag 4 en 5: Fez - Dag 6: Ifrane en het cederwoud - Dag 7 en 8: Marrakech, met de trein of met het vliegtuig vanuit Fez ### De grote lus door het Zuiden (8 dagen) Over de Atlas naar de kasba's, de kloven en de duinen. - Dag 1: van Marrakech naar Aït Ben Haddou over de Tizi n'Tichka - Dag 2: Ouarzazate en Skoura - Dag 3 en 4: de kloven van de Dades en de Todra - Dag 5 en 6: Merzouga en een nacht in de duinen - Dag 7: oversteken naar de Draa-vallei en Zagora - Dag 8: terug naar Marrakech ### De Atlantische route (10 dagen) De oceaan de hele weg aan je rechterkant, van Casablanca tot Sidi Ifni. - Dag 1: van Casablanca naar El Jadida - Dag 2 en 3: Oualidia en zijn lagune - Dag 4 en 5: Essaouira, via Safi - Dag 6 en 7: Taghazout en Agadir - Dag 8 tot 10: Tiznit, Mirleft, Legzira en Sidi Ifni ### Een makkelijke week met jonge kinderen (7 dagen) Eén uitvalsbasis, korte ritten, zand en dieren. - Verblijf de hele week in Agadir of Taghazout - Ochtenden op het strand, zwembad of siësta in de namiddag - Halve dagen in Crocoparc en in Paradise Valley - Een dag in het Nationaal Park Souss-Massa om vogels en gazellen te zoeken - Eén langere uitstap naar Essaouira of naar Taroudant en zijn stadsmuren # Marokko ## Marokko in cijfers - 710850 vierkante kilometer - 36.8 miljoen inwoners - 12 regio's - 3500 kilometer kust - 4167 meter op de top van de Toubkal - 9 werelderfgoedsites ## 57 dingen om te weten over Marokko - De Universiteit al-Qarawiyyin in Fez werd in 859 gesticht door een vrouw, Fatima al-Fihri. UNESCO en Guinness World Records erkennen haar als de oudste nog werkende universiteit ter wereld. - De Toubkal is met 4.167 meter de hoogste top van Noord-Afrika. - In 1777 werd Marokko het eerste land dat de Verenigde Staten erkende. Het vriendschapsverdrag van 1786 is het langst ononderbroken verdrag in de Amerikaanse geschiedenis. - De Amerikaanse Legatie in Tanger is het enige Amerikaanse National Historic Landmark buiten de Verenigde Staten. - Fossielen die gevonden zijn in Jebel Irhoud, ten westen van Marrakech, zijn ongeveer 300.000 jaar oud. Het zijn de oudste bekende resten van onze soort. - Schelpkralen die gevonden zijn in de Bizmoune-grot bij Essaouira zijn ongeveer 142.000 jaar oud: de oudste sieraden die tot nu toe zijn ontdekt. - De minaret van de Hassan II-moskee in Casablanca is 210 meter hoog, en een deel van de moskee is boven de Atlantische Oceaan gebouwd. - Fes el-Bali, de oude medina van Fez, is een van de grootste autovrije stadsgebieden ter wereld. - De arganboom groeit bijna nergens in het wild, behalve in het zuidwesten van Marokko. Het arganbos is een biosfeerreservaat van UNESCO. - Marokko bezit ongeveer 70% van de bekende fosfaatreserves in de wereld. - In 2022 werden de Leeuwen van de Atlas het eerste Afrikaanse team, en het eerste Arabische team, dat de halve finale van een WK bereikte. - Marokko organiseert het WK 2030 samen met Spanje en Portugal. - Al Boraq, in 2018 geopend tussen Tanger en Casablanca, is de eerste hogesnelheidstrein van Afrika. De trein rijdt tot 320 km/u. - Tanger Med is de grootste containerhaven van Afrika en van het Middellandse Zeegebied. - Noor Ouarzazate is een van de grootste zonne-energiecomplexen ter wereld. - Ibn Battuta, in 1304 geboren in Tanger, reisde in dertig jaar ongeveer 120.000 kilometer, van West-Afrika tot China. - De Koutoubia in Marrakech, de Hassantoren in Rabat en de Giralda in Sevilla zijn zusterminaretten, allemaal gebouwd door de Almohaden in de 12e eeuw. - De film Casablanca, uitgebracht in 1942, is volledig in Hollywood opgenomen. Geen enkele scène is in Marokko gefilmd. - Aït Ben Haddou en de studio's van Ouarzazate zijn te zien in Lawrence of Arabia, Gladiator en Game of Thrones. - In Ifrane werd de laagste temperatuur gemeten die ooit in Afrika is geregistreerd: min 23,9 °C, op 11 februari 1935. - De berberaap van de Midden-Atlas is de enige makaak die buiten Azië leeft. - Oukaimeden, boven Marrakech, is een van de hoogste skigebieden van Afrika, met een lift tot ongeveer 3.200 meter. - Marokko is het enige Afrikaanse land met een kust aan zowel de Atlantische Oceaan als de Middellandse Zee: in totaal ongeveer 3.500 kilometer. - Bij de Straat van Gibraltar liggen Marokko en Spanje maar 14 kilometer uit elkaar. - Het Tamazight is sinds de Grondwet van 2011 een officiële taal, naast het Arabisch. Het wordt geschreven in het Tifinagh-schrift. - Yennayer, het Amazigh Nieuwjaar, is sinds 2024 een betaalde feestdag. - Couscous staat sinds 2020 op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed, met een dossier dat Marokko, Algerije, Tunesië en Mauritanië samen indienden. - UNESCO schreef de Gnawa-muziek in 2019 in, en de tbourida, de ruiterstormloop met buskruit, in 2021. - Het woord Marokko komt van Marrakech. In het Perzisch en het Urdu heet het hele land nog altijd Marrakech. - In het Arabisch heet het land al-Maghrib: de plaats waar de zon ondergaat. - De rode vlag met de groene vijfpuntige ster dateert van 1915. - In de Chouara-leerlooierij in Fez worden al sinds de middeleeuwen huiden bewerkt in stenen kuipen. - Marokko is de grootste exporteur ter wereld van sardines in blik. - De meeste Marokkaanse saffraan komt uit Taliouine in de Anti-Atlas. De bloemen worden in de late herfst bij dageraad met de hand geplukt. - Elk jaar in mei viert Kelaat M'Gouna de rozenoogst in de Rozenvallei. - Muntthee werd de nationale drank in de 19e eeuw, toen Chinese groene thee via Britse handelaars aankwam. - De Marathon des Sables doorkruist in zes etappes ongeveer 250 kilometer Marokkaanse Sahara. - De duinen van Erg Chebbi, bij Merzouga, zijn tot ongeveer 150 meter hoog. - De watervallen van Ouzoud storten ongeveer 110 meter naar beneden. Het zijn de hoogste van het land. - Chefchaouen werd gesticht in 1471. - Van 1923 tot 1956 was Tanger een internationale zone, gezamenlijk bestuurd door verschillende buitenlandse mogendheden. - De dynastie van de Idrisiden stichtte in 788 de eerste Marokkaanse staat. Fez, de hoofdstad, werd een jaar later gesticht. - De dynastie van de Alaouieten regeert sinds de 17e eeuw. Marokko is een van de oudste monarchieën ter wereld. - Marokko telt negen UNESCO-werelderfgoedsites, van de medina van Fez tot Rabat, de moderne hoofdstad. - De lagune van Dakhla is een van de bekendste kitesurfplekken ter wereld, met ongeveer 300 dagen wind per jaar. - Bij de volkstelling van 2024 werden 36,8 miljoen inwoners geteld. - Marokko heeft 12 regio's, van Tanger-Tétouan-Al Hoceima in het noorden tot Dakhla-Oued Ed-Dahab in het zuiden. - Zellige wordt gemaakt door geglazuurde tegels met de hand in kleine vormen te kappen en ze daarna met de voorkant naar beneden als een puzzel in elkaar te zetten. - Een tajine is zowel het gerecht als de aardewerken pot waarin het gaart. De kegel stuurt de stoom terug naar beneden, op het eten. - Jemaa el-Fna was een van de inspiratiebronnen voor het UNESCO-idee van immaterieel erfgoed. Het plein hoorde bij de eerste meesterwerken die in 2001 werden uitgeroepen. - Volubilis, bij Meknes, was een Romeinse stad. De mozaïeken liggen er nog altijd, in de openlucht. - Het Mawazine-festival in Rabat is een van de drukst bezochte muziekfestivals ter wereld. - De Groene Mars van 6 november 1975 bracht 350.000 ongewapende deelnemers samen. - De dirham dankt zijn naam aan de Griekse drachme. - Essaouira heette vroeger Mogador. Het raster van straten werd in de jaren 1760 getekend voor sultan Sidi Mohammed ben Abdallah. - De Hassantoren in Rabat moest de hoogste minaret ter wereld worden. Het werk stopte in 1199, op 44 meter. - De letter yaz van het Tifinagh-alfabet staat in het midden van de Amazigh-vlag. De letter wordt gelezen als een symbool van de vrije mens. ## Marokko in data - 788: Idris I sticht de eerste Marokkaanse staat. Fez volgt in 789. - 859: Fatima al-Fihri sticht al-Qarawiyyin in Fez. - 1070: De Almoraviden stichten Marrakech. - 1147: De Almohaden nemen Marrakech in en bouwen daarna de Koutoubia, de Hassantoren en de Giralda. - 1269: De Meriniden komen aan de macht en maken van Fez een hoofdstad van kennis. - 1578: De Slag van de Drie Koningen bij Oued al-Makhazin maakt een einde aan de Portugese ambities in Marokko. - 1672: Moulay Ismail begint aan een regering van 55 jaar en maakt van Meknes zijn hoofdstad. - 1777: Marokko is het eerste land dat de Verenigde Staten erkent. - 1912: Het Verdrag van Fez vestigt het Franse protectoraat, met een Spaanse zone in het noorden en het zuiden. - 1944: Het Onafhankelijkheidsmanifest wordt op 11 januari aangeboden. - 1953: Sultan Mohammed V wordt op 20 augustus in ballingschap gestuurd. De Revolutie van de Koning en het Volk begint. - 1956: Marokko wordt opnieuw onafhankelijk. - 1975: De Groene Mars, op 6 november. - 1999: Koning Mohammed VI bestijgt de troon op 30 juli. - 2011: Een nieuwe Grondwet maakt van het Tamazight een officiële taal. - 2022: De Leeuwen van de Atlas halen de halve finale van het WK in Qatar. - 2030: Marokko organiseert het WK samen met Spanje en Portugal. ## Werelderfgoedsites - Medina van Fez (1981) - Medina van Marrakech (1985) - Ksar van Aït Ben Haddou (1987) - Historische stad Meknes (1996) - Archeologische site van Volubilis (1997) - Medina van Tétouan (1997) - Medina van Essaouira (2001) - Portugese stad Mazagan, El Jadida (2004) - Rabat, moderne hoofdstad en historische stad (2012) ## Levend erfgoed erkend door UNESCO - Het plein Jemaa el-Fna (2008) - De Moussem van Tan-Tan (2008) - Het kersenfeest van Sefrou (2012) - Argan: vakkennis en praktijken (2014) - Taskiwin, de krijgsdans van de westelijke Hoge Atlas (2017) - Gnawa (2019) - Couscous (2020) - Tbourida (2021) - Malhoun, gezongen poëzie (2023) ## Ambachten - Zellige: Geglazuurde tegels, met de hand gekapt tot sterren en veelhoeken en daarna samengevoegd tot geometrische mozaïeken. Fez en Tétouan zijn de hoofdsteden ervan. - Tadelakt: Kalkpleister dat met een rivierkei en zwarte zeep wordt gepolijst tot het glad en waterdicht is. Geboren in Marrakech. - Aardewerk: Blauw en wit in Fez, kleurrijk in Safi, groen in Tamegroute. - Tapijten: Elke streek heeft een eigen taal: de witte wol van de Beni Ourain, het saffraangeel en rood van Taznakht, de gerecyclede lappen van de boucherouite. - Leer: Gelooid in Fez en Marrakech zoals eeuwen geleden, en daarna versneden tot babouches, tassen en poefs. - Thujahout: Het geurige wortelhout van de thuja, ingelegd met citroenhout en parelmoer in de ateliers van Essaouira. - Zilveren sieraden: De fibula's, de armbanden en het emailwerk van Tiznit en de Anti-Atlas. - Kaftan en borduurwerk: De kaftan van Fez, het borduurwerk van Rabat en Tétouan, en de sfifa en aakad, met de hand gemaakt. ## Muziek - Andalusische muziek: Het klassieke repertoire dat uit al-Andalus is meegebracht, gespeeld in Fez, Tétouan en Rabat. - Malhoun: Lange gedichten in het Darija, gezongen door de ambachtslieden van Meknes, Fez en Marrakech. - Gnawa: De trancemuziek van de guembri en de metalen qraqeb, thuis in Essaouira en Marrakech. - Chaabi: De volksmuziek van bruiloften en feesten, overal in het land. - Aita: De kreet van de Atlantische vlaktes, gedragen door de stemmen van de chikhates. - Ahidous en ahwach: De grote gezamenlijke dansen en gezangen van de Midden-Atlas, de Hoge Atlas en de Souss. - Reggada: De krijgsdans van de regio Oriental, met stampende voeten en rietfluiten. - Hassani-muziek: De gezongen poëzie van de Sahara, met de tidinit-luit en de ardin-harp. ## Spreekwoorden en dagelijkse woorden in het Darija - اللي بغا العسل يصبر لقريص النحل (Lli bgha l3sel isber l9ris n7el): Wie honing wil, moet de bijensteken verdragen. - دير الخير وانساه (Dir lkhir w nsah): Doe goed en vergeet daarna dat je het deed. - الصبر مفتاح الفرج (Sber mefta7 lfarej): Geduld is de sleutel tot verlichting. - قطرة قطرة كيحمل الواد (9etra 9etra kay7mel lwad): Druppel voor druppel raakt de rivier vol. - اللي فات مات (Lli fat mat): Wat voorbij is, is voorbij. - يد وحدة ما كتصفقش (Yed we7da ma katseffe9ch): Eén hand kan niet klappen. Niets groots lukt alleen. - الجار قبل الدار (Ljar 9bel ddar): Kies eerst de buur, dan het huis. - بالمهل كيتكال بودنجال (Belmhel kaytkal boudenjal): Rustig aan, rustig aan, zo raakt de aubergine op. Neem je tijd en het komt af. - كل تأخيرة فيها خيرة (Koul ta2khira fiha khira): Elke vertraging brengt iets goeds mee. - المزوق من برا آش خبارك من الداخل (Lmzewwe9 men berra, ach khbarek men ldakhel): Mooi vanbuiten; en vanbinnen? Oordeel niet op het uiterlijk. - اللي حفر شي حفرة كيطيح فيها (Lli 7fer chi 7efra kayti7 fiha): Wie een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in. - عاش من شافك (3ach men chafek): Lang niet gezien! Letterlijk: een lang leven voor wie jou ziet. - بالصحة والراحة (Bse77a w ra7a): Op je gezondheid en je gemak. Zeg je na een maaltijd, een knipbeurt, een hammam of een nieuwe aankoop. - الله يعطيك الصحة (Llah y3tik se77a): Dank je, goed gedaan. Letterlijk: moge God je gezondheid geven. - تبارك الله عليك (Tbarkellah 3lik): Bravo, goed gedaan. Letterlijk: Gods zegen over jou. - الله يرحم الوالدين (Llah yr7em lwalidin): Dank je uit het hart. Letterlijk: moge God je ouders genadig zijn. - شوية بشوية (Chwiya b chwiya): Beetje bij beetje. - ما كاين مشكل (Makayn mouchkil): Geen probleem. - واخا (Wakha): Oké, in orde. - بزاف (Bezzaf): Veel, heel veel. - دابا (Daba): Nu. In Marokko kan het ook zo meteen betekenen. - لاباس؟ كلشي بخير؟ (Labas? Koulchi bikhir?): Hoe gaat het? Is alles goed? - توحشتك (Twe77echtek): Ik mis je. - طريق السلامة (Tri9 slama): Behouden reis. - الله يسهل (Llah ysehel): Moge God het makkelijk maken. Zeg je voor elk plan, elke reis of elk examen. - مرحبا بيك (Mer7ba bik): Je bent hier welkom. - قطران بلادي ولا عسل البلدان (9etran bladi wla 3sel lbouldan): De teer van mijn land is beter dan de honing van andere landen. - اللي تلف يشد الأرض (Lli tlef ychedd lard): Als je verdwaald bent, houd je dan vast aan de grond. Keer terug naar wat je kent. - على سلامتك (3la slamtek): Welkom terug, fijn dat je veilig bent aangekomen. - خوك خوك لا يغرك صاحبك (Khouk khouk, la yghrek sa7bek): Je broer blijft je broer. Familie gaat voor. - الله يخلف (Llah ykhlef): Moge God het je vergoeden. Zeg je om een gastheer te bedanken na een maaltijd. ## Officiële feestdagen Diensten, banken en consulaten zijn op deze dagen gesloten. Religieuze feestdagen verschuiven elk jaar. - Nieuwjaarsdag: 1 januari - Dag van het Onafhankelijkheidsmanifest: 11 januari - Yennayer, Amazigh Nieuwjaar: 14 januari - Dag van de Arbeid: 1 mei - Troonfeest: 30 juli - Dag van Oued Ed-Dahab: 14 augustus - Revolutie van de Koning en het Volk: 20 augustus - Dag van de Jeugd: 21 augustus - Dag van de Eenheid (Aid Al Wahda): 31 oktober - Dag van de Groene Mars: 6 november - Onafhankelijkheidsdag: 18 november - Islamitisch Nieuwjaar: De datum verandert elk jaar - Mawlid, de geboortedag van de Profeet: De datum verandert elk jaar - Eid al-Fitr (Suikerfeest): De datum verandert elk jaar - Eid al-Adha (Offerfeest): De datum verandert elk jaar ## Noodnummers in Marokko - Politie, in de stad: 19 - Politie, vanaf een mobiele telefoon: 190 - Koninklijke Gendarmerie, buiten de steden: 177 - Brandweer en ambulance: 15 - Brandweer en ambulance, vanaf een mobiele telefoon: 150 - Medische spoeddienst, SAMU: 141 ## Goed om te weten voor je landt - Klok: sinds 20 september 2026 zit Marokko het hele jaar op GMT. De klok verandert niet meer tijdens de ramadan. - Snelheidslimieten: 60 km/u in de stad, 100 op hoofdwegen, 120 op snelwegen. Er zijn vaak radarcontroles. - Tol op de snelweg kun je contant, met de kaart of met een Jawaz-badge betalen. - De elektriciteit is 220 volt, met Europese stekkers met ronde pennen. - Drie mobiele aanbieders verkopen prepaid simkaarten op vertoon van een identiteitsbewijs: Maroc Telecom, Orange en inwi. - Drones worden bij de douane vastgehouden, tenzij je een vergunning hebt.